Εν αρχή, τα γεγονότα.
Στα τέλη του περασμένου χρόνου, ο Χρήστος Ράμμος προτάθηκε επισήμως για την προεδρία από τον πρόεδρο της Νέας Αριστεράς, Αλέξη Χαρίτση. Ωστόσο, η πατρότητα της πρότασης ανήκει στον Θόδωρο Μαργαρίτη, στέλεχος της Κίνησης «Ανανεωτική Αριστερά» −συνιστώσας του ΠΑΣΟΚ. Το ΠΑΣΟΚ την απέρριψε γιατί η πρόταση έγινε τάχα άκαιρα, παρόλο που η υποψηφιότητα αυτή μπορούσε να έχει την αποδοχή σύμπασας της «δημοκρατικής αντιπολίτευσης», ενώ και το προσωπικό κίνητρο του Νίκου Ανδρουλάκη ήταν προφανές.
Στις αρχές της προηγούμενης εβδομάδας, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Σωκράτης Φάμελος, πρότεινε για το αξίωμα την Λούκα Κατσέλη. Και αυτή η πρόταση απερρίφθη από τη Χαριλάου Τρικούπη, καθώς, όπως δήλωσε ο Πέτρος Ευθυμίου, αφενός δεν την εξέφραζε και αφετέρου αποτελούσε «υποψηφιότητα καταγραφής δυνάμεων». Άλλωστε, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δήλωνε σταθερά ότι θα υπερψήφιζε έναν κεντροαριστερό υποψήφιο, βλέπε Βενιζέλο, ως ΠτΔ. Εμφανιζόταν μάλλον βέβαιος για μια τέτοια εξέλιξη, καθώς αυτή υπάκουε στον άγραφο κανόνα η κυβέρνηση να προτείνει πρόσωπο από την άλλη πλευρά του πολιτικού φάσματος. Δύο ημέρες μετά, ο πρωθυπουργός πρότεινε τον βουλευτή του κόμματός του και μέχρι τότε πρόεδρο της Βουλής, Κώστα Τασούλα. Το μέγαρο Μαξίμου διέρρεε ως εκείνη τη στιγμή ότι η επιλογή του θα ήταν ανάμεσα σε Βενιζέλο και Τασούλα.
Μετά από αυτό, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ προτίμησε την «καταγραφή των δυνάμεων» του κόμματός του στη Βουλή, προτείνοντας ως ΠτΔ τον Τάσο Γιαννίτση, του οποίου η υποψηφιότητα έχει προκαλέσει, καλώς ή κακώς, πολλά αρνητικά σχόλια γενικώς, αλλά και τη «βουβή» άρνηση πολλών στελεχών, μελών και ψηφοφόρων του κόμματος. Λέγεται, μάλιστα, ότι ο Τάσος Γιαννίτσης ήταν ο μόνος, ανάμεσα σε άλλα πρόσωπα της παράταξης, που δέχτηκε να είναι υποψήφιος.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης διαπιστώνοντας ότι, αφενός, «την πάτησε» από τον πρωθυπουργό και, αφετέρου, ότι ο Γιαννίτσης δεν «τραβάει» ή τουλάχιστον δεν συγκινεί, βγήκε στα κανάλια προκειμένου να διαμαρτυρηθεί για την κίνηση του Μητσοτάκη και για να υπερασπιστεί τη δική του πρόταση για ΠτΔ. Σε μια από τις συνεντεύξεις του, δήλωσε ότι «δεν υπάρχει καμία περίπτωση να συγκυβερνήσει το ΠΑΣΟΚ με την ΝΔ, κανένα σενάριο συγκυβέρνησης», διευκρινίζοντας ότι, μετά τις επόμενες εκλογές, είτε το ΠΑΣΟΚ, είτε η ΝΔ θα σχηματίσουν αυτοδύναμη κυβέρνηση. Διαφορετικά, είτε η ΝΔ θα συνεργαστεί με κόμματα από τα δεξιά της, είτε το ΠΑΣΟΚ θα κυβερνήσει με άλλα κόμματα».
Αυτή την τοποθέτηση πήραν την πρωτοβουλία να διερμηνεύσουν ο Παύλος Γερουλάνος και ο Μιχάλης Κατρίνης. Ο μεν πρώτος συμπεριέλαβε στην κυβερνητική συνεργασία τον ΣΥΡΙΖΑ, τη Νέα Αριστερά, το ΜέΡΑ25, την Πλεύση Ελευθερίας και τον Κασσελάκη, ο δε Μιχάλης Κατρίνης δήλωσε πως το ΠΑΣΟΚ εγκαίρως δηλώνει την πρόθεσή του να συνεργαστεί με τον ΣΥΡΙΖΑ και τη Νέα Αριστερά, προκειμένου να σχηματιστεί κυβέρνηση στις επόμενες εκλογές.
Ακολούθησε αντιπαράθεση του κυβερνητικού εκπροσώπου με το σημερινό κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης για το θέμα των μελλοντικών κυβερνητικών συνεργασιών, αναγκάζοντας τον εκπρόσωπο τύπου του κόμματος, Κώστα Τσουκαλά, να επαναλάβει τα περί «αυτόνομης πορείας» και τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ να μιλήσει για «αστοχίες» των στελεχών του. «Η κεντρική γραμμή του ΠΑΣΟΚ για τις συνεργασίες είναι αυτόνομη πορεία με στόχο την αυτοδυναμία. Ποτέ δεν μίλησα για συνεργασίες με κόμματα στα αριστερά ή στα δεξιά του ΠΑΣΟΚ… έχω αποκλείσει μόνο συγκυβέρνηση με ΝΔ», δήλωσε σε τηλεοπτική του συνέντευξη. Ωστόσο, σχεδόν όλοι στο ΠΑΣΟΚ υπογραμμίζουν ότι αν κάποιος έκανε «αστοχία» αυτός ήταν ο ίδιος ο πρόεδρός του, γιατί όχι μόνο άνοιξε το θέμα των συνεργασιών, αλλά και προσπάθησε ανεπιτυχώς να το κλείσει συρόμενος από την επικοινωνιακή πίεση της κυβέρνησης.
Περνώντας κανείς από τα γραφεία της Χαριλάου Τρικούπη βλέπει πυκνά σύννεφα εσωστρέφειας να τη σκεπάζουν. Ο πρωθυπουργός «δούλεψε» τον Ανδρουλάκη, μουρμουρίζουν κάποιοι. Άλλοι ισχυρίζονται ότι οι χειρισμοί στο ζήτημα του ΠτΔ απέτυχαν διότι «ο πρόεδρος είναι δέσμιος του οπορτουνισμού και του τακτικισμού του». Πολλοί ομολογούν ότι η ηγεσία του ΠΑΣΟΚ δεν έχει ούτε στρατηγική, ούτε πολιτικό σχέδιο. «Η στρατηγική της αυτόνομης πορείας είναι αμυντική και αντιστοιχούσε σε προηγούμενες πολιτικές συνθήκες. Σήμερα απαιτείται μια σύγχρονη στρατηγική εναρμονισμένη με ένα συλλογικό μοντέλο ηγεσίας, ανάλογη διάταξη των δυνάμεων του κόμματος και ξεκάθαρη πολιτική συμμαχιών σε προοδευτική κατεύθυνση», επισημαίνουν –χαμηλόφωνα για την ώρα– αρκετά έμπειρα στελέχη.
Πάντως, παρόλο που έχουν «αποδημήσει» αρκετές από τις ψυχές του ΠΑΣΟΚ, εκείνες που παραμένουν, επιχειρούν να σύρουν το κόμμα προς τη δική τους κατεύθυνση. Είναι χαρακτηριστικό, για παράδειγμα, το γεγονός ότι την περασμένη Δευτέρα πραγματοποιήθηκαν δύο εκδηλώσεις. Εκείνη του Δικτύου, με την Άννα Διαμαντοπούλου να δηλώνει, με συνοδοιπόρους τον Γιάννη Μεϊμάρογλου και τον Γιάννη Βούλγαρη, την άρνησή της «σε Λαϊκά Μέτωπα», αναφερόμενη στις συνεργασίες. Η άλλη, της «Ανανεωτικής Αριστεράς», είχε θέμα την κατάσταση στο ΕΣΥ –που βρίσκεται σε κίνδυνο– και την ανάγκη να στηριχτεί ο δημόσιος χαρακτήρας του συστήματος υγείας. Στην εκδήλωση μίλησαν ο Γιώργος Μπουλμπασάκος, η Ρόζα Βρεττού και ο Τάκης Παναγιωτόπουλος.
Τέλος, και οι δημοσκοπήσεις δεν πάνε καλά ούτε για το ΠΑΣΟΚ, καθώς παρατηρείται στασιμότητα με πτωτικές τάσεις, ούτε για τον Νίκο Ανδρουλάκη, του οποίου η δημοφιλία και η καταλληλότητα για πρωθυπουργός δοκιμάζονται.
