Του Κρίτωνα Ηλιόπουλου
Το 2015 είναι έτος εκλογών στην Ισπανία. Οι γενικές εκλογές θα γίνουν πριν από τις 20 Δεκεμβρίου ενώ νωρίτερα θα διεξαχθούν οι δημοτικές και περιφερειακές εκλογές. Τα δύο κόμματα που κυριαρχούν τα τελευταία σαράντα χρόνια, μετά το θάνατο του δικτάτορα Φράνκο, δεν μπορούν πλέον να κυβερνήσουν όπως πριν, δηλαδή εξασφαλίζοντας ικανοποιητική υποστήριξη ή ανοχή. Οι πολύ ισχυροί κοινωνικοί αγώνες των τελευταίων χρόνων για λαϊκές ανάγκες και δικαιώματα ανάγκασαν την κυβέρνηση Ραχόι να φτιάξει το πιο αντιδημοκρατικό νομοθέτημα καταστολής της λαϊκής οργής που επινοήθηκε ποτέ σε ευρωπαϊκή χώρα με κοινοβουλευτισμό, το διαβόητο «Νόμο-Φίμωτρο», με τον οποίο επιδιώκει να εξαφανίσει «τεχνικά» την κοινωνική διαμαρτυρία. Η αστυνομία συλλαμβάνει στα σπίτια τους διαδηλωτές, φωτογράφους, δημοσιογράφους, εκπροσώπους οργανώσεων ή επιβάλλει εξοντωτικά οικονομικά πρόστιμα χωρίς δίκη. Παρά την καταστολή και την προπαγάνδα, αναπτύχθηκε εντυπωσιακή άνοδος σχηματισμών που αποτελούν πολιτική-εκλογική παρέμβαση των μαζικών κινημάτων, με κυριότερο το Ποδέμος.
Το Θιουδαδάνος ως ανάχωμα
Πρόσφατα, διαφαίνεται μια απόπειρα να καλυφθεί το «κενό εκπροσώπησης» που αφήνει η πτώση των δύο μεγάλων κομμάτων, – του παραδοσιακού δεξιού ΡΡ και του πρώην σοσιαλδημοκρατικού PSOE- χωρίς κίνδυνο για το πολιτικό σύστημα . Στις δημοσκοπήσεις για τις εκλογές του κοινοβουλίου της Ανδαλουσίας, (περιφέρεια 9 εκατομμυρίων κατοίκων) που γίνονται στις 22 Μαρτίου, εμφανίζεται να παίρνει 12% και με ισχυρές ανοδικές τάσεις το κόμμα Ciudadanos (Πολίτες). Στην τελευταία δημοσκόπηση της El Pais (8/3/2015) για την πρόθεση ψήφου στις γενικές εκλογές, το Ποδέμος έχει 22,5%, το PSOE 20,2%, το PP 18,6% και με μικρή διαφορά το Ciudadanos που έχει 18,4%. Ενώ μεταξύ των τεσσάρων πρώτων, τάσεις ανόδου δείχνουν μόνο το Ποδέμος και το Θιουδαδάνος.
Στα μετεκλογικά σχέδια όσων επιδιώκουν τη συνέχιση των σημερινών νεοφιλελεύθερων επιλογών, κυριότερο σενάριο είναι η αναζωογόνηση του PSOE και μια ισχυρή συμμαχική κυβέρνηση PP και PSOE (όπως Σαμαράς-Βενιζέλος). Ταυτόχρονα, αρχίζει να διακρίνεται και το σενάριο της ενίσχυσης των «Πολιτών», ως ανάχωμα προς το Ποδέμος και ως πιθανός σύμμαχος σε νεοφιλεύθερη κυβέρνηση. Αν το PSOE συγκυβερνήσει με το PP στην Ανδαλουσία, θα συντριβεί στις γενικές εκλογές αργότερα. Μιας και κάνουμε τις αναπόφευκτες συγκρίσεις, οι «Πολίτες» είναι κάτι ανάμεσα σε Ποτάμι και ΑΝ.ΕΛ. Από τη μια υπερασπίζουν τα νεοφιλεύθερα συμφέροντα με «εκσυγχρονιστικό» λόγο χωρίς να υπερασπίζουν τους αγώνες για τα δημόσια αγαθά και από την άλλη έχουν εθνικιστικό, πατριωτικό και συχνά ρατσιστικό λόγο. Είναι κόμμα «αρχηγικό», με ηγέτη τον πολύ «καθωσπρέπει» νεαρό Καταλανό, Άλμπερτ Ριβέρα. Ξεκίνησαν ως περιφερειακό κόμμα, στην Καταλονία, ανοίγοντας μέτωπο προς τον καταλανικό εθνικισμό από θέσεις ισπανικού εθνικισμού. Τώρα διεύρυναν την εμβέλειά τους σε όλη την Ισπανία και επιδιώκουν να αποτελέσουν ικανοποιητική επιλογή για δυσαρεστημένους και των δύο μεγάλων κομμάτων. Οι «Πολίτες» δεν υποστηρίζουν ούτε τη Δημόσια Υγεία, ούτε τη δημόσια Παιδεία, κοινωνικά αγαθά που ακόμα και οι πρώην σοσιαλδημοκράτες αναγκάζονται να υπερασπιστούν. Οι τρεις πρώτες θέσεις τους για οικονομική ανάπτυξη (όπως φαίνονται στην ηλεκτρονική σελίδα τους) είναι: «Θέλουμε περισσότερους επιχειρηματίες και επιχειρήσεις, μεγαλύτερες «μικρές επιχειρήσεις» και μια νέα πολιτική στη βιομηχανία. Θα εξάγουμε περισσότερο και θα φέρουμε περισσότερες παραγωγικές ξένες επενδύσεις. Θα διευκολύνουμε τις διαδικασίες για έναρξη επιχείρησης…».
Επιπλέον, υποστηρίζουν μετά «βδελυγμίας» ότι δικαίωμα στις κρατικές παροχές υγείας πρέπει να έχουν μόνο οι Ισπανοί και οι μετανάστες με άδεια παραμονής και εργασίας, καθώς και μια σειρά μέτρων για «φύλαξη των συνόρων», φράχτες, FRONTEX.
