Σκίτσο του Βαγγέλη Χερουβείμ
Ενώ το Ισραήλ έχει αποκλείσει από την Παλαιστίνη κάθε είδους ανθρωπιστική βοήθεια από τις 2 Μαρτίου και ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ), όπως και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) κάνουν εκκλήσεις για να μην θρηνήσουμε άλλα θύματα, μόλις 90 φορτηγά με αλεύρι, βρεφικές τροφές, ιατροφαρμακευτικό υλικό επέτρεψαν να περάσουν στη Γάζα. Μάλιστα, το Ισραήλ επέβαλε στα φορτηγά μια διαδρομή τριών ημερών, κατά τη διάρκεια των οποίων πέθαναν 29 παιδιά και ηλικιωμένοι από την πείνα, σύμφωνα με τον υπουργό Υγείας της Παλαιστινιακής Αρχής. Απαιτούνται 100 φορτηγά τη μέρα, για να μπορέσει να φτάσει η ανθρωπιστική βοήθεια στα 2,3 εκατομμύρια ανθρώπων που απειλούνται με λιμό. Πριν τον πόλεμο περνούσαν 500 φορτηγά τη μέρα. Ο Νετανιάχου παρουσίασε σχέδιο τριών φάσεων: την είσοδο βασικών ειδών διατροφής στη Γάζα, το άνοιγμα σημείων διανομής βοήθειας από αμερικάνικες εταιρείες και τη δημιουργία «αποστειρωμένης ζώνης» στη Νότια Γάζα για τον άμαχο πληθυσμό, η οποία «θα είναι πλήρως απαλλαγμένη από τη Χαμάς, ώστε οι κάτοικοι της Γάζας να λαμβάνουν πλήρη ανθρωπιστική βοήθεια». Ο ΟΗΕ και άλλες ανθρωπιστικές οργανώσεις απέρριψαν το σύστημα αυτό, υποστηρίζοντας ότι χρησιμοποιεί τη βοήθεια ως όπλο για να εκτοπίσει βίαια τον πληθυσμό, κάτι που αντιβαίνει το διεθνές δίκαιο. Ο Νετανιάχου δήλωσε ότι το σχέδιο θα τεθεί σε εφαρμογή τις επόμενες μέρες.
Χωρίς περιεχόμενο
Υπό την προεδρία του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη –κατόπιν πρωτοβουλίας της Ελλάδας– επετεύχθη κοινή δήλωση 80 κρατών-μελών του ΟΗΕ για την προστασία των αμάχων στις ένοπλες συγκρούσεις. Η δήλωση αυτή, που δεν καταδικάζει το Ισραήλ, τονίζει μεταξύ άλλων πως «η προστασία των αμάχων δεν είναι προαιρετική, αποτελεί νομική υποχρέωση βάσει του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και ηθική επιταγή που δεν μπορούμε να αγνοούμε» και καταγγέλλει πως «η εργαλειοποίηση της βοήθειας για πολιτικούς, στρατιωτικούς ή στρατηγικούς στόχους ασφαλείας είναι απαράδεκτη». Καταλήγει δε «ας δεσμευτούμε εκ νέου όχι μόνο με λόγια, αλλά με συγκεκριμένα βήματα –προς την προστασία, προς τη λογοδοσία και τελικά προς την ειρήνη». Η δήλωση αυτή δεν κατονομάζει καν το κράτος του Ισραήλ ή την κυβέρνηση Νετανιάχου, και σε καμία περίπτωση δεν περιγράφει «συγκεκριμένα βήματα». Κινείται όμως στη λογική της Ελλάδας, που θέλει να κάνει τον «γεφυροποιό», όχι όμως και να είναι.
Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας βρέθηκε πολλαπλά εκτεθειμένη είτε δια της απουσίας της είτε δια της καταψήφισης ενεργειών που ασκούν πίεση στην κυβέρνηση Νετανιάχου να σταματήσει τη γενοκτονία στην Παλαιστίνη. Μάλιστα, ο Κ. Μητσοτάκης συναντήθηκε την Τρίτη με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτιέρες, μιας και έχει ξεκινήσει η θητεία της Ελλάδας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ (2025-2026), υπογραμμίζοντας ότι είναι αναγκαία η άμεση εκεχειρία στη Γάζα, η προστασία των αμάχων και η ανάληψη πρωτοβουλιών προς αυτή την κατεύθυνση.
Στο πλευρό του Ισραήλ
Η Ελλάδα βέβαια δεν υπέγραψε την (μετριοπαθή) ανακοίνωση της EEAS (Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης), της διπλωματικής υπηρεσίας της ΕΕ, η οποία ζητούσε «την πλήρη επανέναρξη βοήθειας στη Γάζα». Όπως δήλωσαν διπλωματικές πηγές της Ελλάδας δεν συνυπέγραψε η χώρα μας καθώς «η επιστολή συνιστά μεμονωμένη πρωτοβουλία κρατών μελών και όχι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου». Από την άλλη, η Ελλάδα καταψήφισε (χωρίς να δηλώσει γιατί) την αναθεώρηση της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ, η οποία θα αποτελέσει πλήγμα στην οικονομία του Ισραήλ δεδομένου ότι από την ΕΕ εκτελούνται 45 δισ. ευρώ συναλλαγές ετησίως. Η αναθεώρηση βασίστηκε στο άρθρο 2 της συμφωνίας, το οποίο απαιτεί σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η απόφαση θα φτάσει στα χέρια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπως επιβάλλεται από τους ευρωπαϊκούς κανόνες, προκειμένου να αξιολογήσει αν το Ισραήλ πράγματι έχει παραβιάσει τις υποχρεώσεις του.
Ο Κ. Μητσοτάκης έχει αναγορεύσει το Ισραήλ σε «στρατηγικό εταίρο» της Ελλάδας στα εξοπλιστικά, με την «Ασπίδα του Αχιλλέα», η οποία περιλαμβάνεται στον δωδεκαετή Μακροπρόθεσμο Προγραμματισμό Αμυντικών Εξοπλισμών, που παρουσιάστηκε στη βουλή στις 2 Απριλίου. Πρόκειται για τον αντιαεροπορικό θόλο που θα αγοράσουμε από το Ισραήλ, έναντι 2,8 δισ. ευρώ. Στις 31 Μαρτίου ο έλληνας πρωθυπουργός συναντήθηκε με τον διεθνώς καταζητούμενο πρωθυπουργό του Ισραήλ, για να συζητήσουν για… τη «στρατηγική εταιρική σχέση» τους που, όπως τόνισε ο Κ. Μητσοτάκης «έχει σημαντικό βάθος». Ο έλληνας πρωθυπουργός βρέθηκε στο Ισραήλ ενώ είχε ήδη επιβληθεί από τις 2 Μαρτίου ο αποκλεισμός κάθε ανθρωπιστικής βοήθειας στην Παλαιστίνη και δεν είπε κουβέντα, αντίθετα έκανε εμπορικές συμφωνίες, όταν τα κράτη μέλη του ΟΗΕ αλλά και της ΕΕ συζητούν για κυρώσεις στο κράτος του Ισραήλ. Από τις 6-8 Μαΐου το υπουργείο Εθνικής Άμυνας διοργάνωσε την έκθεση εμπορίου όπλων, την DEFEA 2025, με καλεσμένες 33 ισραηλινές εταιρείες παραγωγής πολεμικού υλικού και τεχνολογίας. Κατά τη διάρκεια αυτής, η κυβέρνηση Μητσοτάκη υπέγραψε μνημόνιο μεταξύ της Israel Aerospace Industries και της Ελληνικής Αεροπορικής Βιομηχανίας για την προμήθεια μη επανδρωμένων υποβρυχίων τύπου Blue Whale. Στο κράτος του Ισραήλ επετράπη να παρεισφρήσει και σε πολιτιστικές δράσεις για να ξεπλύνει τα εγκλήματα πολέμου που έχει κάνει, όπως συνέβη στη διεθνή έκθεση βιβλίου στη Θεσσαλονίκη με την προσπάθεια να διοργανώσει εκδήλωση η ισραηλινή πρεσβεία (10 Μαΐου), η οποία και ματαιώθηκε χάρη στα αντανακλαστικά και τις ενέργειες εκδοτικών οίκων ή σε σχολεία του Πειραιά που επιχειρήθηκε (6-7 Μαΐου) διήμερη εκδήλωση «αλληλεπίδρασης ελληνικών και ισραηλινών παραδόσεων και πολιτισμών» υπό την αιγίδα της διεύθυνσης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης Πειραιά και με τη συμμετοχή της ισραηλινής πρεσβείας, που ακύρωσαν γονείς και μαθητές.
Η ελληνική κυβέρνηση είναι βαθιά εκτεθειμένη στις επιλογές της. Είναι η μόνη ίσως χώρα της ΕΕ που έχει σταθεί χωρίς αντιστάσεις στο πλευρό του Ισραήλ. Την Πέμπτη, ο Κ. Μητσοτάκης σε συνέντευξή του στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ θέλησε να δικαιολογήσει τη στάση της κυβέρνησής του: «Μας κατηγορούν ότι είμαστε σιωπηλοί. Καθόλου σιωπηλοί δεν είμαστε και πρέπει να σας πω ότι, επειδή η Ελλάδα έχει μία στρατηγική συμμαχία με το Ισραήλ, έχουμε μία υποχρέωση στους συμμάχους μας να λέμε σκληρές αλήθειες. Αυτή την αλήθεια την έχω μεταφέρει και κατ’ ιδίαν στην ηγεσία του Ισραήλ, ότι η φρικτή επίθεση της 7ης Οκτωβρίου, την οποία όλοι σπεύσαμε να καταδικάσουμε και να στηρίξουμε το δικαίωμα του Ισραήλ στη νόμιμη άμυνα, δεν μπορεί -από ένα σημείο και πέρα- να δικαιολογεί τέτοιες επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν ένα δυσανάλογα μεγάλο ανθρωπιστικό κόστος». Έβαλε στο ζύγι ανθρώπινες ζωές και δικαιολόγησε πλήρως τα αντίποινα, καταλήγοντας ότι «η Ελλάδα δεν παραμένει καθόλου σιωπηλή στο ζήτημα αυτό, αλλά εάν μπορούμε να παίξουμε έναν ρόλο γεφυροποιού, έχουμε σκοπό να το κάνουμε. Και να το κάνουμε όχι με ανέξοδες δηλώσεις ή με επαναστάσεις οι οποίες δεν έχουν κάποιο συγκεκριμένο αντίκρισμα, αλλά με ουσιαστική και επίμονη διπλωματία». Είδαμε ποια είναι η «ουσιαστική και επίμονη διπλωματία της»… οι business.
Ενώνει την αντιπολίτευση
Η απαξίωση της ανθρώπινης ζωής αλλά και του διεθνούς δικαίου από την ελληνική πλευρά φαίνεται ότι μπορεί να ενώσει την αντιπολίτευση, η οποία σύσσωμη καταδικάζει τη στάση της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Το ΠΑΣΟΚ τη χαρακτήρισε «προσβολή για τον ελληνικό λαό». Ο ΣΥΡΙΖΑ δήλωσε ότι «η σιωπή του κ. Μητσοτάκη δεν είναι ουδετερότητα, είναι συνενοχή». Η Νέα Αριστερά χαρακτηρίζει τον κ. Μητσοτάκη ως «τον πιο πρόθυμο σύμμαχο και φανατικό υποστηρικτή του καταζητούμενου για εγκλήματα πολέμου Νετανιάχου» και πως «δίνει ρεσιτάλ υποκρισίας, προσπαθώντας να κρύψει τη συνενοχή του στη γενοκτονία». Το ΚΚΕ, από την άλλη, το οποίο δεν συμμετείχε στο κάλεσμα της Παλαιστινιακής Παροικίας Ελλάδος στο Σύνταγμα την Τετάρτη, αλλά κάλεσε μόνο του συγκέντρωση την Πέμπτη στην ισραηλινή πρεσβεία, απέστειλε επιστολή στους προέδρους των κοινοβουλευτικών ομάδων της αντιπολίτευσης για να διαμορφωθεί κείμενο προς την ελληνική κυβέρνηση προκειμένου να αναλάβει πρωτοβουλίες ώστε «Να σταματήσουν όλες οι στρατιωτικές επιχειρήσεις του κράτους του Ισραήλ στη Γάζα. Να ανοίξουν τώρα όλες οι ανθρωπιστικές δίοδοι, ώστε να αποσταλεί άμεσα βοήθεια, νερό, τρόφιμα, φάρμακα και γιατροί, για να αντιμετωπιστεί ο λιμός για τους Παλαιστινίους. Να καταδικάσει η ελληνική κυβέρνηση τα εγκλήματα του κράτους του Ισραήλ. Να τεθεί άμεσα σε εφαρμογή η ομόφωνη απόφαση της Βουλής του 2015 και να αναγνωριστεί το Παλαιστινιακό κράτος στα σύνορα του 1967 με πρωτεύουσα την Ανατολική Ιερουσαλήμ.» Ο πρόεδρος της Νέας Αριστεράς, Αλ. Χαρίτσης, ο οποίος κατέθεσε ερώτηση προς τον κ. Γεραπετρίτη για το ποιες συγκεκριμένες ενέργειες θα λάβει η Ελλάδα για να στηρίξει την άμεση κατάπαυση του πυρός και την ανεμπόδιστη ανθρωπιστική πρόσβαση στη Λωρίδα της Γάζας, όπως και για το ποια η θέση της κυβέρνησης στην επιβολή κυρώσεων στο Ισραήλ, χαρακτήρισε θετική εξέλιξη την πρόθεση του γγ του ΚΚΕ, Δ. Κουτσούμπα, για συνεργασία πάνω στο αίτημα να σταματήσει ο πόλεμος στη Γάζα και δήλωσε ότι αποδέχεται την πρόσκληση. Θετικά ανταποκρίθηκαν και ο ΣΥΡΙΖΑ, η Πλεύση Ελευθερίας, η Ελληνική Λύση και αναμενόταν η απόφαση του ΠΑΣΟΚ και της Νίκης.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει τοποθετήσει την Ελλάδα στη λάθος πλευρά της Ιστορίας. Στο πλευρό των επιτιθέμενων, δηλώνει σύμμαχος ενός κράτους που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και υλοποιεί δίχως δισταγμό μια γενοκτονία. Οι συγκεντρώσεις στο Σύνταγμα αλλά και σε άλλες πόλεις της χώρας έδειξαν ότι η κοινωνία έχει το βλέμμα στην Παλαιστίνη. Διεκδικεί την ειρήνη. Η αντιπολίτευση μοιάζει ώριμη να σταθεί στο ύψος των περιστάσεων. Λευτεριά στην Παλαιστίνη.
