Σωτήρης Δημητρόπουλος / Eurokinissi
Η απόφαση του Εφετείου για το Μάτι ήταν συγκλονιστική. Ιδιαίτερα για όλους όσοι έχουν γνωρίσει τον Γιάννη Καπάκη από κοντά.
Το καλοκαίρι του 2021 παρακολούθησα ένα εντατικό εκπαιδευτικό σεμινάριο για εργαζόμενους. Το αντικείμενό του ήταν η Δημόσια Διοίκηση: Το πολιτειακό σύστημα, η διάκριση εξουσιών, η κεντρική και αποκεντρωμένη διοίκηση, οι δημόσιοι οργανισμοί και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί. Εκεί γνώρισα ως εκπαιδευτή τον Γιάννη Καπάκη.
Ομολογώ ότι μου έκανε εντύπωση που άκουσα έναν εκπαιδευτή στη Δημόσια Διοίκηση να αυτοσυστήνεται ως αξιωματικός της πυροσβεστικής εν αποστρατεία. Το βιογραφικό του αποκάλυπτε έναν πολιτικό επιστήμονα, απόφοιτο του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης της Νομικής Αθηνών, με μεταπτυχιακές σπουδές στο «Κράτος και Δημόσια Πολιτική». Σύντομα διαπίστωσα πως δεν είχα μπροστά μου έναν απλό αξιωματικό με έναν τίτλο σπουδών «τυπικό», μα έναν πολυμαθή και πραγματικά καλλιεργημένο άνθρωπο κι έναν εξαιρετικό δάσκαλο.
Στην πορεία έμαθα περισσότερα για την επαγγελματική διαδρομή του: διοικητής της Πυροσβεστικής στη Σύρο, με ευθύνη την πυροπροστασία όλων των Κυκλάδων. Αυτοδιοικητικός στην Άνδρο, μετά την αφυπηρέτησή του και γενικός γραμματέας Πολιτικής Προστασίας από το φθινόπωρο του 2015, θέση από την οποία παραιτήθηκε μετά τη φονική πυρκαγιά στο Μάτι, αν και δεν είχε επιχειρησιακή εμπλοκή. Αλήθεια, πόσο συχνά ακούμε (ειδικά σε μια χώρα που κάηκε ολοκληρωτικά από το 2020 και μετά) να παραιτούνται από θέσεις ευθύνης για λόγους ευθιξίας;
Λίγους μήνες αργότερα, βρέθηκα να εργάζομαι στην Άνδρο, οπότε συναντηθήκαμε και από κοντά.
Τον Απρίλιο του 2024, το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών -ακολουθώντας την εισαγγελική πρόταση- τον έκρινε αθώο.
Πριν λίγες μέρες, διάβασα συγκλονισμένος, ότι το εφετείο καταδίκασε σε 340 (με εκτιτέα ποινή τα 5) έτη φυλάκιση τον Γιάννη Καπάκη για τη φονική πυρκαγιά στο Μάτι.
Το δικαστήριο, αποδεχόμενο την πρόταση που κατέθεσε η εισαγγελέας της έδρας Σταματίνα Περιμένη, αποφάσισε να οδηγήσει τους τέσσερις καταδικασθέντες (τρεις από αυτούς είχαν καταδικαστεί και πρωτόδικα) στη φυλακή, οι οποίοι συνελήφθησαν επιτόπου και μεταφέρθηκαν στο κέντρο προσαγωγών.
Αντίθετα, στους υπόλοιπους έξι κατηγορούμενους της υπόθεσης που κρίθηκαν ένοχοι, επιβλήθηκαν χρηματικές ποινές. Ερωτηματικά γέννησε μεταξύ αυτών και η επιβολή απλώς χρηματικής ποινής στον Κωνσταντίνο Αγγελόπουλο, ο οποίος είχε από την αρχή θεωρηθεί βασικός κατηγορούμενος για τον εμπρησμό, και κατά την απολογία του δήλωσε: «Έκανα μία μυστική προσευχή να μην περάσει η φωτιά απέναντι […] Σας κοιτάω στα μάτια και θέλω να με απαλλάξετε. Σέρνομαι εδώ και επτά χρόνια και δεν έχω κάνει τίποτα». Σήμεραβρίσκεται σπίτι του.
Παρόλο που ανάμεσα στους «τέσσερις» ήταν ο μοναδικός που αθωώθηκε πρωτόδικα, το εφετείο επέβαλε ποινή «άνευ αναστολής, άνευ μετατροπής» στον Καπάκη, κρίνοντας πως «θεωρείται ύποπτος τέλεσης νέων αδικημάτων».
Πώς μπορεί να θεωρείται ύποπτος για «νέα αδικήματα» ένας συνταξιούχος, χωρίς καμία επιχειρησιακή ή πολιτική ιδιότητα σήμερα;
Πώς μπορεί να αγνοεί το δικαστήριο ότι ένας γενικός γραμματέας δεν έχει ενεργό ρόλο στην επιχειρησιακή διαχείριση μιας κρίσης; Ότι αποφάσεις επιχειρησιακού χαρακτήρα δεν λαμβάνονται από πολιτικά πρόσωπα;
Επιπλέον, μόνο ερωτήματα γεννά το γεγονός πως δεν αποδόθηκε ουδεμία ευθύνη σε εκείνους που φέρονται να εξέτρεψαν την κίνηση των οχημάτων και να προκάλεσαν την κυκλοφοριακή συμφόρηση, με αποτέλεσμα τον εγκλωβισμό 104 ανθρώπων με τα οχήματά τους στη Λεωφόρο Μαραθώνος. Πώς είναι δυνατόν το δικαστήριο να μην άκουσε την φρικιαστική συνειδητοποίηση ενός συγγενή ότι «ο αδελφός μου ίσως και να είχε σωθεί αν δεν είχε ακούσει τις Αρχές»;
Οι συγγενείς των θυμάτων, μετά την απόφαση εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους για το «λειψό κατηγορητήριο» και την «απουσία βασικών προσώπων» από το κάδρο των κατηγορουμένων και προανήγγειλαν προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.
Δυστυχώς τα ερωτηματικά που προκύπτουν είναι τεράστια. Η απόφαση δεν ενισχύει την εμπιστοσύνη της κοινωνίας στη Δικαιοσύνη. Δεν τονώνει το αίσθημα δικαίου. Το σκεπτικό της απόφασης μοιάζει αντιφατικό και δύσκολα κατανοητό: Ο Γιάννης Καπάκης και οι πυροσβέστες οδηγούνται στη φυλακή, την ίδια ώρα που ο εμπρηστής είναι στο σπίτι του και οι υπεύθυνοι του κυκλοφοριακού χάους εκτός κάδρου.
