Αν οι εξελίξεις στο εγχώριο πολιτικό πεδίο τις τελευταίες λίγες ημέρες μονοπωλούν εύλογα το ενδιαφέρον, οι εξελίξεις, το ίδιο διάστημα, στο διεθνές γεωπολιτικό πεδίο «τρέχουν» με ρυθμούς που διεκδικούν εξίσου εύλογα την προσοχή την οποία απαιτεί η μεγάλη εικόνα που επικαθορίζει όλα τα υπόλοιπα.
Ενώ γράφονται αυτές οι γραμμές, οι Ηνωμένες Πολιτείες εμφανίζονται εγγύτερα από ποτέ στην απόφαση να υπογράψουν με το Ιράν μια συμβιβαστική συμφωνία που απέχει παρασάγγας από τους στόχους ενός πολέμου που ξεκίνησε «κεραυνοβόλος» και εξελίσσεται σε πονοκέφαλο διαρκείας.
Η πολεμική σύρραξη φαίνεται να ακολουθεί φθίνουσα πορεία, παρά τις κλιμακώσεις και αποκλιμακώσεις της έντασης, που μάλλον διεκδίκηση περισσότερου διαπραγματευτικού χώρου προδίδουν παρά διαθέσεις διαιώνισης του πολέμου.
Σε μια από τις πιο επικίνδυνες τροπές από την έναρξη της εκεχειρίας τον Απρίλιο, οι ΗΠΑ έπληξαν την Τρίτη μια στρατιωτική βάση του Ιράν στο Κεσμ, το μεγαλύτερο νησί του Περσικού Κόλπου, σε θέση «κλειδί» στην είσοδο των Στενών του Ορμούζ. Το Ιράν ανταπέδωσε χτυπώντας με βαλλιστικούς πυραύλους την αμερικανική βάση ελικοπτέρων Αλι αλ-Σάλεμ στο Κουβέιτ και την έδρα του 5ου αμερικανικού στόλου στο Μπαχρέιν –ανεπιτυχώς, όπως ισχυρίζονται οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις.
Ωστόσο, παρά τους φόβους ότι η ανταλλαγή επιλεγμένων χτυπημάτων απειλεί με εκτροχιασμό τις διαπραγματεύσεις, οι διπλωματικές επαφές δεν έχουν διακοπεί. Ιρανικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι οι συνομιλίες με την Ουάσιγκτον συνεχίζονται, διαψεύδοντας σχετικές πληροφορίες των προηγούμενων ημερών. Ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ, σε ανάρτησή του στο διαδίκτυο την Τρίτη, χαρακτήρισε «ανακριβείς και λανθασμένες» τις πληροφορίες ότι οι συνομιλίες διακόπηκαν πρόσφατα: «Οι συνομιλίες συνεχίζονται αδιάκοπα, πριν από τέσσερις ημέρες μέχρι και σήμερα». Νωρίτερα είχε δηλώσει στο ABC News ότι εξακολουθεί να θεωρεί εφικτή μια συμφωνία για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και την παράταση της εκεχειρίας «εντός της επόμενης εβδομάδας», δηλαδή εντός της έκτης εβδομάδας από την έναρξη της εκεχειρίας δύο εβδομάδων που συνομολογήθηκε στις 8 Απριλίου.
Αυτή η επιμήκυνση της εκεχειρίας είναι μια τροπή την οποία το Ιράν θεωρεί επιβράβευση των αντοχών που επέδειξε απέναντι στην προβολή ισχύος εναντίον του από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου. Επιβράβευση που η Τεχεράνη εύλογα θεωρεί ότι αναβαθμίζει τη διαπραγματευτική της θέση έναντι της Ουάσινγκτον αναφορικά με το πυρηνικό της πρόγραμμα, αλλά και με την άρση των κυρώσεων και την επιστροφή των παγωμένων περιουσιακών της στοιχείων.
Συνακόλουθα, η εμπλοκή στο Ιράν απειλεί να εξελιχθεί σε βαρύ πλήγμα για την αξιοπιστία των Ηνωμένων Πολιτειών σε σχέση όχι μόνο με τη Μέση Ανατολή, αλλά και με την Ευρώπη και, κυρίως, την Ασία. Οι τεράστιες ποσότητες κοστοβόρων πυρομαχικών που αναλώθηκαν κατά του Ιράν απαιτούν πολύ χρόνο για να αντικατασταθούν, με ό,τι αυτό σημαίνει για τη δυνατότητα ανταπόκρισης στις γεωπολιτικές εκκρεμότητες των ΗΠΑ στην Ευρασία.
Ότι οι αντοχές του δόγματος της ισχύος τελούν στην πράξη υπό αμφισβήτηση ήλθε να επιβεβαιώσει πρόσφατη ανάλυση του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS), σύμφωνα με την οποία στην αναπλήρωση αρκετών κατηγοριών προηγμένων οπλικών συστημάτων που αναλώθηκαν γρήγορα και σε μεγάλες ποσότητες στη σύγκρουση με το Ιράν οι ΗΠΑ έχουν αντίπαλο τον χρόνο. Ορισμένα αποθέματα δεν προβλέπεται να ανακάμψουν στα προπολεμικά επίπεδα νωρίτερα από το 2030.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες κατασκευάζουν σήμερα λιγότερους από 200 πανάκριβους πυραύλους Tomahawks ετησίως. Αυτός ο ρυθμός αναπλήρωσης είναι εμφανώς ανεπαρκής για την έγκαιρη κάλυψη του κενού των 1.000 και πλέον Tomahawk που εκτιμάται ότι εκτοξεύτηκαν κατά του Ιράν στην κορύφωση του πολέμου, αλλά και για την αναπλήρωση του μεγάλου αριθμού συστημάτων αναχαίτισης Patriot και THAAD που αναλώθηκαν στη θωράκιση των αμερικανικών βάσεων στη Μέση Ανατολή έναντι των ιρανικών αντεπιθέσεων με βαλλιστικούς πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.
Αυτή η διαπίστωση φαίνεται να αλλάζει άρδην τη θεώρηση των πραγμάτων. Στα υψηλότερα κλιμάκια αναγνωρίζεται ότι μια παράταση της σύγκρουσης με το Ιράν θα μπορούσε να απειλήσει με εξάντληση τα ήδη ανεπαρκή αποθέματα κρίσιμων πυρομαχικών, με αποτέλεσμα την αποδυνάμωση της αμερικανικής πολεμικής ετοιμότητας σε άλλα σημεία του πλανήτη, π.χ. στον Ειρηνικό, και πιο συγκεκριμένα, απέναντι στο ενδεχόμενο μιας μελλοντικής αντιπαράθεσης με την Κίνα για την Ταϊβάν, όπου η πλήρης επάρκεια σε πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς, συστήματα αεράμυνας και πυρομαχικά ακριβείας αποτελεί όρο sine qua non.
Η αξιοπιστία της προβολής ισχύος σε πλανητική κλίμακα εξαρτάται από το πόσο πειστική είναι η ικανότητα έγκαιρης αναπλήρωσης των απωλειών στο βασικό εργαλείο, που δεν είναι άλλο από το πολεμικό υλικό, κάτι που η τροπή των πραγμάτων έρχεται να αμφισβητήσει ευθέως. Η παραδοχή ότι η αντοχή των ΗΠΑ σε μια παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ξεπερνά τις αντοχές του Ιράν εκλείπει ως δεδομένο κάθε μέρα που περνά.
Όπως φαίνεται να εκλείπει ως δεδομένο και μια άλλη παράμετρος, που επίσης αγνοήθηκε κατά τους σχεδιασμούς του πολέμου στη Μέση Ανατολή και η οποία έρχεται σε σύγκρουση με τις διαβεβαιώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι έχει και χρόνο και υπομονή.
Δεν ισχύει το ίδιο για τους αμερικανούς πολίτες. Η αύξηση των τιμών του καταναλωτή στις Ηνωμένες Πολιτείες εξαιτίας των δασμών και του κόστους των καυσίμων θέτει υπό σοβαρή αμφισβήτηση την υποστήριξη των εκλογέων στον Τραμπ και τους ρεπουμπλικανούς υποψηφίους στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου για το Κογκρέσο, το αποτέλεσμα των οποίων θα εξαρτηθεί, σύμφωνα με τους περισσότερους αναλυτές, από την εξέλιξη των τιμών σε βασικά τρόφιμα και είδη πρώτης ανάγκης, εξέλιξη που ακολουθεί κατά πόδας τον καλπασμό του πληθωρισμού, που πλησιάζει το 4%, το υψηλότερο ποσοστό των τελευταίων τριών ετών.
Η προβολή ισχύος εκτός συνόρων φαίνεται να εξαντλεί τα περιθώρια πειθούς και εντός των συνόρων.
Φωτο: Secretary of War / Flickr
