Η σημασία των αποτελεσμάτων της συνάντησης του ισραηλινού πρωθυπουργού, Μπενιαμίν Νετανιάχου, με τον πρόεδρο της Κύπρου, Νίκο Χριστοδουλίδη, την περασμένη Κυριακή στην Ιερουσαλήμ θα αναδειχθεί σε όλη τη συνθετότητά της πολύ σύντομα. Δεν εξαντλείται στη διαπίστωση ότι όσα συμφωνήθηκαν εκεί συνιστούν επιβεβαίωση των φόβων ότι η πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου έχει παραπεμφθεί στο άδηλο μέλλον. Πάει ένα βήμα παραπέρα.
Στο κοινό ανακοινωθέν που εκδόθηκε μετά τη συνάντηση, ότι «το ηλεκτρικό καλώδιο που θα συνδέει τις δύο χώρες, συμφωνήθηκε να υπογραφεί εντός του έτους», δεν υπάρχει καμιά αναφορά στην Ελλάδα και στο σκέλος της διασύνδεσής της με την Κύπρο, που παραμένει «παγωμένη» από τις αρχές Μαρτίου, όταν το ερευνητικό σκάφος Ievoli Relume αποχώρησε από την Κρήτη πιεζόμενο από τουρκική κορβέτα που παρεμπόδισε τις μετρήσεις επικαλούμενη παραβίαση της τουρκικής ΑΟΖ.
Είναι μια παράλειψη/πρόκληση του κοινού ανακοινωθέντος, που ακόμη περιμένει απάντηση από την Αθήνα. Αρκείται η κυβέρνηση στη δήλωση του Μπενιαμίν Νετανιάχου ότι επιθυμεί να φιλοξενήσει «σύντομα» στη χώρα του μια σύνοδο κορυφής Κύπρου-Ελλάδας-Ισραήλ; Εκτιμά ο Κυριάκος Μητσοτάκης ότι αυτό είναι κάτι περισσότερο από μια δήλωση που του παραχωρήθηκε αδάπανα με αντάλλαγμα τη μουδιασμένη σιωπήτου;
Στο μεταξύ, μετά τη «συμφωνία της Ιερουσαλήμ» –και πιθανόν προς αναβάθμισή της έναντι του καταποντισθέντος σχεδίου διασύνδεσης Κύπρου-Ελλάδας-Ισραήλ– διακινείται μια πληροφορία που θέλει τη διασύνδεση Κύπρου-Ισραήλ να εντάσσεται «εν καιρώ» σε ένα ευρύτερο πλαίσιο. Συγκεκριμένα στον Διάδρομο Ινδία-Μέση Ανατολή-Ευρώπη (IMEC:India-Middle East-Europe Economic Corridor), ένα μεγαλεπίβολο –πλην όμως ακόμη υπό συζήτηση– σχέδιο οικονομικής διασύνδεσης Ασίας-Ευρώπης, που ευελπιστεί στην υποστήριξη του Ντόναλντ Τραμπ. Υποστήριξη μάλλον αμφίβολη, καθότι ο αρχικός σχεδιασμός του Διαδρόμου παρακάμπτει την Τουρκία, προσκρούοντας στην απαρέσκεια του Ταγίπ Ερντογάν, με τον οποίο ο αμερικανός πρόεδρος είχε τη Δευτέρα μια «πολύ καλή και παραγωγική», όπως είπε ο τελευταίος, τηλεφωνική επικοινωνία, προαναγγέλλοντας μάλιστα ανταλλαγή επισκέψεων σε Ουάσινγκτον και Άγκυρα.
Ο Ταγίπ Ερντογάν, στην επίσκεψή του το περασμένο Σάββατο στη βόρεια Κύπρο, ενήμερος προφανώς για επικείμενη συνάντηση Νετανιάχου-Χριστοδουλίδη και το περιεχόμενό της, έθεσε ξανά επί τάπητος το σχέδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης της Τουρκίας με τα κατεχόμενα. «Φέραμε νερό στη Βόρεια Κύπρο από την Τουρκία. Τώρα, πρώτα ο θεός, θα φέρουμε και ηλεκτρικό ρεύμα», είπε σε μια από τις ομιλίες του εκεί.
Κινείται ο τούρκος πρόεδρος «με τον αέρα» που του έχει προσδώσει η Λευκή Βίβλος για τον Επανεξοπλισμό της Ευρώπης (ReArm Europe plan) την οποία παρουσίασε επισήμως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 10 Μαρτίου, και συγκεκριμένα η παράγραφος Ενισχυμένη ασφάλεια μέσω συνεργασιών, που αφήνει ανοιχτή τη δυνατότητα συνεργασίας με «εν δυνάμει εταίρους», ανάμεσα στους οποίους και η Τουρκία, στην οποία επιφυλάσσεται ειδική αναφορά: «Η ΕΕ θα συνεχίσει να δεσμεύεται εποικοδομητικά στην ανάπτυξη μιας αμοιβαία επωφελούς εταιρικής σχέσης σε όλους τους τομείς κοινού ενδιαφέροντος, στη βάση της ισότιμης δέσμευσης της Τουρκίας να συνεργαστεί σε όλα τα σημαντικά για την ΕΕ, σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Απριλίου 2024».
Μια Τουρκία έτοιμη «να συνεργαστεί σε όλα τα σημαντικά πεδία» όχι μόνο λόγω της στρατηγικής θέσης της στον Εύξεινο Πόντο απέναντι στη Ρωσία, και του γεγονότος ότι διαθέτει τον μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ μετά τις ΗΠΑ, αλλά και λόγω της πολεμικής βιομηχανίας της, η οποία εξάγει σε 170 χώρες, και μια Ευρώπη που μεταλλάσσεται σε πολεμική μηχανή.
Η Ρώμη έχει ήδη ξεκινήσει μπίζνες με την Άγκυρα. Η κοινοπραξία της ιταλικής Leonardo με την Baykar, ιδιοκτησίας Σελτζούκ Μπαϊρακτάρ, γαμπρού του Ταγίπ Ερντογάν, δεν ορέγεται μόνο τα κονδύλια του σχεδίου ReArm Europe, προλειαίνει το έδαφος για την είσοδο της Τουρκίας στην Ευρώπη «δια της πλαγίας». Δεν έχει, άλλωστε, δηλώσει η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, ότι «η σχέση μας με την Τουρκία υπερβαίνει τις οικονομικές σχέσεις»;
Με την υπέρβαση αυτή κατά νου επισκέφθηκε την περασμένη εβδομάδα τη Ρώμη ο Ταγίπ Ερντογάν και είχε με την ιταλίδα πρωθυπουργό μια παραγωγική συνάντηση. Μετά το πέρας της οποίας, κατά την πτήση επιστροφής στην Άγκυρα από τη Ρώμη, δεν έκρυψε την πρόθεσή του να εισδύσει στην Ευρώπη από το παραπόρτι των εξοπλισμών. «Η αμυντική βιομηχανία», είπε στους συνταξιδεύοντες δημοσιογράφους ο τούρκος πρόεδρος, «είναι ένας τομέας στον οποίο επικεντρώνεται το ενδιαφέρον των ευρωπαϊκών χωρών τον τελευταίο καιρό. Εμείς έχουμε κάνει πολύ σημαντικά βήματα από αυτή την άποψη. Ο κόσμος παρακολουθεί με μεγάλο ενδιαφέρον τα εξοπλιστικά συστήματα που αναπτύσσουμε».
Η Αθήνα, αυτοαπομονωμένη στη «σωστή πλευρά της Ιστορίας», αρκείται άλλοτε σε μουδιασμένες σιωπές και άλλοτε σε άσφαιρες ρητορικές εκκλήσεις. Στην ομιλία του στο συνέδριο του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος πριν δέκα ημέρες, ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε, απευθυνόμενος στους ευρωπαίους εταίρους: «Πρέπει να είμαστε προσεκτικοί στις στρατηγικές εταιρικές σχέσεις με χώρες εκτός ΕΕ. Πρέπει να διασφαλίζουν και να λαμβάνουν υπόψη τα συμφέροντα ασφαλείας όλων των κρατών μελών […] Στόχος μας πρέπει να είναι η μείωση των εξαρτήσεών μας, όχι η διαιώνισή τους. Έχουμε αρκετές δυνατότητες να επιτύχουμε μέσω των ευρωπαϊκών αμυντικών βιομηχανιών».
Πολλά πρέπει –και πολύ λίγα για να παραχθεί αποτέλεσμα.
Το Μαξίμου είχε πανηγυρίσει για τη νίκη των Χριστιανοδημοκρατών στις γερμανικές εκλογές, προσδοκώντας τα καλύτερα από ένα αδελφό κόμμα. Παρέβλεψε, πρώτον, μια σημαντική παράμετρο. Ότι το Βερολίνο παραμένει, για γεωστρατηγικούς λόγους, προσηλωμένο στην παράδοση των καλών σχέσεων της Γερμανίας του καγκελαρίου Μπίσμαρκ με την οθωμανική Τουρκία. Και, δεύτερον, το γεγονός ότι η Άγκυρα προσεγγίζει τη νέα γερμανική κυβέρνηση με δέλεαρ την επιθυμία της να προμηθευτεί τα Eurofighter από την κατασκευάστρια κοινοπραξία, στην οποία μετέχουν, εκτός από τη Γερμανία, η Βρετανία, η Γαλλία και η Ιταλία.
Υπεραρκετά για να παραχθεί αποτέλεσμα.
