Ειρήνη Δερμιτζάκη: «Το κορίτσι που σκότωσε τον πρωθυπουργό», εκδόσεις Εύμαρος
«Σαν φυλακισμένος που γρονθοκοπά τον τοίχο για να τον ελευθερώσουν», έτσι ένιωθε η Μαρία που άκουγε τον πρωθυπουργό που έταζε εκατομμύρια ευρώ για νέες αίθουσες, προσλήψεις, συνεργασίες με ιδιωτικά ινστιτούτα. Κάποια άτομα χειροκροτούσαν κατασυγκινημένα. Μα το κορίτσι έγκωσε. Και τράβηξε την σκανδάλη. Και πάει ο πρωθυπουργός. Οι μπράβοι κατά πάνω της. Την πιάνουν. Πάει φυλακή; Όχι βέβαια! Κανέναν δεν σύμφερε ο θάνατος του πρωθυπουργού. Τουλάχιστον όχι πριν προετοιμάσει το κυβερνητικό συμβούλιο, που καθόλου συντετριμμένο δεν είναι, τη διάδοχη κατάσταση. Στην τελική, ουδείς/μία/εν πίστεψε πως ήταν δολοφονία. Για φωτοβολίδα πέρασαν τη σφαίρα.
Κι ενώ «η πλατεία Συντάγματος μύριζε αντιηλιακό και κάτουρο σκύλου», στο κυλικείο της Βουλής η απόφαση ελήφθη από τους κυρίους υπουργούς μεταξύ σουβλακίων, πατατών και μπυρών. Στον ψυγειοκαταψύκτη των κρεάτων μπήκε ο αποθανών. Πρωθυπουργία στην κατάψυξη μέχρι νεωτέρας.
Και το κορίτσι; Αυτό, κάνει καινούργιες φιλίες δεμένη χειροπόδαρα στο υπόγειο του σπιτιού του αντιπροέδρου. Γνωρίζεται με τη μικρή Μελίνα, την κόρη του αντιπροέδρου και παίζουν παρέα «κλυφτό» του τρόμου και της ανεμελιάς.
Έξω από το κελάρι, το κολλητάρι της Μαρίας, το Οττο, που δεν το λένε Σωτηρία πια, ούτε να δώσει Πανελλήνιες θέλει, ούτε έχουν τα φράγκα να πάει σε ιδιωτικά κολέγια, και ούτε τα γουστάρει κιόλας. Τη φίλη του θέλει να ψάξει. Κι ας το τουλουμιάζουν στο ξύλο τρία γομάρια στον ηλεκτρικό επειδή τους τη σπάει η φάτσα του.
Η Ειρήνη Δερμιτζάκη από την Κρήτη, βραβευμένη σεναριογράφος και σκηνοθέτιδα, είναι παράλληλα πολύ καλή και τολμηρή συγγραφέας. Το μυθιστόρημα αυτό δεν λογίζεται ως εφηβική λογοτεχνία, αν υποθέσουμε πως υπάρχει διαχωριστική γραμμή μεταξύ νεανικής και λογοτεχνίας ενηλίκων. Οι ήρωες όμως είναι έφηβοι και η συγγραφέας γνωρίζει καλά την ψυχολογία τους. Κοινωνική ζωή, μικρά θέματα και μεγάλα προβλήματα, επικοινωνία, φιλίες και μοναξιά, αναδύονται με φυσικότητα, με απροσποίητη νεανική φρασεολογία που εναλλάσσεται όπου πρέπει.
Το βιβλίο είναι ένα αστυνομικό πολιτικό θρίλερ που διαβάζεται απνευστί. Επίσης, δεν νίπτει τας χείρας του πολιτικά. Παίρνει θέση και έχει ταξικό επίδικο. Κατακεραυνώνει τον ακραίο καπιταλισμό που σαρώνει τα πάντα στην επέλασή του κι έχει δομικό στοιχείο την απόλυτη διαφθορά. Οι ηρωίδες/ες και τα πεπραγμένα τους, την ταξική πάλη αποτυπώνουν. Φτωχαδάκια και λεφτάδες, σκληρά εργαζόμενοι/ες και βαθιά διαπλεκόμενοι/ες, αντιπαρατίθενται σε σύγχρονη πολιτικοποιημένη εκδοχή. Εξαιρετικές και καίριες οι θεωρητικές αναφορές, από τη Μαρία Μοντεσόρι και τον Κροπότκιν ως τον Πλωτίνο Ροδοκανάκη. Ανάγλυφο και το ταξίδι στα στενοσόκακα της Βαρκελώνης, μακριά από τους λευκούς τουρίστες, που «είναι εγγενής η έπαρσή τους, μην τους κρατάς κακία».
Επειδή ο φασισμός και οι φασίστες/στριες ζουν ανάμεσά μας, η συγγραφέας φρεσκάρει τη μνήμη μας με τις αναμνήσεις της Ντούλος κατά τον ισπανικό εμφύλιο και την τύχη της συνδικαλίστριας μητέρας της που «ξεσήκωνε τις άλλες γυναίκες να διεκδικήσουν ίση αμοιβή με τους άντρες, 8ωρη εργασία, άδεια μητρότητας, διάλειμμα, μέτρα για τη μείωση των εργατικών ατυχημάτων».
«Κριντζάρω είπε το Οττο. Νεολογισμός που σημαίνει νιώθω αηδία». Το συναίσθημα τούτο διαπερνά την ανάγνωση. Μα και μια διάχυτη αισιοδοξία, περιέργως. Κάποια άτομα πιστεύουν στον άνθρωπο κι επιδιώκουν, ζώντας ανάμεσά μας, ν’ αλλάξουν τον κόσμο. Διδακτισμός; Ε, και; Όλα αλήθεια είναι.
