Photo by Nick Karvounis on Unsplash
Μετά από 122 χρόνια, οι Σοσιαλδημοκράτες χάνουν την Κοπεγχάγη από την Κοκκινοπράσινη συμμαχία των τριών αριστερών κομμάτων: της Πράσινης Αριστεράς που καταγράφεται στην ευρωομάδα των Πρασίνων, της Κοκκινοπράσινης Συμμαχίας και της Εναλλακτικής που καταγράφονται στην ευρωομάδα της Αριστεράς.
Η αριστερή σύνθεση έφερε το 53% των ψήφων και δήμαρχος εκλέχτηκε η 39χρονη Sisse Marie Welling της Πράσινης Αριστεράς. Η υποψήφια των Σοσιαλδημοκρατών Pernille Rosenkrantz–Theill (τέως υπουργός Κοινωνικών Υποθέσεων) αρκέστηκε στο 12,7% των ψήφων. Η Κοκκινοπράσινη Συμμαχία ανέλαβε την προστασία του περιβάλλοντος της Κοπεγχάγης, μέσω της Λάιαν Μπάρφορντ που είναι σφόδρα αντίθετη στο αμφιλεγόμενο (διαρροή κυανίου στα νερά της πόλης) κυβερνητικό σχεδίου δημιουργίας του τεχνητού νησιού Λινέτχολμ, κόστους 2,7 δις ευρώ, την προστασία της πόλης από τις πλημμύρες και τη δημιουργία χώρου για νέες κατοικίες. Γι’ αυτό θα προχωρήσει σε νέα έκθεση. To υψηλό στεγαστικό κόστος ήταν πρώτο στην ατζέντα των δημοτικών εκλογών. Στην Κοπεγχάγη η αύξηση στο κόστος κατοικίας έφτασε το 20%.
Ήταν μία ήττα που την αποδέχθηκε η πρωθυπουργός και επικεφαλής των Σοσιαλδημοκρατών, Φρέντρικσεν, λέγοντας ότι ήταν μεγαλύτερη από την αναμενόμενη. Γιατί ήταν μια ήττα στο σύνολο της χώρας. Οι Φιλελεύθεροι του Venstre (Renew) ήταν αυτοί που κέρδισαν τις περισσότερες εκλογές δημάρχων. Πέρα από την πρωτεύουσα, οι Σοσιαλδημοκράτες υπέστησαν σημαντικές ήττες σε παραδοσιακά προπύργια, όπως το Φρεντερικσχάβν, όπου έχασαν το 50% των ψήφων τους. Οι ακροδεξιοί Δανοί Δημοκράτες πήγαν καλά σε αγροτικούς δήμους στη Γιουτλάνδη και κέρδισαν περισσότερες έδρες από τις αναμενόμενες στο Λόλαντ.
Η δεξιά στροφή της Φρέντρικσεν σε θέματα όπως η μετανάστευση, η ασφάλεια και το κοινωνικό κράτος, η αύξηση των αμυντικών δαπανών της Δανίας κατά 106%, η πλήρης υπακοή στα νατοϊκά σχέδια, η μη αναγνώριση της Παλαιστίνης (αντίθετα από Σουηδία, Νορβηγία), η σύγκρουσή της με τα συνδικάτα, καθώς και η συμμαχία της με τους νεοφιλελεύθερους, ευνόησαν την Αριστερά αλλά και την Κεντροδεξιά. Για να αποδειχθεί στη σημερινή συγκυρία ότι, όσο πιο δεξιά είναι η ατζέντα της Σοσιαλδημοκρατίας, τόσο θα υποχωρεί εκλογικά. Το ιμιτασιόν, μεσοπρόθεσμα, χάνει από το ορίτζιναλ. Δεν είναι τυχαίο ότι η σκληρή μεταναστευτική πολιτική της Φρέντερικσεν (πρόταση απέλασης μεταναστών στην Αφρική) δεν απέτρεψε την άνοδο των δύο ακροδεξιών κομμάτων (Δανοί Δημοκράτες και Δανικό Λαϊκό Κόμμα).
Σε τι συνίσταται η νίκη της πράσινης και ριζοσπαστικής Αριστεράς στην Κοπεγχάγη; Μίλησε για τη στέγαση, τους μισθούς, τις υπηρεσίες, την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και την αναδιανεμητική πολιτική. Θέματα που η κλασσική Σοσιαλδημοκρατία έχει προοδευτικά εγκαταλείψει, υπέρ του αποτυχημένου «σοσιαλφιλελευθερισμού». Πρότεινε τις οικιστικές κοοπερατίβες, νέες γραμμές μετρό και όχι νέους δρόμους (θέση των Σοσιαλδημοκρατών). Πρότεινε την αύξηση του αριθμού δασκάλων και νηπιαγωγών (μείωση πρότειναν οι Σοσιαλδημοκράτες) και την αποφυγή των σχολείων γκέτο.
Αν κάτι φαίνεται να συνδέει τις νίκες του Μαμντάνι στη Ν. Υόρκη, της Γουίλσον στο Σιάτλ και αυτή της Κοπεγχάγης είναι το αδιέξοδο που προκάλεσε το νεοφιλελεύθερο μοντέλο στο κόστος διαβίωσης, στη στέγαση, στη μείωση των υπηρεσιών και στην αύξηση των ανισοτήτων. Και οι τρεις πόλεις ήταν με δημάρχους της Κεντροαριστεράς, με ατζέντα νεοφιλελεύθερη. Αποδεικνύεται όμως ότι, όταν υπάρχει συγκεκριμένος στόχος με πρόγραμμα, τότε η Αριστερά μπορεί να συνθέτει και να κερδίζει.
Σύμφωνα με τις τρέχουσες δημοσκοπήσεις για τις εθνικές εκλογές, που θα πραγματοποιηθούν σε ένα χρόνο, οι πολιτικές δυνάμεις καταγράφονται, όπως παρακάτω (στην παρένθεση τα ποσοστά των κομμάτων στις εκλογές του 2022 και η ευρωομάδα τους): Σοσιαλδημοκράτες 21% (27,5%), Πράσινη Αριστερά (Πράσινοι) 13% (8,3%), Φιλελεύθεροι (Renew) 10% (13,3%), Φιλελεύθερη Συμμαχία (ΕΛΚ) 10% (7,9%), Δανικό Λαϊκό Κόμμα (ακροδεξιά των Πατριωτών) 9% (2,6%), Δανoί Δημοκράτες (ακροδεξιά, ECR της Μελόνι) 8% (8,1%), Συντηρητικοί (ΕΛΚ) 8% (5,5%), Κοκκινοπράσινη Λίστα (Αριστερά) 7% (5.2%), Εναλλακτική (Αριστερά) 5% (3,8%), Μετριοπαθείς (Renew) 3% (9.3%).
H Αριστερά και η Ακροδεξιά κερδίζουν έδαφος, οι Σοσιαλδημοκράτες χάνουν, ενώ η δεξιά πολυκατοικία παρουσιάζει πτώση και εσωτερικές ανακατατάξεις.
