Ο Κωστής Νικολάκης, ο Γιώργος Μαρκόπουλος, ο Κώστας Τσαλαπάτης και ο Κώστας Παπαγεωργίου στο βιβλιοπωλείο του Νικολάκη
Του Γιώργου Μαρκόπουλου*
Δεν είναι ψέματα, αλήθεια είναι. Ο Κώστας Τσαλαπάτης νεκρός! Και είμαστε όλοι εκεί, εκατοντάδες φίλοι και αγαπημένοι του, στις 31 του Μάρτη, στο κοιμητήριο της Καισαριανής, για να τον ξεπροβοδίσουμε. Και φυσικά, κορυφαίοι του δράματος ανάμεσά μας η οικογένειά του.. η γυναίκα του Μαρία, η γενναία Μαρία, που δεν έλειψε από κοντά του ούτε λεπτό, μήνες τρεις στο νοσοκομείο, αποσβολωμένη, έκπληκτη και άφωνη, με τα χέρια άδεια, σαν να τις είχε πέσει κάτι το πολύτιμο και δεν μπορούσε ακόμη, κοιτώντας μας να το συνειδητοποιήσει. Ο Θωμάς δίπλα, ο μεγάλος γιός, ένας από τους σπουδαιότερους ποιητές της νεότερης γενιάς, βουβά συντετριμμένος-σφαγμένος ήθελα να πω- με πουκάμισο μαύρο, κατάμαυρο, δυνατός, σοβαρός και ορθόκορμος, σαν πιλότος που έχασε τον συγκυβερνήτη του σε αεροπορικό δυστύχημα. Και παραδίπλα; Ο μικρότερος γιός, ο Δημήτρης- ο μοναδικός, ο τρυφερός μου Δημήτρης, που έχει την άφατη ευαισθησία του πατέρα του, όταν ήταν και εκείνος στην ηλικία του, με κλεισμένα τελείως τα μάτια, να κλαίει, να κλαίει ασταμάτητα, να κλαίει, να κλαίει με λυγμούς γοερά, ενώ από την τσεπούλα του προεξείχε ένα δερμάτινο ‘’σχοινάκι κλειδιών’’, που τον έκανε να μοιάζει σαν παιδί με σφεντόνα, που μόλις γύρισε από κυνήγι πουλιών.
Και οι συναγωνιστές, βεβαίως, από την εποχή του φοιτητικού κινήματος επί χούντας, από τότε δηλαδή που ο Κώστας, φλογερός καθώς ήταν έπαιζε εγερτήριο ρόλο, ρόλο που με το ίδιο πάθος συνέχισε να παίζει μέχρι το τέλος της ζωής του, ξεκινώντας ως ανένταχτος Αριστερός στην αρχή, μετά μέσα από τις γραμμές τις ΑΑΣΠΕ (κατά τη δικτατορία), και πάλι ανένταχτος μετά και, στο τέλος, στον Συνασπισμό και στον ΣΥΡΙΖΑ. Αλλά και οι φίλοι του οι διανοούμενοι, και αυτοί όλοι μαζί άφωνοι, αφού ο Κώστας ήταν γνώστης όσο λίγοι, μετρημένοι, μέσα στην πόλη μας και λάτρης, σε βαθμό έρωτος, της ποίησης –κυρίως- καθώς και όλων των άλλων τεχνών.
Εγώ κάθισα μόνος σε μια γωνία, μη μπορώντας όλον αυτό τον λυπημένο κόσμο, κάνοντας υπεράνθρωπη προσπάθεια για να αντέξω το γεγονός, και θυμόμουν τον Κώστα στις καλές μας ημέρες. Στις ημέρες εκείνες που με σύμμαχο την νεότητά μας τρέχαμε στους δρόμους με την ελπίδα ότι θα αλλάξουμε, προς το καλύτερο την μοίρα αυτής της χώρας. Στις μέρες που κλεινόμαστε στο βιβλιοπωλείο του άλλου χαμένου αδερφού Κωστή Νικολάκη, δεκαετίες ολόκληρες, και διαβάζαμε ή απαγγέλαμε ποίηση από μνήμης, οπότε ο Κώστας μας διόρθωνε αν κάναμε λάθος ακόμη και σε ένα καταληκτικό ‘’ν’’.
Στις μέρες εκείνες που ο Κωστής (Νικολάκης) και εγώ αγωνιζόμαστε να συνθέσουμε σε τόμο τα ‘’Ποιήματα που αγαπήσαμε’’ και στις αξεπέραστες δυσκολίες μας, στις ημερών δυσκολίες και αμφιβολίες, ο Κώστας μας έδινε τη λύση σε κλάσματα του δευτερολέπτου, τόσο που το βιβλίο αυτό πολλά του χρωστάει, ώστε όταν γονυπετείς σχεδόν του ζητήσαμε να μας κάνει το χατίρι να του το αφιερώσουμε, στο σπίτι μου, σεμνός μα τόσο σεμνός καθώς ήταν, σηκώθηκε να φύγει, και τον γυρίσαμε πίσω από την πόρτα με την συμφωνία πως δεν θα προβούμε σε αυτό που του ζητήσαμε.
Στις μέρες εκείνες ακόμη, όπου τα Σάββατα, εκατοντάδες Σάββατα, το μεσημέρι, μαζευόμαστε και πάλι στου Νικολάκη και ο Κώστας (Τσαλαπάτης) ερχόταν με άδεια τα χέρια ενώ αθόρυβα και σιγά σιγά, χαμογελώντας καλοκάγαθα κάτω από τα παχιά μουστάκια του έβγαζε κρυμμένα στο παλτό του σοκολατάκια, τσίπουρα, φιστίκια ακριβά, φουντούκια, σακουλάκια και σακουλάκια, διδάσκοντάς μας έτσι με την γαλαντομία και τη μεγαλοκαρδία του, πράγματα και πράγματα τα οποία εμένα με βοήθησαν στην εσωτερική βελτίωσή μου όσο δεν φαντάζεται κανείς μα κανείς.
Στο σημείο αυτό όμως, διέκοψε τις σκέψεις μου, ο από την εφηβεία επιστήθιος φίλος του, Θέμις Μπορομπόκας, όπου μου πρότεινε βαθειά βουρκωμένος καθώς ήταν να καθίσουμε σε ένα παγκάκι, και όταν φύγει όλος ο κόσμος, να πάμε μόνοι μας να τον αποχαιρετήσουμε, όταν σταμάτησαν να ακούγονται στα αυτιά μας και οι τελευταίες, όλο μικρότερες, όλο και αραιότερες φτυαριές, οι φτυαριές εκείνες που κρύβουν στον ήχο τους κάτι το αποτρόπαια τελεσίδικο, πράγμα, έλεγα, το οποίο όταν έφυγε όλος ο κόσμος και κάναμε.
Καθίσαμε τρία με τέσσερα λεπτά λοιπόν τότε, και του μιλούσαμε από μέσα μας ο καθένας χωριστά, τον αποχαιρετήσαμε όντως, στη συνέχεια και ύστερα φύγαμε.
Χώμα στον τάφο δεν ρίξαμε, διότι δεν είχε κάνει αμαρτίες.
*Ο Γιώργος Μαρκόπουλους είναι ποιητής.
