Οι Αποθήκες Δεδομένων (data centers) αποτελούν τη βασική υποδομή πάνω στην οποία στηρίζεται η λειτουργία του σύγχρονου κόσμου (ψηφιακού και μη). Φιλοξενούν υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους (cloud), όπως εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, εμπορικές οικονομικές και φορολογικές συναλλαγές και γενικά κρίσιμες δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες.
Η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια εξελίσσεται σε περιφερειακό κόμβο ψηφιακών υποδομών, προσελκύοντας επενδύσεις από αμερικανικές και ευρωπαϊκές εταιρείες. Η ανάπτυξη αυτή εκ πρώτης όψεως δεν δείχνει να δημιουργεί σημαντικά οικονομικά και τεχνολογικά οφέλη, ενώ προκαλεί προβληματισμούς σχετικά με την κατανάλωση ενέργειας, τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις, τη χρήση φυσικών πόρων και τη σχέση των εγκαταστάσεων με τις τοπικές κοινωνίες.
Η παγκόσμια μετάβαση προς την ψηφιακή οικονομία έχει αυξήσει δραματικά τη σημασία των data centers. Η αυξανόμενη ζήτηση για υπολογιστική ισχύ και αποθήκευση δεδομένων οδηγεί σε διαρκή επέκταση των data centers παγκοσμίως. Η Ελλάδα, λόγω της γεωγραφικής της θέσης μεταξύ Ευρώπης, Ασίας και Αφρικής, έχει αναδειχτεί σε περιοχή στρατηγικού ενδιαφέροντος για την ανάπτυξη αντίστοιχων υποδομών.
Οικονομική ανάπτυξη και επενδύσεις;
Η ανάπτυξη του τομέα των data centers στην Ελλάδα συνοδεύεται από επενδύσεις πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ και τοποθετεί τη χώρα στον χάρτη των διεθνών ψηφιακών υποδομών. Διεθνείς επιχειρήσεις όπως η Microsoft, η AWS, η Digital Realty και η Data4 έχουν ανακοινώσει ή υλοποιούν επενδυτικά σχέδια στη χώρα. Σύμφωνα με την κυβέρνηση, οι επενδύσεις αυτές: Δημιουργούν άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας.
Ενισχύουν τα δημόσια έσοδα. Αυξάνουν το τεχνολογικό αποτύπωμα της χώρας.
Η τοπική παρουσία των data centers μειώνει τον χρόνο απόκρισης ψηφιακών υπηρεσιών (latency), βελτιώνει την αξιοπιστία των συστημάτων και επιτρέπει σε δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς να αξιοποιούν προηγμένες υπηρεσίες cloud χωρίς να εξαρτώνται αποκλειστικά από υποδομές που βρίσκονται εκτός χώρας. Αυξάνοντας όμως την εξάρτηση από αυτές τις χώρες, διαθέτοντας πρόσβαση σε κρίσιμα οικονομικά, φορολογικά και εθνικά δεδομένα, παραβιάζοντας στην πράξη το GDPR λόγω του αμερικανικού νόμου CLOUD Act (2018).
Κοινωνικές επιπτώσεις στις τοπικές κοινωνίες
Τα συστήματα ψύξης και οι εφεδρικές γεννήτριες δημιουργούν συνεχή λειτουργικό θόρυβο.
Οι μεγάλες εγκαταστάσεις καταλαμβάνουν σημαντικές εκτάσεις, γεγονός που μπορεί να συγκρούεται με άλλες αναπτυξιακές χρήσεις.
Παρότι η κατασκευή απορροφά σημαντικό εργατικό δυναμικό, η λειτουργία ενός Data Center απαιτεί σχετικά μικρό αριθμό εξειδικευμένων στελεχών σε σχέση με το μέγεθος της επένδυσης.
Καταναλώνουν σε τεράστια κλίμακα ενέργεια, νερό και γη. Πόρους που θα μπορούσαν εναλλακτικά να διατεθούν προς όφελος της εγχώριας κατανάλωσης, βιομηχανίας ή γεωργίας.
Τα αιτήματα σύνδεσης data centers στο δίκτυο του ΑΔΜΗΕ έχουν φτάσει τα σχεδόν 5 GW, όγκος τέτοιος, ώστε να εξετάζεται παράκαμψη της καθιερωμένης χρονικής προτεραιότητας σύνδεσης. Μόνο το πρώτο κέντρο της Microsoft στα Σπάτα έχει ισχύ 19,2 MW, με τα άλλα δύο να προσθέτουν σημαντικό επιπλέον φορτίο – κόστος δικτύου που, όπως αλλού, μετακυλίεται εν μέρει σε όλους τους καταναλωτές μέσω τιμολογίων.
Κατανάλωση νερού σε μια χώρα με υδατική πίεση: Η ψύξη μεγάλων data centers μπορεί να καταναλώνει σημαντικές ποσότητες νερού, όμως η πραγματική κατανάλωση εξαρτάται από τον τύπο ψύξης, το τοπικό κλίμα, το φορτίο, τον δείκτη Water Usage Effectiveness (WUE) και τη χρήση ή μη ανακυκλωμένου νερού.
Πολιτικές και γεωπολιτικές διαστάσεις
Η ανάπτυξη data centers συνδέεται με ζητήματα ψηφιακής κυριαρχίας.
Οι κυβερνήσεις και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί προβληματίζονται όλο και περισσότερο για:
- Τον τόπο αποθήκευσης κρίσιμων δεδομένων.
- Τον έλεγχο των υποδομών cloud.
- Την εξάρτηση από μεγάλους διεθνείς παρόχους τεχνολογίας.
- Τα data centers θεωρούνται κρίσιμες εθνικές υποδομές, καθώς φιλοξενούν δεδομένα και υπηρεσίες που σχετίζονται με: το Δημόσιο, τις τράπεζες, τις τηλεπικοινωνίες, την υγεία, την άμυνα.
Χάρτης Data Center στην Ανατολική Αττική
(https://wearesolomon.com/viz/datacenters/el/ )
Πράσινο: σε λειτουργία
Ροζ : υπό κατασκευή
Γαλάζιο: υπό σχεδιασμό
Θέσεις της Νέας Αριστεράς για τα data centers
Προδιαγραφές λειτουργίας των κέντρων δεδομένων για την ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών και των πολιτικών και κοινωνικών επιπτώσεων
- Μηδενική κατανάλωση νερού
- 100% χρήση ΑΠΕ (και αποθήκευσης ενέργειας)
- Σύνδεση στα δίκτυα με δική τους επένδυση
- Αξιοποίηση της εκπεμπόμενης θερμότητας σε δίκτυα τηλεθέρμανσης
- Πλήρεις μελέτες επιπτώσεων στο περιβάλλον και το ενεργειακό σύστημα.
- Χωροθέτηση μετά από εξαντλητική διαβούλευση με υποχρεωτική δημόσια διαβούλευση 3 μηνών και υποχρεωτική θετική γνωμοδότηση των ΟΤΑ
Ψηφιακή κυριαρχία – Δημοκρατία ιδιοκτησίας δεδομένων
- Ίδρυση δημόσιας εταιρείας προώθησης της ψηφιακής κυριαρχίας, παροχής και υποστήριξης εναλλακτικών λύσεων ανοικτού κώδικα, καθώς και επίλυσης προβλημάτων ψηφιακής εξάρτησης στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, αντίστοιχη της γερμανικής ZenDis.
- Δημιουργία δημόσιου, κοινωνικοποιημένου παρόχου τηλεπικοινωνιών και δικτυακών υποδομών.
- Επενδυτικό πρόγραμμα για την ανάπτυξη δικτύου αποκεντρωμένων δημόσιων, κοινωνικοποιημένων υποδομών υπολογιστικού νέφους και κυβερνοασφάλειας και υποστήριξη αποκεντρωμένων cloud έργων.
- Προτεραιότητα στην ανάπτυξη τεχνολογιών, υποδομών και εφαρμογών για το κοινό καλό, για τη συλλογική και ατομική βελτίωση, στους βασικούς κοινωνικούς τομείς: υγεία, περιβάλλον, παιδεία, πολιτισμός κ.λπ.
- Διακοπή νέων αδειοδοτήσεων για κέντρα δεδομένων, σύμφωνα με τις πιο πάνω προδιαγραφές λειτουργίας, για όλα τα data centers.
- Σταδιακή ανάκτηση των υπαρχόντων κέντρων δεδομένων και υποδομών από το Δημόσιο και κοινωνικοποίησή τους με προτεραιότητα σε αυτά που χρησιμοποιούνται κυρίως για ΤΝ. Η Ελλάδα δεν θα μετατραπεί σε ψηφιακή αποικία, δεν θα παράγει ενέργεια για να την τροφοδοτεί, δεν θα εμπλακεί σε ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς των ΗΠΑ και δεν θα υπηρετήσει την ανάπτυξη μιας τεχνολογίας (της τεχνητής νοημοσύνης) για τους επικίνδυνους και αδιαφανείς σκοπούς που αυτή αναπτύσσεται.
- Εθνική πολιτική φιλοξενίας ευαίσθητων και στρατηγικών δεδομένων στην Ελλάδα σε δημόσια data centers με κρυπτογράφηση και διαχείριση κλειδιών εντός ελληνικής επικράτειας. Επανάκτηση του Government Cloud (G-Cloud) από τα κέντρα δεδομένων της Microsoft, αναβάθμιση και αξιοποίησή του για κρίσιμους δημόσιους φορείς.
- Θεσμοθέτηση της κυριαρχίας των πολιτών στα δεδομένα και στο περιεχόμενο που παράγουν.
Βιβλιογραφία
[businessdaily.gr] https://www.businessdaily.gr/oikonomia/231471_ependyseis-ano-ton-5-dis-eos-2030-gia-data-center-kai-mega-project-tis-dei
[ecopress.gr] https://ecopress.gr/data-centers-oi-neoi-kanones-gia-ilektriko-choro/
[ellak.gr] https://privacy.ellak.gr/2026/09/22/geopolitical-implications-and-commercial-cloud-services/
[lawandtech.eu] https://lawandtech.eu/en/2026/09/08/data-centers-in-greece/
[grdca.gr] https://grdca.gr/
[ot.gr] https://www.ot.gr/2026/09/19/texnologia/data-centers-stin-ellada-oi-ependyseis-ta-erga-kai-to-giga-project-dei-aws/
[pagenews.gr] https://www.pagenews.gr/2026/10/13/nea-agoras/austirotero-plaisio-gia-ta-data-centers-stin-ellada-eggyiseis-200-000-euro-mw-kai-kalypsi-60-apo-ape/
Χάρτης data centers – Solomon https://wearesolomon.com/viz/datacenters/el/
