Δύο εβδομάδες πριν τις ευρωεκλογές, οι ηγέτες της Ευρώπης βρέθηκαν στο Σίμπιου της Ρουμανίας και συζήτησαν, μεταξύ άλλων, και για το μέλλον της ΕΕ. Οι οιωνοί, όμως, δεν είναι όπως θα ήθελαν για την οικονομία, αυτό δείχνουν και τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που παρουσιάστηκαν και τα οποία δεν είναι καθησυχαστικά.
Σύμφωνα με αυτά, είναι πολύ ορατή η επιβράδυνση της οικονομίας, κυρίως, της Γερμανίας, της πρώτης οικονομικής δύναμης στην ΕΕ, και συνεπώς είναι αυξημένοι οι κίνδυνοι, γιατί για δεύτερη συνεχόμενη φορά οι ευρωπαϊκοί θεσμοί αναθεώρησαν τις προβλέψεις τους για την ανάπτυξη του ΑΕΠ στο 1,4% για το 2019 για το σύνολο των χωρών της ΕΕ και στο 1,2% για τη ζώνη του ευρώ. Ενώ τον Φεβρουάριο προέβλεπαν μια αύξηση 1,5% για την ΕΕ και 1,3% για την Ευρωζώνη.
Ως κύριος λόγος αυτής της οικονομικής κατάστασης θεωρείται η επιβράδυνση της κινεζικής οικονομίας και η αβεβαιότητα που επικρατεί στο παγκόσμιο εμπόριο, με την κλιμάκωση του προστατευτισμού, μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας. Το Brexit είναι ένας άλλος σοβαρός λόγος, γιατί είναι αδύνατον να βρεθεί λύση χωρίς τη σύμφωνη γνώμη της μεγάλης πλειοψηφίας των Βρετανών. Η πρόσφατη δημοσκόπηση ενόψει της συμμετοχής της Βρετανίας στις ευρωεκλογές είναι αρκετά αποκαλυπτική. Κανείς δεν είναι ικανοποιημένος από την κατάσταση αυτή. «Οι κίνδυνοι παραμένουν και είναι αρκετά σοβαροί, περιορίζουν τις προοπτικές μας», δήλωσε ο Βάλντις Ντομπρόσκις, αντιπρόεδρος της Κομισιόν και πρόσθεσε: «αν επιδεινωθούν οι εμπορικές συγκρούσεις στο διεθνές επίπεδο, θα επηρεαστούν αρνητικά οι αναδυόμενες οικονομίες και ιδιαίτερα η κινεζική (…) Στην Ευρώπη θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι μπροστά ενδεχόμενο ενός brexit “χωρίς συμφωνία”. Γιατί θα προκληθούν πολιτικές αναταράξεις και θα επικρατήσει ενδεχομένως μια αβεβαιότητα και επιστροφή σε ένα φαύλο κύκλο ανάμεσα στους δανειζόμενους και στις τράπεζες».
Η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, προειδοποίησε για τους κινδύνους και τις εντάσεις που μπορεί να προκληθούν μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ. Τέλος, τόνισε ότι «είναι άμεση ανάγκη να μειωθεί η ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, που συνιστά μια επικίνδυνη απειλή για την παγκόσμια οικονομία».
Η Ιταλία «ο αδύναμος κρίκος»
Ένας άλλος πονοκέφαλος για τις Βρυξέλλες είναι η Ιταλία, που θεωρείται ο αδύνατος κρίκος της Ευρωζώνης, με μια άτονη ανάπτυξη με 0,1% και ένα δημόσιο έλλειμμα που έχει φθάσει σε πολύ υψηλά επίπεδα στο 133,7% του ΑΕΠ. Πολύ μεγάλο σε σχέση με τα όρια που καθορίζονται από το σύμφωνο σταθερότητας. Πρόκειται για το μεγαλύτερο δημόσιο χρέος στις χώρες της Ευρωζώνης, μετά αυτό της Ελλάδας που έχει μειωθεί στα 174,9% του ΑΕΠ. Τέλος, το δημοσιονομικό έλλειμμα προβλέπεται να είναι 2,5% του ΑΕΠ για το 2019 και 3,5% για το 2020.
Οι Βρυξέλλες, βέβαια, πέτυχαν μετά από αλλεπάλληλες διαπραγματεύσεις με την ιταλική κυβέρνηση να φθάσουν σε κάποια συμφωνία, μειώνοντας τις εντάσεις με τη λαϊκίστικη κυβέρνηση της ακροδεξιάς Λίγκας του Βορρά και των 5 Αστέρων, το φθινόπωρο του 2018. Οι εντάσεις, όμως, αυτές μπορεί να αναζωπυρωθούν μετά τις ευρωπαϊκές εκλογές. Κυρίως μετά τον Ιούνιο, όταν η Κομισιόν θα δημοσιεύσει τις εκθέσεις-συστάσεις για την κάθε χώρα. Η αναμονή αυτή δεν σημαίνει ότι έχουν εκλείψει οι εσωτερικές τριβές στις χώρες της ΕΕ.
Απειλεί για κυρώσεις
Ο καγκελάριος της Αυστρίας Σεμπάστιαν Κουρτς σε συνέντευξή του στην ιταλική «Stampa» δεν δίστασε να κουνήσει το δάχτυλο κατά της ιταλικής κυβέρνησης για την οικονομική κατάσταση της χώρας. Μια κατάσταση που μπορεί να «απειλήσει το σύνολο των χωρών της Ευρωζώνης, εάν η ΕΕ δεν σκληρύνει (αυστηροποιήσει) τους κανόνες σε ό,τι αφορά το χρέος και τα υπερβολικά ελλείμματα».
Ο αυστριακός καγκελάριος, που βρίσκεται επικεφαλής μιας κυβερνητικής συμμαχίας με το κόμμα της άκρας δεξιάς FPO, άσκησε πίεση με τον τρόπο αυτό κατά της γειτονικής κυβέρνησης. Να σημειωθεί πως τα ακροδεξιά κόμματα βρίσκονται στην κυβέρνηση εκτός από την Αυστρία και την Ιταλία και στην Ουγγαρία, δηλαδή συμμετέχουν στην ίδια πολιτική οικογένεια δεξιότερα από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (PPE). Ο κ. Σεμπάστιαν Κουρτς δεν περιορίστηκε σε κριτικές παρατηρήσεις, προχώρησε ακόμα περισσότερο, μιλώντας για κυρώσεις που πρέπει να επιβληθούν στις υπερχρεωμένες ευρωπαϊκές χώρες. «Να εμποδίσουμε την Ιταλία για να αποφύγουμε μια δεύτερη περίπτωση όπως αυτή της Ελλάδας, λόγω της υπερχρέωσης τους από τις ανεύθυνες πολιτικές», όπως είπε ο αυστριακός καγκελάριος στην ιταλική εφημερίδα. Και κατέληξε πως «μόνο αυτός είναι ο τρόπος να αποφύγει η Ιταλία να θέσει όλες τις χώρες της Ευρωζώνης σε κίνδυνο».
Κρίσιμη συνάντηση τον Ιούνιο
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα αντιμετωπίσει αυτά τα ζητήματα σε μια κρίσιμη συνάντηση τον Ιούνιο. Τότε οι ευρωπαίοι ηγέτες θα πρέπει να αποφασίσουν κάποιους πρακτικούς τρόπους για την επικύρωση του προϋπολογισμού του 2018. Σε συνθήκες όχι εύκολες, γιατί η Ολλανδία, και άλλες 11 μικρές χώρες που έχουν συνασπιστεί, συνεχίζουν να τορπιλίζουν τα σχέδια που προτείνει ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, όπως και ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν για την αναγέννηση της Ευρώπης. Το σχέδιό του, όμως, δεν ξεφεύγει από τη νεοφιλελεύθερη λογική. Αυτό δείχνουν οι πράξεις του με τα νομοσχέδια που προωθεί, και ιδιαίτερα αυτό για τον εκσυγχρονισμό της λειτουργίας του δημοσίου. Ένα νομοσχέδιο που έχει προκαλέσει μεγάλες αντιδράσεις από τα συνδικάτα, τα οποία έχουν προγραμματίσει μεγάλη κινητοποίηση τις προσεχείς ημέρες. Οι ευρωεκλογές της 26ης Μαΐου δεν θα είναι τόσο ανέφελες για τους ευρωπαίους ηγέτες.
Μ. Κοβάνης
Κρίσιμη εκλογική μάχη
Είναι ευρύτερα διαδεδομένες οι αντιλήψεις ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν έχει καμία σπουδαία αποστολή, γιατί δεν διαθέτει καμία εξουσία. Η αντίληψη αυτή είναι βαθύτατα λανθασμένη, ίσως και μια από τις σοβαρότερες αιτίες που κρατάει τον κόσμο, ιδιαίτερα τους νέους, μακριά από τις κάλπες.
Την αντίληψη αυτή επιδιώκουν αριστερά κόμματα και κινήματα να αντιμετωπίσουν, τονίζ��ντας ότι: «είναι ο μόνος ευρωπαϊκός θεσμός που οι αρμοδιότητες του έχουν διευρυνθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια», όπως είπε ο επικεφαλής της λίστας του ΚΚ Γαλλίας Ίαν Μπροσάτ. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι κυρίως ένα πολιτικό σώμα. Θα πρέπει να επικυρώσει τη νέα σύνθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ο πρόεδρος (γυναίκα ή άνδρας) θα πρέπει να ψηφιστεί από το Ευρωκοινοβούλιο. Έχει επίσης τη δυνατότητα να ανατρέψει την Κομισιόν μετά από πρόταση και ψήφιση πρότασης δυσπιστίας.
Το Ευρωκοινοβούλιο έχει νομοθετικές αρμοδιότητες (εξουσίας), αφού θα πρέπει να συναποφασίσει για τους ευρωπαϊκούς νόμους (οδηγίες) με το υπουργικό συμβούλιο της ΕΕ. Συγκεκριμένα, κανένας ευρωπαϊκός νόμος δεν εφαρμόζεται, αν δεν επικυρωθεί από τη Ευρωβουλή. Ιδιαίτερα θα πρέπει να προσεχθεί ότι το νέο κοινοβούλιο με το υπουργικό συμβούλιο της ΕΕ συζητά και αποφασίζει τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Έτσι καθορίζει τις προτεραιότητες και ψηφίζει τους ετήσιους προϋπολογισμούς. Ταυτόχρονα, αποφασίζει για το πολυετές χρηματοδοτικό πρόγραμμα, που με βάση αυτό καθορίζονται οι προϋπολογισμοί μιας 6ετίας.
Η προσεχής εντολή για το χρονικό διάστημα (2019-2024) θα είναι κρίσιμη. Στο διάστημα αυτό θα καθοριστούν οι ευρωπαϊκές δομές, η μεταρρύθμιση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) για το μοντέλο της αγροτικής ανάπτυξης, για το περιβάλλον και το κλίμα, για την κοινωνική πολιτική, το μεταναστευτικό κ.λπ. Για όλα αυτά το κοινοβούλιο δεν θα πρέπει να βρεθεί στα χέρια της δεξιάς και της άκρας δεξιάς. Η προσέλευση στην κάλπη και η ψήφος ευθύνης θα πρέπει να υπερνικήσει την αδράνεια και την αποχή, σύμφωνα με τις αριστερές οργανώσεις.
Μ. Κ.
