Μια πρώιμη φθινοπωρινή δημοσκόπηση του Ερευνητικού Πανεπιστημιακού Ινστιτούτου του ΠΑΜΑΚ για λογαριασμό του Σκάι πέρασε σχεδόν απαρατήρητη και ασχολίαστη, παρότι επαναλάμβανε το «σαφές προβάδισμα της ΝΔ», όπως παρατήρησε η αυτάδελφος του καναλιού «Καθημερινή».
Μια τεχνική εξήγηση είναι ότι δημοσκοπήσεις πριν μπει καλά καλά ο Σεπτέμβριος δεν συνηθίζονται, γιατί δεν θεωρούνται αξιόπιστες. Συνήθως η έναρξη του σχολικού έτους είναι το ορόσημο που δίνει την εκκίνηση για μετρήσεις διαθέσεων και προθέσεων.
Ο εντολέας του Ινστιτούτου του ΠΑΜΑΚ, όμως, φαίνεται πως βιαζόταν να μετρήσει αντιδράσεις την ώρα ακριβώς που έβγαινε το αποτέλεσμα του διαγωνισμού για την αδειοδότηση των τηλεοπτικών καναλιών. Ενδιαφερόταν, επίσης, να δει ταυτόχρονα και το αποτέλεσμα της εργώδους προσπάθειάς του επί δύο και πλέον θερινούς μήνες, στη διάρκεια των οποίων τα έδωσε όλα στον πόλεμο φθοράς εναντίον της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ-Οικολόγων. Δυστυχώς γι’ αυτόν, τα αποτελέσματα δεν ήταν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά, γι’ αυτό και αντιμετώπισε το προϊόν της δημοσκόπησης σαν τρίτος, αντικειμενικός παρατηρητής.
Πολλά πυρά, χωρίς αποτέλεσμα
Πέρα, όμως, από την «τεχνική» ερμηνεία, υπάρχει και η πολιτική. Αν για το συγκρότημα Αλαφούζου, που έδωσε εξετάσεις για διδακτορικό στην πολεμική προπαγάνδα όλο το καλοκαίρι, τα αποτελέσματα δεν ήταν εκμεταλλεύσιμα, για την ηγεσία της ΝΔ ήταν μάλλον ανησυχητικά: τόσα πυρομαχικά, τόση λάσπη, τόση στρέβλωση, τόση συκοφαντία, τόσος αντιδραστικός λαϊκισμός, τόση καταστροφολογία σε αγαστή συνεργασία με τους εν κινδύνω καναλάρχες, και το αποτέλεσμα ήταν η μεν ΝΔ να διατηρήσει το προβάδισμα, αλλά να σημειώσει απώλεια μίας μονάδας (από 28,5% σε 27,5% με βάση τη μέτρηση του Ιουνίου του ίδιου Ινστιτούτου), ο δε ΣΥΡΙΖΑ να μείνει δεύτερος, σημειώνοντας, ωστόσο, μια μικρή αλλά όχι ασήμαντη βελτίωση του ποσοστού του (από 17% σε 17,5%)… Την ίδια ώρα, οι πιθανοί ή επίδοξοι σύμμαχοι της ΝΔ στον ενδεχόμενο σχηματισμό κυβέρνησης, που είναι βέβαιο ότι θα της χρειαστούν, παραμένουν πολύ χαμηλά (Συμπαράταξη 5,5%) ή τείνουν να μείνουν εκτός βουλής (Ποτάμι 1,5%).
Από τα ευρήματα της δημοσκόπησης προκύπτει, επίσης, ότι, παρά τον καταστροφολογικό ορυμαγδό και την ακραία ένταση των πολεμικών αντιπολιτευτικών τόνων, η ΝΔ αδυνατεί να φτάσει και να υπερβεί τα επίπεδα του εκλογικού ποσοστού της (28%) ως δεύτερο, τότε, κόμμα. Το μόνο που καταφέρνει μέχρι στιγμής, είναι να συσπειρώνει τους ήδη πεισμένους γι’ αυτήν ψηφοφόρους, ενώ δεν επωφελείται από τις σημαντικές δημοσκοπικές απώλειες του ΣΥΡΙΖΑ. Οι τελευταίες μεταφράζονται σε συντριπτικό ποσοστό σε «δεν ξέρω / δεν απαντώ» (18,5%) «άλλο κόμμα» (9,5%) και «άκυρο/λευκό/αποχή» (24%). Οι δυσαρεστημένοι με τον κυβερνητικό ΣΥΡΙΖΑ δεν έχουν καμία διάθεση, για την ώρα, να ευχαριστήσουν τη ΝΔ. Πώς να μην ανησυχούν, λοιπόν, στο επιτελείο της Πειραιώς;
Η απορία του κέντρου…
Εκτός από τις δημοσκοπήσεις υπάρχει και η ζέουσα πολιτική πραγματικότητα με ένα σημαντικό κομβικό σημείο. Η συνεργασία, αν όχι η συγχώνευση, Δημοκρατικής Συμπαράταξης – Ποταμιού οδηγείται σε οριστική χρεοκοπία. Ακόμα και αν πραγματοποιόταν, πράγμα μάλλον απίθανο, η δυναμική της δεν φαίνεται ικανή να ξεπεράσει τα όρια της Δημοκρατικής Συμπαράταξης.
Ορισμένοι θέλουν να αποδίδουν το διαζύγιο στις προσωπικές φιλοδοξίες Γεννηματά και Θεοδωράκη (βλ. Πρετεντέρη στα «Νέα» – 8/9). Κάνουν ότι δε βλέπουν πως ο πολιτικός (και ιδεολογικός ακόμα…) προσανατολισμός της ενδεχόμενης σύμπραξης είναι το πρόβλημα: η ηγεσία του Ποταμιού έχει προ πολλού επιλέξει στρατόπεδο –τον κ. Μητσοτάκη– ενώ ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ επιχειρούν να βρουν μια –ανεύρετη μέχρι στιγμής– ισορροπία, που να τους επιτρέπει να ελιχθούν πολιτικά, ώστε να μπορούν να διακριθούν από το νεοφιλελεύθερο σχέδιο του κ. Μητσοτάκη, η συνάφεια με το οποίο με βεβαιότητα τους χαντακώνει.
Αυτές οι ειδήσεις που εμβάλλουν σε ανησυχία την ηγεσία της ΝΔ, θα μπορούσαν να χαροποιήσουν την Κουμουνδούρου ή το μέγαρο Μαξίμου; Όσο κι αν προσπαθούν οι επικοινωνιολόγοι να αναδειχθούν σε σύγχρονους μάγους της φυλής, τα πράγματα, δυστυχώς γι’ αυτούς και τους πελάτες τους, δεν κρίνονται στο επικοινωνιακό πεδίο, αλλά στο πεδίο της πολιτικής, κοινωνικής και οικονομικής πραγματικότητας.
… και η πορεία της αριστεράς
Ο πειρασμός μπροστά στην αδυναμία του σοσιαλδημοκρατικού κέντρου να ανασυγκροτηθεί με αξιοπιστία και κοινωνικά πειστική γραμμή, είναι μεγάλος για την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ. Μερικά κλικ πιο δεξιά θα μπορούσαν να εξαφανίσουν για πάντα τα κατάλοιπα του ΠΑΣΟΚ;
Τα κόμματα δεν είναι κοστούμια που ράβονται κατά παραγγελία. Υπάρχουν όταν και εφόσον εκφράζουν συγκεκριμένα και διακριτά κοινωνικά –ταξικά συμφέροντα. Αυτά τα τελευταία δεν εξαφανίζονται με ευφυείς κινήσεις στην πολιτική σκακιέρα. Κάνοντας μια κίνηση προς τα δεξιά, αφήνεις ένα κενό στα αριστερά σου, που κάποιος θα βρεθεί να καλύψει. Γι’ αυτό η αριστερά που διδάσκεται από την ιστορία, αποστρέφεται τα λαϊκιστικά κόμματα, τα οποία επιχειρούν να εξαφανίσουν τις διαχωριστικές γραμμές, ενώ προκρίνει και ευνοεί τις συμμαχίες, ακόμα και τα ευρύτατα λαϊκά ή δημοκρατικά μέτωπα.
Στην Κουμουνδούρου θα πρέπει να νιώθουν ικανοποίηση που η καθοδήγηση του Πρετεντέρη σε ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ –για πολιτικούς και όχι προσωπικούς λόγους– δεν περνάει, και να επιδιώκουν να ενισχύουν όσες δυνάμεις στη Δημοκρατική Συμπαράταξη αντιστέκονται, έστω με ατελή τρόπο και χωρίς την απαιτούμενη αποφασιστική στροφή. Θα πρέπει, επίσης, ενόψει του επικείμενου συνεδρίου του ΣΥΡΙΖΑ, να επεξεργαστούν μια πολιτική τονισμού του ριζοσπαστικού χαρακτήρα και της αριστερής φυσιογνωμίας του κόμματος και των κυβερνήσεων στις οποίες μετέχει, αντί της εύκολης λύσης της «κατάληψης» του «κενού» που αφήνει η αδυναμία ανασυγκρότησης του σοσιαλδημοκρατικού κέντρου. Γιατί στην πολιτική τα «κενά» γεμίζουν με ό,τι ταιριάζει στο σχήμα τους, παρά την αυταπάτη ότι μπορεί να συμβεί το αντίθετο.
Παράλληλα, κι αυτό είναι ζητούμενο στο συνέδριο, ο ΣΥΡΙΖΑ χρειάζεται να δομηθεί, να λειτουργήσει και να δράσει με βάση μια τέτοια πολιτική αντίληψη, που σημαίνει ότι καλλιεργεί στα μέλη του, στις οργανώσεις του την πεποίθηση ότι είναι δυνατόν σε συνθήκες υποχώρησης που επιβάλλει η υπογραφή ενός μνημονίου, να ασκήσει πολιτική υπεράσπισης των ασθενέστερων και διάσωσης βασικών κοινωνικών κατακτήσεων. Δηλαδή, πολιτική που απορρίπτει έμπρακτα την οικειοποίηση –την «ιδιοκτησία», όπως συνήθως λέγεται– των μνημονίων.
Ίσως έτσι μπορέσει να πείσει τελικά αυτό το σχεδόν 30%, που επιμένει να μη δελεάζεται από την καταστροφολογική ρητορική τής ΝΔ και τη νεοφιλελεύθερη συνταγή του Μητσοτάκη, παρότι δεν ικανοποιείται από την απόδοση της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ-Οικολόγων.
Χ. Γεωργούλας
