Μακρόνησος: ο πιο εμβληματικός τόπος εξορίας, εγκλεισμού και πολιτικής καταστολής στη σύγχρονη ελληνική ιστορία. Από το 1947, το ακατοίκητο έως τότε νησί μετατράπηκε σε στρατόπεδο για δεκάδες χιλιάδες πολίτες και οπλίτες. Με στόχο την υποτιθέμενη «αναμόρφωση» και την επανένταξή τους στον «υγιή εθνικό κορμό», εφαρμόστηκε ένα πρωτοφανές σύστημα προπαγάνδας, ψυχολογικού πολέμου και οργανωμένου σωματικού και ψυχικού βασανισμού. Η Μακρόνησος αναδείχθηκε σε κεντρικό σύμβολο του κρατικού αντικομμουνισμού (ο διαβόητος «νέος Παρθενώνας»), με διεθνή εμβέλεια και, συγχρόνως, σε εμβληματικό τόπο διώξεων, μαρτυρίου και αντίστασης.
Η μνήμη της Μακρονήσου υπερβαίνει την εμπειρία των ανθρώπων που γνώρισαν εκεί τον εκτοπισμό και τη βία, καθώς και τα όρια της ιστορίας της Αριστεράς. Συνδέεται με την ευρύτερη ιστορία του Εμφυλίου Πολέμου και της μετεμφυλιακής Ελλάδας, την πολιτική καταστολή και τα ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά και με τους τρόπους με τους οποίους προσεγγίζουμε σήμερα τα ίχνη ενός δύσκολου, τραυματικού και αποσιωπημένου παρελθόντος.
Τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ) διοργανώνουν τον Οκτώβριο μια τριμερή δράση αφιερωμένη στην ιστορία και τη μνήμη της Μακρονήσου. Η δράση περιλαμβάνει επίσκεψη μνήμης και ιστορικό περίπατο στο νησί, καθώς και δύο διαδικτυακές συναντήσεις, πριν και μετά την επίσκεψη, οι οποίες θα παρουσιάσουν το ιστορικό πλαίσιο και θα δώσουν χώρο στη συζήτηση των ερωτημάτων και των σκέψεων που θα προκύψουν από την εμπειρία του τόπου:
Τετάρτη 7 Οκτωβρίου 2026 | Ώρα: 19:00
Διαδικτυακό σεμινάριο | Η Μακρόνησος στο ιστορικό της πλαίσιο: εξορία, «αναμόρφωση» και καταστολή
Εισηγητές/τριες: Πολυμέρης Βόγλης (καθηγητής Παν. Θεσσαλίας), Δήμητρα Λαμπροπούλου (επ. καθηγήτρια ΕΚΠΑ), Άννα Παπαέτη (ερευνήτρια ΕΙΕ)
Κυριακή 11 Οκτωβρίου 2026
Επίσκεψη μνήμης και ιστορικός περίπατος στη Μακρόνησο
Παραμονή στο νησί: περίπου 3 ώρες
Εισαγωγή: Βαγγέλης Καραμανωλάκης (πρόεδρος ΔΣ ΑΣΚΙ), Ελένη Κυραμαργιού (ερευνήτρια ΕΙΕ, μέλος ΑΣΚΙ)
Ξεναγοί: Πολυμέρης Βόγλης (καθηγητής Παν. Θεσσαλίας), Στρατής Μπουρνάζος (ιστορικός), Σίσσυ Τσαβδάρα (υπ. διδακτόρισσα, Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Τετάρτη 14 Οκτωβρίου 2026 | Ώρα: 19:00
Διαδικτυακή συνάντηση | Επιστρέφοντας από τη Μακρόνησο: ερωτήματα, σκέψεις και συζήτηση
Συζητητές/τριες: Χριστίνα Κονιάλη (διδακτόρισσα ΕΚΠΑ), Στρατής Μπουρνάζος (ιστορικός), Σίσσυ Τσαβδάρα (υπ. διδακτόρισσα, Πάντειο Πανεπιστήμιο)
Σημειώσεις
Δηλώσεις συμμετοχής
Για να δηλώσετε συμμετοχή και να ενημερωθείτε για το κόστος, συμπληρώστε την παρακάτω φόρμα:
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSc0L7XAza-DgLMvUN0_HMfEmmYgzQ-5TfRjET41Aw1dwGwNig/viewform
Η φόρμα θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 2 Οκτωβρίου ή μέχρι τη συμπλήρωση των διαθέσιμων θέσεων.
Για περισσότερες πληροφορίες:
Τηλ.: 210 3223062
Email: askimakronisos@gmail.com
Διοργάνωση: Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ)
