Δεν είναι λίγο το μελάνι που χύθηκε ή ο τηλεοπτικός χρόνος που δαπανήθηκε για τα αναλυτικά ρεπορτάζ της διαδρομής που διανύουν όσοι μετανάστες αφήνονται ελεύθεροι από τα κέντρα κράτησης. Και καταλήγουν: Μήπως ήταν καλύτερα (για τους μετανάστες) όταν κρατούνταν στην Αμυγδαλέζα; Αλήθεια, πώς προέκυψε η ιδέα γι’ αυτά τα ρεπορτάζ;
Το χρονικό
Την περασμένη Τρίτη το μεσημέρι στάλθηκε μια διαταγή του Κλάδου Αλλοδαπών και Προστασίας Συνόρων, υπό τον τίτλο «Νέα πολιτική σχετικά με τις διαδικασίες κράτησης αλλοδαπών». Σε αυτήν, μεταξύ άλλων, ο υποστράτηγος Γιώργος Νίτσας ανέφερε: «για τους ήδη κρατούμενους (…) και εφόσον σε βάρος τους δεν συντρέχουν άλλοι λόγοι δημόσιας τάξης και ασφάλειας, θα αναβληθεί (ανασταλεί) για έξι μήνες η εκδοθείσα σε βάρος τους απόφαση επιστροφής-απέλασης». Λίγες ώρες αργότερα, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συνοριακών Φυλάκων εξέδωσε ανακοίνωση ότι με τη διαταγή αυτή «διατάσσεται “ουσιαστικά” η πλήρης εκκένωση των κέντρων». Το κεντρικό δελτίο ειδήσεων του ΣΚΑΪ, το βράδυ της Τρίτης, αποκάλυψε το θέμα παρουσιάζοντας «την απόφαση της κυβέρνησης που φέρνει τα πάνω κάτω σε ό,τι αφορά την κράτηση παράνομων μεταναστών» τονίζοντας ότι «αύριο ανοίγουν όλα τα κέντρα κράτησης και αφήνονται όλοι οι παράνομοι μετανάστες ελεύθεροι». Μόλις λίγα λεπτά αργότερα, ο Α. Σαμαράς εξέδωσε ανακοίνωση για την «απίστευτη, αδιανόητη και προκλητική απόφαση της κυβέρνησης να ανοίξει τα σύνορα σε κάθε παράνομο μετανάστη». Εν τω μεταξύ, ο κ. Νίτσας είχε στείλει ξανά τη διαταγή με μια διόλου μικρή αλλαγή. Η απελευθέρωση δεν είναι ανεξάρτητη του χρόνου κράτησης των μεταναστών, αλλά αφορά «μόνο τις περιπτώσεις που κρατούνται πέραν των έξι μηνών».
Και κάπως έτσι, η πρωτοβουλία (σκόπιμη ή αφελής;) του κ. Νίτσα μετατράπηκε σε απόφαση της κυβέρνησης. Ο Γ. Νίτσας εξέδωσε μια διαταγή παρακάμπτοντας το πρωτόκολλο και χωρίς να έχει προηγηθεί η απαραίτητη πολιτική έγκριση. Η διαταγή εστάλη ηλεκτρονικά σύμφωνα με την υπηρεσιακή διαδικασία, και γι’ αυτό έφτασε στα αρμόδια υπουργεία την επόμενη μέρα. Η αντίδραση των συνοριοφυλάκων, των ΜΜΕ και της Νέας Δημοκρατίας ήταν σχεδόν ταυτόχρονη και όλοι έκαναν λόγο για κυβερνητική απόφαση. Την επόμενη μέρα, ο κ. Νίτσας απέστειλε στο υπουργείο Προστασίας του Πολίτη ενημερωτικό σημείωμα, στο οποίο σημειώνεται ότι «στη διαταγή ουδόλως αναφέρεται ότι θα ανοίξουν τα σύνορα ή θα κλείσουν τα κέντρα κράτησης», ενώ τονίζει ότι «στις 3/3/15 από τον Κλάδο Αλλοδαπών και Προστασίας Συνόρων, κατόπιν επικοινωνίας/παρέμβασης της κ. Σπαθανά με σκοπό την υλοποίηση/εναρμόνιση με τη νέα πολιτική του υπουργείου Μετανάστευσης, απεστάλη νεότερη διευκρινιστική διαταγή».
Επιλεκτική δημοσιογραφία
Το ενημερωτικό σημείωμα δόθηκε στους αστυνομικούς συντάκτες, κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου του Γ. Πανούση το πρωί της Τετάρτης, όπως και όλα τα υπηρεσιακά έγγραφα σχετικά με τις συναντήσεις που έχουν γίνει, προκειμένου να υλοποιηθούν όσα είχαν από κοινού ανακοινώσει Γ. Πανούσης και Τ. Χριστοδουλοπούλου από τις 17 Φεβρουαρίου. Ωστόσο, μονάχα το σημείωμα του Γ. Νίτσα προτάχτηκε από τα ΜΜΕ, των οποίων τα ρεπορτάζ «αποκάλυπταν» ότι η διαταγή εστάλη κατόπιν εντολής της Ελένης Σπαθανά, συμβούλου της υπουργού Μεταναστευτικής Πολιτικής, άρα «Η Χριστοδουλοπούλου έδωσε εντολή “ελευθέρας” στους μετανάστες» (iefimerida.gr).
Η στοχοποίηση της Ε. Σπαθανά και κατ’ επέκταση του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής μόνο ως σκόπιμη μπορεί να χαρακτηριστεί. Όπως προκύπτει από την ανάγνωση όλων των εγγράφων που διανεμήθηκαν έχουν πραγματοποιηθεί συναντήσεις παρουσία των δύο υπουργών ή/και συμβούλων τους με την ΕΛΑΣ και όχι μόνο, οι οποίες στόχο είχαν την ενημέρωση και το συντονισμό όσον αφορά τη διυπουργική απόφαση. Η απόφαση αυτή δεν προέβλεπε τίποτε παραπάνω από την εφαρμογή του νόμου 3907/2011 και η αλήθεια είναι πως η δεύτερη αποστολή της διαταγής ήταν σε αυτή την κατεύθυνση. Όμως, στην ιστορία δεν έμεινε η «ορθή επανάληψη», αλλά το πρώτο έγγραφο, αυτό που άνοιγε διάπλατα και χωρίς σχεδιασμό τις πύλες των κολαστηρίων και ανερυθρίαστα τον ασκό του Αιόλου.
Ιωάννα Διαλεισμά
