Ομάδες οικογενειών ζητούν το μποϊκοτάζ του Παγκοσμίου Κυπέλλου στο Μεξικό

Οι αντιδράσεις μετά τον θάνατο ενός από τους σημαντικότερους βαρόνους ναρκωτικών του Μεξικού, ο οποίος σκοτώθηκε από τον στρατό, τροφοδοτούν ανησυχίες για την ασφάλεια ενόψει του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2026. Το ζήτημα των «εξαφανισμένων» και του οργανωμένου εγκλήματος έχει προστεθεί στον κατάλογο των κοινωνικών και περιβαλλοντικών αντιπαραθέσεων γύρω από αυτή τη διοργάνωση, η οποία συνδιοργανώνεται με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά.
Η κατάσταση είναι αρκετά ανησυχητική και η FIFA ανακοίνωσε ότι θα στείλει μια αποστολή στο Μεξικό για να αξιολογήσει την κατάσταση ασφαλείας. Αυτή η απόφαση έρχεται εν μέσω ενός κύματος βίας που έχει ξεσπάσει εδώ και αρκετές ημέρες μετά τη δολοφονία του El Mencho, ιδρυτή και ηγέτη του καρτέλ Jalisco (CJNG). Με το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026 να πλησιάζει και 13 από τους 104 αγώνες του να έχουν προγραμματιστεί να διεξαχθούν στο Μεξικό, η ανασφάλεια αποτελεί κεντρικό ζήτημα, μαζί με τις εξώσεις των κατοίκων και την κρίση του νερού. Σε μια χώρα που έχει δει περισσότερες από 130.000 εξαφανίσεις τα τελευταία είκοσι χρόνια, η ατιμωρησία του οργανωμένου εγκλήματος αποτελεί σημαντική ανησυχία. Οι οικογένειες των εξαφανισμένων κινητοποιούνται για να τονίσουν τον αγώνα τους.

Νιώθοντας εγκαταλελειμμένες από το κράτος, ομάδες οικογενειών εξαφανισμένων έχουν ζητήσει μποϊκοτάζ του Παγκοσμίου Κυπέλλου στο Μεξικό. Το τουρνουά αντιμετωπίζει αυξανόμενη εχθρότητα από τον πληθυσμό, ιδίως από τις κοινότητες των ιθαγενών. Έχει ήδη εκδοθεί κάλεσμα για διαδήλωση στις 11 Ιουνίου, κοντά στο στάδιο Azteca, όπου θα διεξαχθεί ο εναρκτήριος αγώνας, για την ευαισθητοποίηση σχετικά με αυτό που είναι γνωστό ως «κρίση των εξαφανισμένων». Η δυσπιστία προς τις μεξικανικές αρχές είναι ευρέως διαδεδομένη, δεδομένου του αμελητέου ποσοστού επίλυσης υποθέσεων βίαιων εξαφανίσεων. Οι εκστρατείες στα μέσα ενημέρωσης και οι έρευνες διεξάγονται κυρίως από ομάδες μητέρων εξαφανισμένων, τις «madres buscadoras» (μητέρες που αναζητούν).

Οι Madres buscadoras είναι μεξικανές ακτιβίστριες που αναζητούν τα αγνοούμενα αγαπημένα τους πρόσωπα (κυρίως, αλλά όχι αποκλειστικά, παιδιά) ή τα λείψανά τους, και δικαιοσύνη για τη συνεχιζόμενη κρίση ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Μεξικό. Ορισμένες madres buscadoras εργάζονται ατομικά, ενώ άλλες εργάζονται ως μέρος μεγαλύτερων συνασπισμών. Το MNDM, ή Movimiento por Nuestros Desaparecidos en México, είναι ένας συνασπισμός 80 τέτοιων ομάδων, που ιδρύθηκε το 2015. Η παλαιότερη γνωστή madre buscadora μπορεί να είναι η Rosario Ibarra de Piedra, της οποίας ο γιος Jesús Piedra Ibarra εξαφανίστηκε βίαια το 1974. Το 1977, ίδρυσε την Comité Eureka de Desaparecidos για να απαιτήσει δικαιοσύνη για όσους εξαφανίστηκαν βίαια και βασανίστηκαν κατά τη διάρκεια του Βρώμικου Πολέμου του Μεξικού.

Οι μητέρες έχουν αντιμετωπίσει εχθρότητα από το κράτος και από άλλες ομάδες. Ορισμένες μητέρες έχουν εξαφανιστεί ή δολοφονηθεί. Σύμφωνα με το Υπουργείο Ασφάλειας και Προστασίας του Πολίτη του Μεξικού, τουλάχιστον οκτώ γυναίκες που εργάζονταν ως ερευνητές δολοφονήθηκαν το 2022 και το 2023. Τον Μάιο του 2023, η Teresa Magueyal πυροβολήθηκε και σκοτώθηκε κοντά στο σπίτι της στο Guanajuato. Σε ξεχωριστά περιστατικά τον Απρίλιο του 2025, οι madres buscadoras Teresa González Murillo και María del Carmen Morales, καθώς και ο γιος της del Carmen Morales, δολοφονήθηκαν στο Jalisco ενώ αναζητούσαν τους αγνοούμενους συγγενείς τους.
Το 2023, κυκλοφόρησε ένα ντοκιμαντέρ για μερικές από τις μητέρες, με τίτλο Volverte a ver.
Η ισπανική εφημερίδα El País ανέφερε πρόσφατα την ανακάλυψη περισσότερων από 500 σακουλών που περιείχαν ανθρώπινα λείψανα. Αυτοί οι μαζικοί τάφοι βρίσκονταν σε ακτίνα λίγο πάνω από 15 χιλιομέτρων γύρω από το Στάδιο Akron στη Γκουανταλαχάρα, στην πολιτεία Χαλίσκο. Αυτό το στάδιο είναι ένας από τους τρεις χώρους διεξαγωγής του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2026 στο Μεξικό, όπου έχουν προγραμματιστεί τέσσερις αγώνες. Οι συγγενείς των αγνοουμένων το βλέπουν αυτό ως μια σκόπιμη προσπάθεια των αρχών να «καθαρίσουν το έδαφος» ενόψει της εκδήλωσης. «Στο Χαλίσκο, εξαφανίζουν τους αγνοούμενους. Επειδή δεν θέλουν να το γνωρίζουμε, θέλουν να σβήσουν όλα τα ίχνη», εξηγεί ο Jaime Aguilar, της συλλογικότητας Guerreros Buscadores, μιας από τις 22 ομάδες οικογενειών των αγνοουμένων στη Γκουανταλαχάρα.

Με 2.483 εξαφανίσεις μεταξύ Ιανουαρίου και Νοεμβρίου 2025, το Χαλίσκο είναι μια από τις πολιτείες που έχουν πληγεί περισσότερο, μετά την πολιτεία του Μεξικού, το Νουέβο Λεόν και την Πόλη του Μεξικού. Παρά την κατάσταση αυτή, οι επίσημες επικοινωνίες προσπαθούν να σώσουν την αξιοπιστία τους. Η πρόεδρος του Μεξικού, Κλαούντια Σάινμπαουμ, διαβεβαιώνει ότι οι οπαδοί και οι τουρίστες «δεν διατρέχουν κίνδυνο». Οι Guerreros Buscadores (Αναζητητές Πολεμιστών) αποδοκιμάζουν αυτή την υποκρισία των μέσων ενημέρωσης. Σύμφωνα με αυτούς, το ενδιαφέρον της κυβέρνησης για την υπόθεση των εξαφανισμένων είναι ένα στημένο γεγονός ενόψει του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Η ομάδα καταγγέλλει μια εκστρατεία δημοσίων σχέσεων για την αλλαγή της εικόνας της πόλης. «Πρόκειται για την εκδίωξη ανθρώπων στους δρόμους. Ουσιαστικά πρόκειται για αστικοποίηση της πόλης για το Παγκόσμιο Κύπελλο», δήλωσε ο Αγκιλάρ στην El País.
Στην πραγματικότητα, οι οικογένειες που αγωνίζονται να βρουν τα αγαπημένα τους πρόσωπα, μερικοί από τους οποίους αγνοούνται εδώ και χρόνια, δεν μπορούν να βασίζονται στο κράτος. Ακόμα χειρότερα, φαίνεται να το φοβούνται. Δεν ξεγελιούνται από τη συμπαιγνία μεταξύ των αρχών και των καρτέλ. Η κατάσταση γύρω από το Παγκόσμιο Κύπελλο μόνο θα χειροτερέψει τα πράγματα.

Μ. Διόγος

Πηγή: Dialectik football