H πολιτική ένταση αυξάνεται και η πολεμική προς την κυβέρνηση παίρνει οξύτερες μορφές, όπως η πιθανολογούμενη μη μετάδοση της ομιλίας του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ. Εξάλλου και οι δυσκολίες στις σχέσεις της με τους δανειστές, στο καθεστώς επιτροπείας που έχουν επιβάλλει, δεν φαίνονται να αμβλύνονται.
Ο Αλέξης Τσίπρας στη Θεσσαλονίκη θα επιχειρήσει να αποδομήσει αυτές τις δύο πηγές φθοράς, που συμπίπτουν και παράγουν ντε φάκτο αρνητικές συνέργειες, αλλά δεν εκπορεύονται από το ίδιο πολιτικό κέντρο. Το πιο σπουδαίο, όμως, θα επιδιώξει να επικοινωνήσει με τα πλειοψηφικά στρώματα της κοινωνίας, που δέχονται το βάρος της πολιτικής που εξαναγκαστικά εφαρμόζει η κυβέρνηση.
Το πώς θα ανταποκριθεί στο έργο αυτό, ποιο θα είναι δηλαδή το περιεχόμενο του λόγου του, θα το δούμε. Όμως, θα ήταν ατελέσφορο να προχωρήσει σε εξαγγελίες διαφόρων μέτρων, όπως ήδη προανήγγειλαν κάποια ενημερωμένα ρεπορτάζ, τη στιγμή που αυτό που προσάπτουν οι αντίπαλοι και «ακούει» μέρος της κοινωνίας, είναι ότι δεν εκπληρώθηκαν παλαιότερες εξαγγελίες. Αυτό που κυρίως χρειάζεται είναι ειλικρίνεια, όσον αφορά τις δυσκολίες που συναντά η κυβέρνηση και την εμποδίζουν να κάνει το έργο που έχει υποσχεθεί. Ότι δηλαδή διαχειρίζεται μια ήττα, βεβαίως, χωρίς να κρύβει τις δικές της υστερήσεις και λάθη και χωρίς να ξεχνά ούτε ότι είναι αριστερά, ούτε το πρόγραμμά της, συμπεριλαμβανομένου αυτού της Θεσσαλονίκης, για το οποίο δέχεται την πολεμική του αντιπάλου.
Στη βάση αυτή μπορεί, μόνο, να επικοινωνήσει το παραγόμενο έργο, που δεν είναι καθόλου μικρό. Έργο που βάζει αφενός θεμέλια, αφετέρου προσπαθεί να προστατεύσει τα ακραία θύματα της λιτότητας. Είναι, θα έλεγε κανείς, αποκαλυπτικό όχι μόνο των τιμωρητικών εμποδίων, που παρεμβάλλουν οι δανειστές, αλλά και του ότι η κυβέρνηση κληρονόμησε μια υποθηκευμένη διαπραγμάτευση, μια παραιτημένη, χωρίς κανένα σχεδιασμό οικονομία, ένα κράτος πρόνοιας αφημένο στην τύχη του.
Πολύ σημαντικό είναι επίσης να διευκρινίσει ότι η οικονομία και η κοινωνία είναι πάντοτε υπό το συνθλιπτικό βάρος ενός ενεργού κορμού μνημονιακών μέτρων, που ξεκίνησαν το 2010 και ότι πάνω σε αυτά προστέθηκαν και αυτά του νέου μνημονίου. Και έτσι γίνεται δυσβάσταχτο το βάρος που στην περίοδο και του ΣΥΡΙΖΑ σηκώνει η πλειονότητα της κοινωνίας. Διότι ο συνταξιούχος, που σωστά διαμαρτύρεται, γιατί έχασε έστω και 10 ευρώ, πρέπει να θυμάται όλη την ιστορία και όχι μόνο την τελευταία πράξη της.
Ποιος σχεδιάζει;
Η πολεμική που συναντά η κυβέρνηση εσωτερικά δεν είναι σαφές ποιον έχει σχεδιαστή. Παρακολουθώντας κινήσεις στο μικροπεδίο της πολιτικής, διαμορφώνεται η πεποίθηση ότι ναι μεν η ΝΔ έχει τμήματα που θέλουν τη μέγιστη όξυνση με την κυβέρνηση, αλλά δεν εκφράζεται ολόκληρη απ’ αυτή τη γραμμή. Το παράδειγμα των καναλιών είναι χαρακτηριστικό. Ως την τελική θέση που εξέφρασε ο κ. Δένδιας, ότι θα επιστραφούν τα χρήματα του διαγωνισμού, πέρασαν από πολλά και διάφορα στάδια. Είναι αλήθεια οτι βρισκόμαστε στην περίοδο που επιχειρηματίες ορίζουν άμεσα την πολιτική των αστικών κομμάτων, ακόμα και όταν αυτό υπονομεύει την ηγεμονία τους. Γι’ αυτό και η ΝΔ δίσταζε να υποστηρίξει την απεργία, στο σημείο που δεν επιτρέπει τη μετάδοση της ομιλίας του πρωθυπουργού. Μπορεί, επίσης, να μην λέει ευθέως ότι όσοι επιχειρηματίες ελέγχονται από τη δικαιοσύνη ή άλλους θεσμούς είναι αθώοι και θύματα νεομπολσεβίκων, όμως έχει εξαπολύσει μείζονα επίθεση περί αντιδημοκρατικής κυβέρνησης κ.λπ. Φυσικά αυτή η πολιτική έχει και θύματα. Οι περιπέτειες του κέντρου, σοσιαλδημοκρατικού ή όχι, οφείλονται στο ότι δεν μπορεί, όσο και αντιΣΥΡΙΖΑ να είναι, να ακολουθήσει μια τέτοια πολιτική.
Στη σκακιέρα των δανειστών
Στην πλευρά των δανειστών, ασφαλώς, τα πράγματα είναι πιο σύνθετα. Δύο πρωτοβουλίες της κυβέρνησης επιχειρούν να χαλαρώσουν, τουλάχιστον, την πίεση αυτή. Η μια είναι η σύσκεψη των μεσογειακών χωρών, πολύ σημαντική όσον αφορά τις εξελίξεις στην ΕΕ και την ευρωζώνη. Δεν είναι τυχαία η ενόχληση σε ορισμένους κύκλους στην ΕΕ, ιδίως στη Γερμανία, και εντελώς στείρα έως και ανεύθυνη η στάση της αντιπολίτευσης και του αντιπολιτευόμενου Τύπου. Η άλλη είναι η πρόταση του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ προς τους σοσιαλδημοκράτες και Πράσινους για δημιουργία κοινού φόρουμ με την ευρωπαϊκή αριστερά, το ΚΕΑ. Το οποίο, από θέση αυτονομίας, πρέπει να πάρει πρωτοβουλίες άμεσα.
Η σύνοδος του τελευταίου Γιούρογκρουπ στην Μπρατισλάβα, με τη σειρά του, ρίχνει πολύ φως στις επιδιώξεις των δανειστών. Μέρες και εβδομάδες τώρα τροφοδοτούν τον Τύπο με εκτιμήσεις αξιωματούχων ότι η ελληνική κυβέρνηση καθυστερεί, ότι ολιγωρεί και -αυτό είναι και η ουσία- επιχειρεί να αποσπάσει μια χαλαρότερη ερμηνεία και εφαρμογή των συμφωνημένων. Οι απειλές είναι σε πρώτο πλάνο, αν τα 15 προαπαιτούμενα δεν ικανοποιηθούν έγκαιρα. Στη Μπρατισλάβα οι δανειστές ήταν κάπως πιο προσεκτικοί, αλλά οι απειλές παρέμειναν απειλές. «Χάθηκε χρόνος, να τον ανακτήσουμε» ήταν η γραμμή. «Να ενισχύσουμε την εμπιστοσύνη», που υποτίθεται ότι κλονίστηκε. Ο κ. Ντάισεμπλουμ είπε «η γενικότερη προσέγγιση είναι ότι το καλοκαίρι τελείωσε και πρέπει να ανακτήσουμε το χαμένο χρόνο». «Υπάρχει κοινό συμφέρον να κρατηθούμε στο χρονοδιάγραμμα και να διαφυλαχτεί η εμπιστοσύνη», πρόσθεσε. «Ενθαρρύνουμε την ελληνική κυβέρνηση να επιταχύνει τις εργασίες και αυτό αφορά και τη δεύτερη αξιολόγηση». Ο κ. Μοσκοβισί μετά το κλασικό «είναι γεγονός ότι χάθηκε χρόνος», πρόσθεσε το σοσιαλιστικό «να μην δραματοποιούμε, όμως, τα πράγματα».
Στη Μπρατισλάβα, όμως, συζητήθηκαν δύο πολύ σημαντικότερα θέματα. Πρώτον, πώς πάει η ελληνική οικονομία; Κατέρρευσε όλη η καταστροφολογία, καθώς επισημάνθηκε από το Γιούρογκρουπ η καλή πορεία της. Ο κ. Ντάισεμπλουμ εμφανίστηκε αισιόδοξος, όπως είπε, επισημαίνοντας ότι υπάρχουν σημάδια σταθεροποίησης. Ο κ. Κερέ της ΕΚΤ αξιολόγησε θετικά την πρόοδο του τραπεζικού συστήματος -μίλησε για ανάκτηση εμπιστοσύνης- αναφερόμενος συγκεκριμένα στη μείωση του ELA. Νωρίτερα, ο Ευκλ. Τσακαλώτος υποστήριξε ότι το 2016 «θα έχουμε τρία συνεχόμενα τρίμηνα με θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης». «Είναι προς το συμφέρον όλων να ολοκληρωθούν σύντομα οι διαβουλεύσεις», τόνισε με νόημα. Διότι αυτό που αποκρύβεται είναι ότι οι δανειστές κωλυσιεργούν, π.χ. για το υπερταμείο, αλλά και για άλλα θέματα, που θεωρούν ότι η ελληνική πλευρά επιχειρηματολογεί στις θέσεις της.
Το δεύτερο θέμα που τέθηκε ήταν το χρέος. Ο Έλληνας υπουργός δεν παρέλειψε να θέσει το ζήτημα, σημειώνοντας ότι «πρέπει να εφαρμοστούν άμεσα τα βραχυπρόθεσμα μέτρα και να καθοριστούν τα μεσοπρόθεσμα, να γίνει το χρέος βιώσιμο». Περίπου το ίδιο τόνισε και ο κ. Κερέ. «Αναμένουμε, επίσης, την περαιτέρω συζήτηση για τη βιωσιμότητα για το χρέος» είπε και πρόσθεσε: «υπάρχουν σοβαρές ανησυχίες για τη βιωσιμότητα του χρέους και είναι προς το συμφέρον όχι μόνο τις Ελλάδας, αλλά και συνολικά της ευρωζώνης να βρεθεί μια βιώσιμη λύση και αυτό να επιτρέψει στο ΔΝΤ να συμμετάσχει».
Απεργιακή κινητοποίηση με πολιτικές παρενέργειες
Την άμεση αντίδραση των δημοσιογραφικών ενώσεων και των ενώσεων προσωπικού των εργαζομένων στα ιδιωτικά και δημόσια τηλεοπτικά μέσα προκάλεσε ο διαφαινόμενος κίνδυνος να απειληθούν από την ανεργία τα μέλη τους, τα οποία απασχολούνται σε σταθμούς που δεν αδειοδοτούνται.
Ήδη πραγματοποιήθηκε την περασμένη Πέμπτη συνάντηση των εκπροσώπων τους με τους υπουργούς Ν. Παππά και Γ. Κατρούγκαλο, καθώς και την κυβερνητική εκπρόσωπο Όλγα Γεροβασίλη και τον γενικό γραμματέα Ενημέρωσης και Επικοινωνίας Λ. Κρέτσο.
Κατά την έξοδό τους από τη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στο μέγαρο Μαξίμου, τόσο οι δηλώσεις του Γ. Κατρούγκαλου όσο και των εκπροσώπων των εργαζομένων άφηναν να εννοηθεί ότι υπήρξε μια «κατ’ αρχήν συμφωνία, ώστε κανένας εργαζόμενος στα μέσα αυτά να μη χάσει τη θέση του, να μη μείνει άνεργος», σύμφωνα με όσα δήλωσε ο υπουργούς. Ο τελευταίος, μάλιστα, ανακοίνωσε την άμεση εφαρμογή δύο προγραμμάτων για την προστασία των απειλούμενων: πριμοδότηση της πρόσληψής τους σε σταθμούς που έχουν άδεια με «επιταγή επανένταξης», δηλαδή επιδότηση της θέσης εργασίας διάρκειας 24 μηνών, και χρηματοδότηση από το Ταμείο Παγκοσμιοποίησης όσων ανέργων θα θελήσουν να προσανατολιστούν στην ίδρυση μικρών ενημερωτικών επιχειρήσεων, όπως οι ενημερωτικοί ιστότοποι.
Αλλά και εκ μέρους του προέδρου της ΕΣΗΕΑ επισημάνθηκε ότι η κυβερνητική πλευρά παρουσίασε «ένα σχέδιο για την απασχόληση αρκετά μεγάλου αριθμού συναδέλφων μας και θα βρεθούν στην ανεργία». Και πρόσθεσε: «Αυτό είναι ένα πρώτο πλαίσιο για να ξεκινήσει ένας διάλογος, ώστε το πρόγραμμα να συμπεριλάβει όλους τους ανέργους». Τόνισε δε, ότι «αυτά δεν λύνονται σε μία συνάντηση, θα συνεχίσουμε τη συζήτηση και το διάλογο».
Ωστόσο, ανακοίνωση των δέκα συνεργαζόμενων ενώσεων εργαζομένων στον τύπο με την ίδια ημερομηνία (8/9/2016) ενημέρωνε κοινό και εργαζόμενους ότι προκηρύχθηκε απεργία 24ωρη στους δημόσιους και ιδιωτικούς τηλεοπτικούς σταθμούς από τις 6 π.μ. του Σαββάτου 10 Σεπτεμβρίου μέχρι τις 6 π.μ. της Κυριακής 11/9.
Μια προειδοποιητική απεργία, θα πείτε, με σκοπό να δηλώσει την έντονη αγωνιστική διάθεση των εργαζομένων. Τίποτε ιδιαίτερο. Με τη διαφορά ότι, αν εφαρμοζόταν κατά γράμμα και χωρίς εξαιρέσεις θα άφηνε χωρίς οποιαδήποτε τηλεοπτική κάλυψη την πρωθυπουργική ομιλία στη ΔΕΘ, καθώς αφορά όλους τους τηλεοπτικούς σταθμούς και όχι μόνο τους δημόσιους, όπως έχει συμβεί σε παρόμοιες περιπτώσεις στο παρελθόν.
Ο χειρισμός ξυπνά μνήμες του 2014, όταν η ομιλία στη ΔΕΘ του τότε αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης Αλ. Τσίπρα δεν μεταδόθηκε τηλεοπτικά με εντολή της κ. Βούλτεψη. Η επιλογή της ημερομηνίας προφανώς δεν έγινε τυχαία. Έγινε εν γνώσει των συνεπειών. Και αν μέχρι τη στιγμή που σύρονται αυτές οι γραμμές δεν έχει υπάρξει πολιτική αντίδραση -γιατί το θέμα, αν και συνδικαλιστικό, έχει πάρει χροιά πολιτικού ζητήματος- είναι διότι γίνονται προσπάθειες να αποτραπεί μια τέτοια εξέλιξη, που θα ξεπερνούσε τα όρια της μαχητικής διεκδίκησης και θα αποκτούσε το χαρακτήρα επιλογής με πολιτικές προεκτάσεις.
Αξίζει να σημειωθεί ότι σε ανάλογες συνθήκες δεν συνέβη ποτέ, απ’ όσο θυμόμαστε, να αποκλειστεί η μετάδοση της πρωθυπουργικής ομιλίας στη ΔΕΘ από όλους τους τηλεοπτικούς σταθμούς της χώρας, δημόσιους και ιδιωτικούς εξαιτίας μιας απεργιακής κινητοποίησης, η οποία, μάλιστα πραγματοποιείται την επόμενη της αδειοδότησης -για πρώτη φορά μετά από τριάντα σχεδόν χρόνια- των τηλεοπτικών σταθμών με νόμιμες διαδικασίες και υψηλό χρηματικό τίμημα.
Παύλος Κλαυδιανός
