Το ρεπορτάζ είναι του δημοσιογράφου Αλέξη Νταλούμη στο Drop Site News και ευγενικά μας το παραχώρησε να το μεταφράσουμε και να το παρουσιάσουμε στο κοινό της Εποχής. Δείτε όλα όσα θέλετε να ξέρετε για την προβολή του Belkî Sibê, το ντοκιμαντέρ του Αλέξη Νταλούμη που πολέμησε στη Ροζάβα με το Διεθνές Τάγμα Ελευθερίας εδώ
Η συριακή κυβέρνηση προωθεί μια επίθεση κατά των SDF, παράλληλα με εύθραυστες διαπραγματεύσεις για κατάπαυση του πυρός στη βορειοανατολική Συρία.
Την Κυριακή 18 Ιανουαρίου, το κείμενο μιας φερόμενης συμφωνίας μεταξύ της κεντρικής συριακής κυβέρνησης με έδρα τη Δαμασκό και των κουρδοκρατούμενων Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) άρχισε να κυκλοφορεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και σε τοπικά ειδησεογραφικά δίκτυα.
Η συμφωνία επρόκειτο να υπογραφεί μετά από συνάντηση του Σύρου προέδρου Άχμεντ αλ-Σαράα με τον αρχηγό των SDF Μαζλούμ Άμπντι στη Δαμασκό, η οποία θα απέτρεπε έναν επί μακρόν φοβούμενο ολοκληρωτικό πόλεμο μεταξύ των δύο πλευρών.
Αυτό αποδείχθηκε ευσεβής πόθος. Η συνάντηση —και μαζί της η εύθραυστη κατάπαυση του πυρός— κατέρρευσε. Η κυβέρνηση απαίτησε την πλήρη και άμεση παράδοση των εδαφών που ελέγχονταν από τις SDF στον έλεγχό της, τη διάλυση των SDF ως ένοπλης δύναμης και την εκκαθάριση των ανεξάρτητων πολιτικών θεσμών, βήματα που οι SDF δεν ήταν διατεθειμένες να αποδεχθούν. Αντ’ αυτού, τοπικές αραβικές φυλές που προηγουμένως ήταν σύμμαχοι της οργάνωσης και είχαν πρόσφατα αλλάξει στρατόπεδο εντασσόμενες στην κυβέρνηση, προχώρησαν σε επιθέσεις κατά θέσεων των SDF. Αξιωματούχοι των SDF κατηγόρησαν δυνάμεις προσκείμενες στη συριακή κυβέρνηση για εκτελέσεις αιχμαλώτων και δεσμεύτηκαν να αντισταθούν στην επίθεση, δημοσιοποιώντας βίντεο το οποίο, όπως υποστήριξαν, απεικόνιζε μερικό αποκεφαλισμό μαχητών των SDF.
Σε δήλωση που αναρτήθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης λίγες ώρες μετά τη δημοσιοποίηση της αποτυχίας των συνομιλιών με την κυβέρνηση υπό τον Σαράα, ο εκπρόσωπος των SDF Φαρχάντ Σάμι ανέφερε ότι η οργάνωση προετοιμάζεται για μια ολομέτωπη σύγκρουση, γράφοντας:
«Για τον λαό μας, είτε μια ζωή με αξιοπρέπεια είτε ένας θάνατος με τιμή».
Οι SDF είναι μια ένοπλη οργάνωση που αναδύθηκε μέσα από τη δίνη του συριακού εμφυλίου πολέμου και, στο απόγειό της, ήλεγχε περίπου το ένα τρίτο της επικράτειας της χώρας υπό μια ανεξάρτητη πολιτική διοίκηση γνωστή ως Δημοκρατική Αυτόνομη Διοίκηση της Βόρειας και Ανατολικής Συρίας (DAANES), η οποία περιλαμβάνει την περιοχή που οι Κούρδοι αποκαλούν Ροζάβα.
Η DAANES, η οποία έχει περιγράψει τον εαυτό της ως ένα δημοκρατικό συνομοσπονδιακό εγχείρημα εντός της Συρίας, σε αντιπαράθεση τόσο με το προηγούμενο μπααθικό καθεστώς όσο και με τους νέους σουνίτες ισλαμιστές κυβερνώντες της χώρας, προσέλκυσε επίσης μεγάλους αριθμούς αριστερών και αναρχικών ξένων μαχητών στον αγώνα της κατά του Ισλαμικού Κράτους. Στο απόγειό της, η DAANES περιλάμβανε όλα τα εδάφη ανατολικά του ποταμού Ευφράτη — όπου βρίσκονται οι περισσότερες πετρελαϊκές πηγές της Συρίας και δύο μεγάλα φράγματα.
Από την πτώση του καθεστώτος Άσαντ, λίγο περισσότερο από έναν χρόνο πριν, η νέα κυβέρνηση πιέζει τις SDF να ενταχθούν στο Υπουργείο Άμυνας της Συρίας και να επιστρέψει η DAANES σε συγκεντρωτική διακυβέρνηση υπό τη Δαμασκό. Πριν από την κατάρρευση των συνομιλιών, ο αλ-Σαράα κυκλοφόρησε διάταγμα που προσέφερε προστασία των κουρδικών πολιτικών δικαιωμάτων σε μια μελλοντική Συρία, αν και το διάταγμα δεν αντικατόπριζε ουσιαστικές αλλαγές στο συριακό σύνταγμα.
Αρκετοί πρώην μαχητές των SDF που μίλησαν στο Drop Site περιέγραψαν πως είναι αποφασισμένοι να πολεμήσουν ενάντια στις προσπάθειες της Δαμασκού να τους επανενσωματώσει και εξέφρασαν καχυποψία και εχθρότητα απέναντι στους νέους κυβερνώντες της χώρας, ιδίως μετά τις σφοδρές συγκρούσεις μεταξύ της Δαμασκού και κουρδικών ομάδων στο Χαλέπι νωρίτερα φέτος και τις προηγούμενες σφαγές που στόχευσαν τις μειονότητες των Δρούζων και των Αλαουιτών.
«Η σημερινή μεταβατική κυβέρνηση της Συρίας έχει αποδείξει μέσω των πράξεών της τη δολοφονική της νοοτροπία», δήλωσε ο Σεραφίν, πρώην μαχητής των SDF με έδρα την πόλη Χασάκα, ο οποίος αρνήθηκε να δώσει το πλήρες όνομά του για λόγους ασφαλείας. «Αν αύριο ξεσπάσει σε αυτή τη γη όπου ζούμε ένας ολικός πόλεμος για επιβίωση, είτε το θέλουμε είτε όχι, θα πρέπει να ξαναπάρουμε τα όπλα για να υπερασπιστούμε τον λαό μας και τη γη μας».
Η κυβέρνηση Τραμπ φέρεται να έχει εμπλακεί σε προσπάθειες διαμεσολάβησης για μια νέα ύφεση μεταξύ της Δαμασκού και των SDF. Αργά το βράδυ της Δευτέρας, ο πρόεδρος Τραμπ φέρεται να είχε τηλεφωνική συνομιλία με τον Σαράα για να συζητήσουν την επιδεινούμενη κατάσταση. Σύμφωνα με την ενημέρωση για τη συνομιλία, «και οι δύο πλευρές υπογράμμισαν την ανάγκη να διασφαλιστούν τα δικαιώματα και η προστασία του κουρδικού λαού στο πλαίσιο του συριακού κράτους», προσθέτοντας ότι «επιβεβαίωσαν επίσης τη σημασία της διατήρησης της ενότητας και της ανεξαρτησίας της συριακής επικράτειας».
Η έλλειψη δέσμευσης των ΗΠΑ για την υπεράσπιση του ερείσματος των SDF στη χώρα έχει πικράνει πολλούς πρώην συμμάχους που πολέμησαν μαζί με τον υπό τις ΗΠΑ συνασπισμό κατά του ISIS. «Ο διεθνής συνασπισμός μας πρόδωσε. Υποχωρούσαμε από τις περιοχές με αραβική πλειοψηφία για να μη ξεσπάσει μεγάλος πόλεμος μεταξύ Αράβων και Κούρδων, αλλά τώρα θα δουν τον πραγματικό μας πόλεμο», δήλωσε στο Drop Site ο Μαχίρ Μπακιρτζιγιάν, πρώην διοικητής πεδίου των SDF που συμμετείχε στον πόλεμο κατά του ISIS.
Κούρδοι πολιτικοί ηγέτες προσκείμενοι στις SDF και σε άλλες παρατάξεις υποστήριξαν επίσης ότι η Τουρκία, η οποία πιέζει επιθετικά για την επαναφορά του ελέγχου της συριακής κυβέρνησης στην DAANES, έπαιξε ρόλο στη σημερινή ρήξη των σχέσεων μεταξύ Δαμασκού και SDF. Η Τουρκία διατηρεί στενούς δεσμούς με τη Δαμασκό και θεωρεί τις SDF εχθρική δύναμη που συνδέεται με το PKK που εδρεύει στην τουρκική επικράτεια.
Στις 11 Ιανουαρίου, ο Σιπάν Χέμο, ανώτερος διοικητής των SDF, ισχυρίστηκε σε δημόσιες δηλώσεις του ότι ένας «ξένος παράγοντας» διέκοψε συνάντηση μεταξύ αξιωματούχων των SDF και της συριακής κυβέρνησης στη Δαμασκό νωρίτερα μέσα στον Ιανουάριο και ανέτρεψε την πρόοδο προς μια συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών.
Το Drop Site News μίλησε με κουρδικές πολιτικές προσωπικότητες που κατηγόρησαν Σύρους αξιωματούχους στενά συνδεδεμένους με την Τουρκία ότι διέκοψαν τις συνομιλίες κατόπιν εντολής της Άγκυρας.
Ο Ισμέτ Ακκούρτ, μέλος του Εθνικού Κογκρέσου του Κουρδιστάν, υποστήριξε ότι η τουρκική πίεση προς τον Σύρο υπουργό Εξωτερικών Ασάαντ αλ-Σαϊμπάνι πάγωσε τις συνομιλίες μεταξύ των δύο πλευρών στις 4 Ιανουαρίου και εμπόδισε την υπογραφή συμφωνίας που θα μπορούσε να είχε αποτρέψει μια σύγκρουση.
Ο Ακκούρτ εικάζει περαιτέρω ότι οι συνεχιζόμενες συνομιλίες στο Παρίσι, υπό αμερικανική διαμεσολάβηση, μεταξύ Συρίας, Ισραήλ και Τουρκίας λίγες μόλις ημέρες πριν από το ξέσπασμα των συγκρούσεων στο Χαλέπι, κατέληξαν επίσης σε ένα πράσινο φως για συριακές επιθέσεις κατά θέσεων των SDF στη χώρα. «Δεν μπορούμε να διαχωρίσουμε τη συνάντηση στη Δαμασκό και τη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στο Παρίσι μεταξύ Ισραήλ, ΗΠΑ, Συρίας και Τουρκίας από την επίθεση στο Χαλέπι», είπε.
«Ο πόλεμος χτυπά την πόρτα σου»
Στα αρχικά στάδια της κυβερνητικής επίθεσης, αρκετές φυλετικές ομάδες που είχαν συμμαχήσει με τις SDF κατά τη διάρκεια του πολέμου άλλαξαν πλευρά, οδηγώντας σε ταχεία απώλεια εδαφών, συμπεριλαμβανομένων μεγάλων αστικών κέντρων όπως η Ράκα. Επιτείνοντας το χαοτικό σκηνικό, εμφανίστηκαν αναφορές για απελευθέρωση κρατουμένων που συνδέονται με το ISIS από εγκαταστάσεις που προηγουμένως ελέγχονταν από τις SDF, γεγονός που προκαλεί έντονη ανησυχία στον αμερικανικό στρατό, ο οποίος έχει συμμαχήσει τόσο με τις SDF όσο και, πιο πρόσφατα, με τους νέους κυβερνώντες της Συρίας, προκειμένου να αποτραπεί η αναβίωση της οργάνωσης.
Στο εσωτερικό των πόλεων που παραμένουν υπό τον έλεγχο των SDF, αρχίζει να εδραιώνεται ένα αίσθημα σκοτεινής αποδοχής ότι μια κλιμακούμενη σύγκρουση είναι αναπόφευκτη.
«Ένας πλήρους κλίμακας πόλεμος στην περιοχή μοιάζει αναπόφευκτος σε αυτό το στάδιο. Δεν ξέρουμε ποιος θα κέρδιζε έναν τέτοιο πόλεμο, αλλά οι χαμένοι θα ήταν σίγουρα οι άνθρωποι της περιοχής», δήλωσε ο Μπερξβεντάν, ένας ακόμη πρώην μαχητής των SDF που ζει στη Χασάκα, και θρήνησε τον αντίκτυπο του κλίματος αβεβαιότητας στην περιοχή ήδη πριν από την τρέχουσα κρίση. «Πολλοί άνθρωποι που γνωρίζουμε φοβούνται ακόμη και να επενδύσουν στη δική τους γη. Εξαιτίας της έντονης μετανάστευσης, η μόνιμη επένδυση δεν είναι σοφή επιλογή· οι άνθρωποι αναγκάζονται να τοποθετούνται στις ίδιες τους τις χώρες με τρόπο που να τους επιτρέπει να κινητοποιηθούν γρήγορα».
Ενώ η συριακή κυβέρνηση προωθεί αυτό που ενδέχεται να προορίζεται ως τελική επίθεση κατά των SDF, άλλοι άνθρωποι που ζουν στη DAANES δηλώνουν ότι θα καταταγούν για να υπερασπιστούν τον εαυτό τους — εν μέρει από φόβο, αφού έγιναν μάρτυρες των ενεργειών πολιτοφυλακών προσκείμενων στην κυβέρνηση που προηγουμένως στοχοποίησαν τις μειονότητες των Αλαουιτών και των Δρούζων, ορισμένοι από τους οποίους έχουν έκτοτε καταφύγει σε περιοχές που ελέγχονται από τις SDF.
«Μετά από όσα είδαμε στη Σουέιντα και στην ακτή, ανησυχώ πολύ ότι η κυβέρνηση της Δαμασκού θα κάνει το ίδιο στον λαό μας στην Ασραφίγια και στο Σέιχ Μακσούντ», δήλωσε στο Drop Site ο Καντρόχ, 27 ετών, κάτοικος της DAANES στην πόλη Καμισλί, εβδομάδες πριν από το τρέχον ξέσπασμα των συγκρούσεων.
«Μπορώ να δω το ενδεχόμενο ενός ολικού πολέμου μεταξύ των SDF και της κυβέρνησης της Δαμασκού, αν δολοφονήσουν τον λαό μας στο Χαλέπι», είπε. «Δεν εύχομαι πόλεμο εδώ ή οπουδήποτε στη Συρία. Αλλά όταν ο πόλεμος χτυπά την πόρτα σου, πρέπει να πολεμήσεις».
