Η σύνοδος ξεκίνησε τις εργασίες σε κλίμα έντασης. Το σύνολο σχεδόν των χωρών της Νότιας Αμερικής είχε εκφράσει την αντίθεσή του στο διάταγμα των ΗΠΑ με το οποίο τοποθετούσε τη Βενεζουέλα στη λίστα των χωρών που αποτελούν «απειλή για την ασφάλεια των ΗΠΑ» και στην απόφασή τους να επιβληθούν μονομερώς οικονομικές κυρώσεις σε βάρος ορισμένων ηγετών της Μπολιβαριανής Επανάστασης.
Ο Νίκολας Μαδούρο σε επιστολή του προς τον Ομπάμα σημειώνει: «Επιχειρούμε να φθάσουμε σε μια νέα εποχή σχέσεων χωρίς ξένες επιρροές, χωρίς επεμβάσεις των ΗΠΑ στα εσωτερικά των χωρών μας, ώστε να αποφασίζουμε κυρίαρχα για τη χώρα μας, βάζοντας τη δική μας ταυτότητα, της Λατινικής Αμερικής» και συνεχίζει: «Οι κυβερνήσεις μας, παρά τις ιδεολογικές διαφορές, μπορούν να συνεργάζονται στενά για την ανάπτυξη και την εθνική κυριαρχία». Ο Νίκολας Μαδούρο παρέδωσε και υπόμνημα με 13 εκατομμύρια υπογραφές (ο πληθυσμός της χώρας είναι 23 εκατ.) παροτρύνοντας την Ουάσιγκτον να άρει τα έκτακτα μέτρα που καθιστούν τη χώρα του κράτος παρία.
Η Ένωση των Νοτιοαμερικανικών Χωρών (UNASUR) και η Μπολιβαριανή Ένωση για την Αμερική κατέθεσαν από κοινού υπόμνημα, στο οποίο αναφέρουν ότι «ο επεμβατισμός των ΗΠΑ και η απομόνωση κρατών ανήκει σε μια άλλη εποχή» και συνεχίζουν: «Κανείς δεν μπορεί να διανοηθεί ότι ενώ βρισκόμαστε σε μια διαδικασία αποκατάστασης των σχέσεων των ΗΠΑ-Κούβας, από την άλλη τίθενται σε αμφισβήτηση οι σχέσεις με τη Βενεζουέλα». «Αν κάποιοι χτυπούν τη Βενεζουέλα είναι σαν να χτυπούν την Κούβα», δήλωσε ο αντιπρόεδρος της Κούβας Μιγκουέλ Ν τιας-Σανέλ. Στη διάρκεια της συζήτησης τονίστηκε ακόμα και η ανάγκη η αμερικανική διοίκηση να αφαιρέσει την Κούβα από τη λίστα των χωρών που κατηγορούνται για υπόθαλψη της τρομοκρατίας. Αυτή η Σύνοδος λειτούργησε συνεπώς και σαν ένα τεστ για τις ΗΠΑ, αν μπορεί δηλαδή να συνυπάρξει ισότιμα με τις άλλες χώρες της αμερικανικής ηπείρου σε ένα οργανισμό. Δεδομένου ότι ο Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών παραμένει ο μόνος περιφερειακός θεσμός στον οποίο μετέχει η Ουάσιγκτον. Εκεί δέχθηκε μια πίεση που έκανε τον αμερικανό πρόεδρο να αναφέρει στα ισπανικά, όπως και τον περασμένο Δεκέμβριο: «Είμαστε όλοι Αμερικανοί». Τι θα γίνει όμως στην πράξη, κανείς δεν είναι σίγουρος.
Μ. Κ.