«Καμιά άλλη επιλογή»
Η ευτυχισμένη ζωή του Μαν-σου καταρρέει όταν απολύεται ξαφνικά από τη χαρτοβιομηχανία όπου εργαζόταν επί 25 χρόνια. Παρόλα αυτά, είναι αποφασισμένος για χάρη της γυναίκας του Μι-ρι και των δύο παιδιών τους να ξαναβρεί δουλειά μέσα σε τρεις μήνες. Όμως τα πράγματα δεν έρχονται όπως τα έχει υπολογίσει, και ήδη κινδυνεύει να χάσει το σπίτι του. Όταν μαθαίνει ότι υπάρχει κάποια θέση σε μια άλλη εταιρία χαρτιού αποφασίζει να υποβάλει το βιογραφικό του και να περάσει από συνέντευξη. Όμως διαπιστώνει ότι δεν είναι ο μοναδικός ενδιαφερόμενος. Απελπισμένος ο Μαν-σου σκοπεύει να αγωνιστεί για να κερδίσει τη θέση. Έτσι αποφασίζει να ελαττώσει τις πιθανότητες να προσληφθεί κάποιος άλλος στη θέση του και για να το πετύχει αυτό μόνον ένας τρόπος υπάρχει: να μειωθεί -έως να μηδενιστεί- ο ανταγωνισμός!
Ο Παρκ Τσαν-γουκ διεισδύει στην καρδιά του καπιταλιστικού συστήματος και μέσα από την ιστορία που αφηγείται μιλά χωρίς περιστροφές για την αγριότητα του ανταγωνισμού. Γιατί είναι αλήθεια ότι δεν υπάρχει «Καμιά άλλη επιλογή» (Eojjeolsuga eobsda). Αυτό μας διδάσκει χωρίς ντροπή η ελεύθερη οικονομία της αγοράς. Που κι αν δεν το λέει ξεκάθαρα, το υπονοεί εμμέσως πλην σαφώς: για να πάρεις τη δουλειά πρέπει να τη χάσει κάποιος άλλος.
Ο νοτιοκορεάτης σκηνοθέτης δεν αφήνει περιθώρια. Αφηγείται μια αληθινή ιστορία καθημερινού τρόμου. Και στη θέση του τρομοκράτη βρίσκονται οι μεγάλες εταιρίες, οι τράπεζες, οι εργοδότες. Που απειλούν να συνθλίψουν τον άνθρωπο που απλά θέλει μια δουλειά για να ζήσει την οικογένειά του. Και που πολλές φορές τον αναγκάζουν να φτάσει στα άκρα και να κάνει πράγματα που δεν μπορούσε ούτε ο ίδιος να φανταστεί.
Η ταινία είναι ένα δυνατό δραματικό θρίλερ με ξεκάθαρη κοινωνική ματιά. Και καθότι ο σκηνοθέτης είναι νοτιοκορεάτης δεν μπορεί παρά να είναι λίγο περισσότερος βίαιος από ότι ένας Ευρωπαίος. Και γι’ αυτό νομίζω η ταινία αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Γιατί είναι ούτως ή άλλως μια ταινία εξαιρετική που βρίσκει τον στόχο της αλλά οδηγεί στην αναπόφευκτη σύγκριση με «Το τσεκούρι» (2005) του Κώστα Γαβρά αφού και οι δύο ταινίες είναι βασισμένες στο ίδιο βιβλίο του Ντόναλντ Ε. Γουέστλεϊκ που κυκλοφόρησε το 1997. Να πω βέβαια, ότι η σύγκριση δεν αφορά την ποιότητα των δύο ταινιών, που και οι δύο είναι εξαιρετικές, αλλά τον τρόπο με τον οποίο βλέπει και αφηγείται την ίδια ιστορία ο κάθε σκηνοθέτης.
Θυμάμαι ότι είχα εντυπωσιαστεί με την ταινία του Γαβρά. Μια σκληρή ταινία με σαφή πολιτική θέση. Άλλωστε ο Κώστας Γαβράς είναι γνωστός για τις πολιτικές του απόψεις. Το ίδιο όμως εντυπωσιάστηκα και από την ταινία του Παρκ Τσαν-γουκ. Ο νοτιοκορεάτης σκηνοθετεί χωρίς να χάνει τον στόχο του. Αφενός φτιάχνει ένα σκοτεινό αγωνιώδες θρίλερ αφετέρου δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στη σχέση της Μι-ρι με τον άνδρα της. Που ακόμη κι όταν υποψιάζεται τι συμβαίνει είναι αποφασισμένη να σταθεί στο πλευρό του και να τον στηρίξει.
Μυστικά του παρελθόντος
«Λο»
Ένας νεαρός άνδρας, έρχεται στο διαμέρισμα της μητέρας του, έναν χρόνο μετά τον θάνατό της. Είναι μοναδικός κληρονόμος αλλά σύντομα θα βρεθεί μπροστά στα προβλήματα.
Ο άνδρας αυτός είναι ο σκηνοθέτης Θανάσης Βασιλείου και με αυτήν του την ιδιότητα πιάνει την κάμερα και αρχίζει να κινηματογραφεί τα όσα συμβαίνουν και τα όσα ανακαλύπτει μέσα στο σπίτι των παιδικών του χρόνων. Έτσι προέκυψε ένα πολύ ενδιαφέρον, πολύ ζωντανό ντοκιμαντέρ με τον παράξενο τίτλο «Λο», που στην ηπειρώτικη διάλεκτο σημαίνει «Σώπα».
Ο Θανάσης αρχίζει να ψάχνει το διαμέρισμα και μαζί με διάφορους απλήρωτους λογαριασμούς ανακαλύπτει και κάποια στοιχεία από το παρελθόν. Όπως λέει κι ο ίδιος: «Ανακάλυψα χρέη που δεν γνώριζα. Βρήκα λέξεις που προορίζονταν για μένα και αγνοούσα. Διαπίστωσα ψεύδη που με θύμωσαν. Πώς κληρονομούμε τα λάθη των γονιών μας; Πώς αδειάζουμε το σπίτι τους; Έχουμε το δικαίωμα να αποποιηθούμε την κληρονομιά απαλλαγμένοι από το αίσθημα της προδοσίας;»
Όλα αυτά, λοιπόν, τον οδηγούν στο να αναζητήσει τον πατέρα του, ο οποίος είχε χωρίσει από τη μητέρα του και είχε ξαναπαντρευτεί. Έναν πατέρα που ελάχιστα γνώριζε αφού μεγάλωσε ουσιαστικά με τη μητέρα και τον δεύτερο άντρα της. Αυτό που έχει ανακαλύψει τον οδηγεί στα χρόνια της δικτατορίας των συνταγματαρχών και στον ρόλο που, κατά τα φαινόμενα, έπαιξε ο πατέρας του. Γιατί αυτό που ανακάλυψε είναι ότι ο πατέρας του υπηρέτησε στην ΕΣΑ!
Μέσα από διάφορα ντοκουμέντα, επιστολές, βιβλία, φωτογραφίες και προσωπική έρευνα ο Θανάσης αναζητά την πραγματικότητα. Μάλιστα αποφάσισε να συναντηθεί με τον πατέρα του. Ψάχνει λοιπόν, βαθιά σε ένα παρελθόν που αντιστέκεται για να κρατήσει τα μυστικά του.
Λένε ότι κανένα σενάριο μυθοπλασίας δεν μπορεί να ξεπεράσει την πραγματικότητα. Και κάπως έτσι συμβαίνει και στο θαυμάσιο αυτό ντοκιμαντέρ, όπου ο Θανάσης Βασιλείου του δίνει ρυθμό και μία υπόγεια ένταση που οδηγεί σιγά σιγά στην αποκάλυψη της αλήθειας. Χωρίς να το καταλάβει ο θεατής μπλέκεται σε έναν λαβύρινθο αναμνήσεων και γεγονότων που δημιουργούν το μυστήριο. Αυτό που δίνει στην ταινία μια δόση σασπένς και οδηγεί στην ανατροπή όλων των δεδομένων.
Νομίζω ότι ο Βασιλείου ορθώς έπραξε κι άρπαξε την κάμερα μόλις μπήκε στο σπίτι. Κι αυτό αποδεικνύεται εκ του αποτελέσματος. Βέβαια ο ίδιος χειρίστηκε την ιστορία που έπεσε μπροστά στα πόδια του με τον καλύτερο τρόπο, κάνοντας μια ταινία που όχι μόνον βλέπεται ευχάριστα αλλά δημιουργεί και μια σειρά από συναισθήματα. Γιατί δεν είναι μόνον το κεντρικό στόρι με το Θανάση να αναζητά την αλήθεια για τον πατέρα του. Είναι και ο χώρος του σπιτιού ως μνήμη, είναι η αίσθηση της απώλειας, η ευθύνη απέναντι στο παρελθόν που εν προκειμένω έχει τη μορφή της κληρονομιάς. Όλα αυτά μπαίνουν στη σειρά, ο σκηνοθέτης δεν φοβάται να αναμετρηθεί μαζί τους και να φτάσει στην αλήθεια αλλά και να συνεχίσει τη δική του ζωή απαλλαγμένος από τα βάρη του παρελθόντος.
ΟΙ ΝΕΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ
«Ανεμώνη» (Anemone) του Ρόναν Ντέι-Λιούις: Στη Βόρεια Αγγλία, ένας μεσήλικας άνδρας ξεκινά από το προαστιακό του σπίτι για ένα ταξίδι στο δάσος, όπου επανασυνδέεται με τον αποξενωμένο αδελφό του. Δεμένοι από ένα μυστηριώδες, περίπλοκο παρελθόν, οι άνδρες μοιράζονται μια τεταμένη, αν και περιστασιακά τρυφερή σχέση. Μια σχέση που άλλαξε για πάντα μέσα από συγκλονιστικά γεγονότα δεκαετίες νωρίτερα.
Σκηνοθετικό ντεμπούτο για τον Ρόναν Ντέι-Λιούις που συνεργάζεται με τον πατέρα του Ντάνιελ Ντέι-Λιούις.
«Νυρεμβέργη» (Nuremberg) του Τζέιμς Βάντερμπλιτ: Στη μεταπολεμική Γερμανία, ένας αμερικανός ψυχίατρος πρέπει να καθορίσει αν οι ναζί κρατούμενοι είναι σε θέση να δικαστούν για εγκλήματα πολέμου, και βρίσκεται αντιμέτωπος με μια περίπλοκη διανοητική και ηθική μάχη με τον Χέρμαν Γκέρινγκ, το δεξί χέρι του Χίτλερ.
«Ο άτρωτος» (The running man) του Έντγκαρτ Ράιτ: Σε μια κοινωνία του μέλλοντος, ο «Άτρωτος» είναι το τηλεοπτικό σόου με την υψηλότερη τηλεθέαση όπου οι διαγωνιζόμενοι πρέπει να επιβιώσουν 30 ημέρες ενώ τους κυνηγούν επαγγελματίες δολοφόνοι. Απεγνωσμένος να σώσει την άρρωστη κόρη του, ο εργάτης Μπεν Ρίτσαρντς πείθεται να συμμετάσχει στο παιχνίδι ως έσχατη λύση. Όμως, το θράσος, το ένστικτο και η πυγμή του Μπεν τον μετατρέπουν σε είδωλο του κοινού – και σε απειλή για ολόκληρο το σύστημα.
«Exit 8» (8-ban deguchi) του Γκένκι Καγουαμούρα: Ένας άνδρας που έχει παγιδευτεί σε έναν ατελείωτο και άγονο διάδρομο του μετρό ξεκινά να βρει την Έξοδο 8. Οι κανόνες της αποστολής του είναι απλοί: να μην παραβλέψει τίποτα που να ξεφεύγει από το συνηθισμένο. Αν ανακαλύψει μια ανωμαλία, θα πρέπει να γυρίσει αμέσως πίσω. Αν δεν ανακαλύψει τίποτα, συνεχίζει. Στη συνέχεια, θα βγει από την Έξοδο 8. Αλλά ακόμα και μία μικρή παράλειψη θα τον στείλει πίσω στην αρχή. Θα καταφέρει ποτέ να φτάσει στον στόχο του και να ξεφύγει από αυτόν τον ατελείωτο διάδρομο;
«Δεσποινίς Μόξι: Η οδύσσεια μιας γάτας» (Miss Moxi) του Βίνσεντ Μπαλ και του Γουί Βερνούι: Όταν η Μόξι, μια σκανταλιάρα γάτα, χάνεται κατά λάθος στις οικογενειακές διακοπές στη Γαλλία, ξεκινά μια τρελή και συγκινητική περιπέτεια για να επιστρέψει στη μικρή της φίλη.
«Jujutsu kaisen: Η εκτέλεση» του Σούτα Γκοσοζόνο: Ένα πέπλο πέφτει ξαφνικά πάνω από την πολυσύχναστη περιοχή της Σιμπούγια, εν μέσω του θορυβώδους πλήθους που γιορτάζει το Χάλογουιν, παγιδεύοντας αμέτρητους πολίτες στο εσωτερικό της. Ο Σατόρου Γκότζο, ο ισχυρότερος μάγος εξορκισμών, μπαίνει στο χάος. Αλλά τον περιμένουν χρήστες κατάρας και πνεύματα που σχεδιάζουν να τον εγκλωβίσουν.
