Θα αποχαιρετήσουμε σήμερα στο Πέραμα, σε μια πολιτική κηδεία στην πόλη της Β΄ Πειραιά όπου, τελικά, στη μακρά διαδρομή του εγκαταστάθηκε, τον Νίκο Αρβανίτη, ένα σύντροφο από τα παλιά. Κάθε συντρόφισσα και σύντροφος που μας αποχαιρετά έχει, ασφαλώς, δικαίωμα στη μνήμη και εμείς εδώ στην «Εποχή» δεν παραλείπουμε, με κενά βέβαια, αυτό να το εκπληρώνουμε. Με τον Νίκο, ας μας επιτραπεί, είμαστε λίγο πιο αναλυτικοί γιατί η μακρά διαδρομή του, στη θάλασσα των προσπαθειών μαζί με πολλούς άλλους, αφήνει ένα απτό ιστορικό ίχνος, ελπιδοφόρο ή οδυνηρό, της πορείας ανασυγκρότησης της Αριστεράς μετά τον εμφύλιο: δεκαετία 1960 στο στήσιμο της Αριστεράς, αμέσως μετά στον αντιδικτατορικό αγώνα, στη συνέχεια η μάχη για την ανανέωση της Κομμουνιστικής Αριστεράς με το ΚΚΕ εσωτερικού, κατόπιν με τον θρίαμβο του ΣΥΡΙΖΑ, και τώρα με τη γεύση της ήττας, αυτός ο πάντοτε αισιόδοξος.
Είναι η γενιά του μεταιχμίου. Έζησε την αντίσταση και τον εμφύλιο ως παιδί, ενηλικιώθηκε όταν ξεκίνησε η ανασυγκρότηση της Αριστεράς αμέσως μετά το 1949. Παιδί εαμικής οικογένειας, γεννήθηκε στο Κρεμαστό Εύβοιας. Δίνουμε τον λόγο στον ίδιο:
«Ο πατέρας μου πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση, ως υπεύθυνος στην πολιτική οργάνωση του χωριού, για τη συγκέντρωση τροφίμων και ό,τι άλλο χρειάζονταν, για την προετοιμασία του ένοπλου αγώνα του ΕΛΑΣ. Στη συνέχεια εντάχτηκε στο 5ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ με το ψευδώνυμο Πλακιώτης. Πήρε μέρος στη μάχη της Λαμπούσας, στο Παρθένη, του Ωρολογίου, Βάθιας, Χαλκίδας, και στην μάχη της Αθήνας, στην περιοχή του Γηροκομείου με το 5ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ της Εύβοιας.
Την Άνοιξη του 1943, ήμουν 9 χρονών, μπήκαν οι ταγματασφαλίτες στο χωριό και τους είδα, έτρεξα να ειδοποιήσω τον πατέρα μου. Όταν είδα ότι τον έπιασαν έτρεξα να γυρίσω στο σπίτι πριν προλάβουν να πάνε οι ταγματασφαλίτες, γιατί ήξερα ότι στο σπίτι είχε όπλα. Από το χωράφι, όπου τον έπιασαν, τον έφεραν στο χωριό. Έφυγα γρήγορα χωρίς να με πάρουν είδηση. Η συμμορία του Γεραντόμητσου γλεντούσε γύρω από τον πατέρα μου για το κατόρθωμά τους. Πήγα στο σπίτι μου παρόλο που ο χώρος όπου ήταν συγκεντρωμένοι ήταν πολύ κοντά. Με προφύλαξη πήρα τα όπλα από το σπίτι να τα πάω στο κατώγι της γιαγιάς της Λαγούδενας. Όταν γύρισα στο σπίτι μου ήρθε μια ομάδα και μου ζητούσαν να τους πω πού είναι τα όπλα. Έκανα τον ανήξερο, τους είπα ότι δεν γνωρίζω τίποτα για όπλα… Στα Μανίκια, στο χωριό του Γεραντόμητσου, στην πλατεία είδαμε τον πατέρα μου που από το πολύ το ξύλο και τα βασανιστήρια ήταν πολύ πρησμένος. Η πολιτική μου συνείδηση άρχισε να διαμορφώνεται με τη δίκη του πατέρα μου το 1947 που παρακολούθησα από το ακροατήριο και μου προκάλεσε θυμό».
Η αρχή της διαδρομής
Τέλος 1949 αρχές 1950 αρχίζει την οργανωμένη πολιτική του δράση. Στην παράνομη ΕΠΟΝ και μετά στη δημιουργία της πρώτης νεολαιίστικης οργάνωσης στην Εύβοια, της Ενιαίας Δημοκρατικής Νεολαίας (ΕΔΝΕ) που λειτούργησε στην αρχή παράνομα. Μετά στη Νεολαία ΕΔΑ όπου υπήρξε και γραμματέας. Εν τω μεταξύ μετά τη συμμετοχή της Αριστεράς στις εκλογές του 1952 με το σχήμα «Δημοκρατική Παράταξη» αρχίζει η ανασυγκρότηση της ΕΔΑ στην περιοχή. Γραφεία στη Χαλκίδα ανοίχτηκαν το 1954. O Νίκος συμμετέχει στη Νομαρχιακή Επιτροπή και όταν ιδρύθηκε η Nεολαία Λαμπράκη είναι γραμματέας.
«Με συνέλαβαν το 1959 με την κατηγορία, “με πλούσια προπολεμική και μεταπολεμική Δράση ετών 24”. Με εκτόπιζαν για “εν εισέτι έτος στη Γυάρο”. Με μετέφεραν από την Χαλκίδα στην Αθήνα. Μετά από 25 μέρες με μετέφεραν στο μεταγωγών του Πειραιά και από εκεί στο καράβι που θα μας πήγαινε στη Γυάρο. Από την Γυάρο με μετέφεραν στον Άη Στράτη όπου έμεινα εξόριστος έως το 1963».
Φεύγει από την Εύβοια και εγκαθίσταται στο Πέραμα όπου αναπτύσσει σοβαρή επαγγελματική δραστηριότητα και συμμετέχει στη δράση της ΕΔΑ. Η Χούντα τον συλλαμβάνει το 1967 και μετά στο Λακί έως το 1970.
«Έζησα στις εξορίες και στο κίνημα της Αριστεράς όπου συμμετείχα με πολλούς συντρόφους Μακρονησιώτες. Θα μνημονεύσω τα ονόματα τριών συντρόφων, του Νίκου Αμαξόπουλου, του Γιώργου Κάπου και του Νίκου Αμπατιέλου. Με τον Αμαξόπουλο και τον Κάπο έμεινα για πολλά χρόνια εξόριστος στον Άη Στράτη στον ίδιο χώρο. Με τον Νίκο Αμπατιέλο για πολλά χρόνια συμπορευτήκαμε στο ΚΚΕ Εσωτερικού».
Μετά τη Μεταπολίτευση
Τον συναντάμε, αμέσως μετά την πτώση της χούντας το 1974, υποψήφιο της «Ενωμένης Αριστεράς». Το 1977 υποψήφιο της «Συμμαχίας». Το 1981 και 1985 στο ψηφοδέλτιο του ΚΚΕ εσωτερικού, στην Εύβοια πάντα. Το 1989 στο ψηφοδέλτιο του ΚΚΕ εσωτερικού – Ανανεωτική Αριστερά. Θυμούνται οι κόρες του: «Σε κάθε εκλογική αναμέτρηση, έχοντας δίπλα του την γυναίκα του Ελένη που σε όλη την πολιτική του πορεία τον στήριζε και τον ακολουθούσε, διασχίζοντας όλη την Εύβοια απ’ άκρη σε άκρη διαδίδοντας τις ιδέες της Αριστεράς. Πήγαιναν σε κάθε χωριό, όσο μικρό κι αν ήταν, στήνανε μικροφωνική στο κεντρικό καφενείο και συνομιλούσαν με τους κατοίκους γιατί πίστευε ότι έστω κι ένας αν πειστεί είναι σημαντικό κι ελπιδοφόρο».
Από τις εκλογές του 2000, όταν η ΑΚΟΑ στήριξε τον Συνασπισμό, αρχίζει η πορεία προς τον ΣΥΡΙΖΑ. Με τις γνωστές δυσκολίες. Ο Νίκος πρώτος να βρει επαφές στην Εύβοια. Το 2004 και 2007 υποψήφιος του ΣΥΡΙΖΑ στην Εύβοια. Το 2010 στις αυτοδιοικητικές εκλογές στο «Αυτοδιοικητικό Κίνημα». Θυμάμαι τις προσπάθειες να υπερνικηθούν οι αντιστάσεις στο εσωτερικό του ΣΥΝ σε πολλές περιοχές όπως η Εύβοια. Πήγαμε μαζί σε συγκέντρωση του ΣΥΝ στη Χαλκίδα με τον Νίκο, με προφανές κύρος εκεί, στην πρώτη σειρά για να φανεί ότι ο ΣΥΡΙΖΑ υπάρχει και στην Εύβοια. Πήγαμε σε συγκέντρωση του ΣΥΡΙΖΑ στη Λίμνη. Διασχίζοντας το νησί μου έλεγε ιστορίες για το κάθε χωριό, πώς οργάνωναν προεκλογικές συγκεντρώσεις στη Χαλκίδα, κάτω απ’ τη μύτη της αστυνομίας αφισοκολλούσαν με συνέχεια το βράδυ στο αστυνομικό τμήμα.
«Ο μπαμπάς ήταν πάντα ακούραστος και αισιόδοξος, έβλεπε μπροστά και ποτέ δεν εξαγόρασε τους αγώνες του. Μας έμαθε να αγωνιζόμαστε για μια καλύτερη κοινωνία με δικαιοσύνη, αλληλεγγύη και ελευθερία». Το μυστικό, κατά τις κόρες του, ήταν αυτό που έγραφε ο Χρόνης Μίσσιος: «Γιατί όταν αντιστέκεσαι, όταν παλεύεις, γεννάς δυνάμεις μέσα σου, αυτές δεν σ’ άφησαν να χαθείς, γιατί όταν παλεύεις, οργανώνεσαι, έχεις σκοπό, έχεις στόχο».
Η τελευταία «κομματική επαφή» ήταν στον Ευαγγελισμό. Τον επισκέφθηκε ο Τσιγώνιας, τον αναγνώρισε. Είχε την «Εποχή» στο χέρι. Εκείνος χαμογέλασε.
