Η είδηση είναι γνωστή. Έχει ανακοινωθεί από τον αρμόδιο υπουργό Εθνικής Άμυνας κ. Δένδια ότι κλείνουν άμεσα 137 στρατόπεδα, με τον σχεδιασμό να προβλέπει οι υπό κατάργηση στρατιωτικές εγκαταστάσεις να ανέλθουν στις 250 περίπου.
Έτσι, μεγάλες εδαφικές εκτάσεις και πολλά κτίρια που αποτελούσαν στρατόπεδα και στρατιωτικές μονάδες θα εκκενωθούν και ελάχιστες από αυτές ή μικρά τμήματά τους θα εξακολουθήσουν να αποτελούν στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Ένα μεγάλο κεφάλαιο γης στα οικιστικά όρια των πόλεων ελευθερώνεται, προσφέροντας τη δυνατότητα στις τοπικές κοινότητες να αποκτήσουν αδόμητες εκτάσεις πρασίνου, ενώ κάποια από τα υπάρχοντα κτίσματα θα χρησιμοποιηθούν για τη στέγαση υπηρεσιακών αναγκών των τοπικών φορέων (περιφερειακών και δημοτικών αρχών) και όχι μόνο. Γνωστές, άλλωστε οι μεγάλες ανάγκες για κτίρια εκπαίδευσης, πολιτισμού, άθλησης, νοσηλευτικές μονάδες και τόσα άλλα.
Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφερθούν χαρακτηριστικά παραδείγματα δύο πόλεων που θα αποκτήσουν δημόσιους χώρους από τα πρώην στρατόπεδα:
Α. Στον αστικό ιστό της πόλης των Γιαννιτσών υπήρχαν δύο στρατόπεδα συνολικής έκτασης 302 στρεμμάτων τα οποία είναι ήδη εγκαταλειμμένα. Στην επαρχιακή αυτή πόλη η αναλογία πρασίνου ανά κάτοικο δεν υπερβαίνει ούτε τα 2,1 τετρ. μέτρα, σε ποσοστό δηλαδή χαμηλότερο και από αυτές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.
Β. Στα όρια του αστικού ιστού της πόλης του Ναυπλίου υπάρχει ένα στρατόπεδο, που λειτουργούσε ως Κέντρο Εκπαίδευσης Μηχανικού, με έκταση 160 περίπου στρεμμάτων. Το όλο συγκρότημα διαθέτει αρκετά σύγχρονα και παραδοσιακά πέτρινα κτίρια και ελεύθερους χώρους ενός μεγάλου γηπέδου, καθώς και πρασίνου ακόμη και ενός πορτοκαλεώνα. Τώρα έχει εγκαταλειφθεί και μικρή στρατιωτική μονάδα παραμένει για τη φύλαξή του και προκειμένου να μη βανδαλιστούν οι εγκαταστάσεις του.
Ο οικείος Δήμος Ναυπλιέων δεν διαθέτει ιδιόκτητα κτίρια για να στεγάσει τις Υπηρεσίες Δόμησης, της ΔΕΥΑΝ (μισθώνοντας κτίρια ιδιωτών), ενώ το 5ο Δημοτικό Σχολείο συστεγάζεται με το 2ο σε ένα κτίριο ασφυκτικά μικρό. Το Ναύπλιο δε διαθέτει ούτε Πνευματικό – Πολιτιστικό Κέντρο και βρίσκεται σε αναζήτηση χώρων για την κατασκευή δύο νέων Λυκείων. Η Περιφέρεια, επίσης, δε διαθέτει ιδιόκτητο κτίριο για τη στέγαση όλων των υπηρεσιών της και το εξωφρενικό η πανεπιστημιακή Σχολή Καλών Τεχνών του Ναυπλίου στεγάζεται σε τρία κτίρια δημοτικά και μισθωμένα από ιδιώτες, διάσπαρτα σε όλη την πόλη, ακόμη και σε όμορη τοπική κοινότητα. Για Εστία βέβαια δεν γίνεται ούτε λόγος, με αποτέλεσμα οι περισσότεροι φοιτούντες να παρακολουθούν εκ του μακρόθεν ή ερχόμενοι και φεύγοντες, αφού η εξεύρεση στέγης προς μίσθωση είναι ή πανάκριβη ή απλώς δυσεύρετη.
Η απαρίθμηση είναι ενδεικτική και περιλαμβάνει το μεν Ναύπλιο που το γνωρίζω ως δημότης και μόνιμος κάτοικός του, τα δε Γιαννιτσά λόγω της ύπαρξης ενός ρωμαλέου διεκδικητικού κινήματος με συμμετοχή πλειάδας συλλογικών φορέων που μάχονται για την απόδοση στο Δήμο Πέλλας ολόκληρης της έκτασης και των δύο στρατοπέδων της, ως χώρων πρασίνου (Μπορείτε να ανατρέξετε στο φύλλο της Εποχής της 7-8ης Δεκεμβρίου 2024).
Για ένα κράτος που οφείλει να σέβεται τον πολίτη και που θα έπρεπε να παρέχει ως κοινωνικό αγαθό παρόμοιους χώρους και εγκαταστάσεις η είδηση για το κλείσιμο 137 στρατοπέδων θα μπορούσε να σημάνει χαράς ευαγγέλια! Τι μπορούμε όμως να περιμένουμε από μια κυβέρνηση που πιστή στα κελεύσματα του άκρατου νεοφιλελευθερισμού έχει ιδιωτικοποιήσει υπηρεσίες και αγαθά; Αντίστοιχη στόχευση επιφύλαξε και για τα εν λόγω (και όσων ακόμη έπονται) στρατόπεδα. Η συνταγή που έχει επιλεγεί είναι η πολεοδόμηση και στη συνέχεια η οικοπεδοποίησή τους προκειμένου να εκποιηθούν με σκοπό το κέρδος. Real Estate με τις εκτάσεις του ελληνικού δημοσίου σαν να πουλάνε τα τσιφλίκια των παππούδων τους.
Είμαι βέβαιος ότι οι αντιδράσεις των πολιτών θα τους χαλάσουν τα σχέδιά τους. Ήδη σε αρκετές πόλεις οργανώνονται, όπως στην Τρίπολη, την Κόρινθο, τον Πύργο, την Πάτρα και είμαι βέβαιος και αλλού. Ο συντονισμός ενός ανεξάρτητου πανελλαδικού κινήματος είναι απαραίτητος.
Από την απέναντι όχθη τώρα. Είναι αναμενόμενες από πλευράς ΥΕΘΑ οι ενστάσεις, αιτιάσεις και τα προσκόμματα και είναι βέβαιο ότι δε θα παραχωρήσουν αμαχητί την προσπάθειά τους για την οικοπεδοποίηση και το άνομο κέρδος. Θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας ότι το σύνολο των στρατοπέδων αυτών λειτούργησαν από τη σύστασή τους για στρατιωτικούς και μόνο σκοπούς. Οι χώροι αυτοί μάλιστα προέκυψαν εξ αγοράς, είτε δυνάμει αναγκαστικής απαλλοτρίωσης καθώς και από επίταξη ελεύθερων δημόσιων γαιών προς εξυπηρέτηση των ίδιων σκοπών. Μετά την παύση της λειτουργίας τους όμως οι αντίστοιχες εκτάσεις οφείλουν και πρέπει να περιέλθουν αποκλειστικά και μόνο στο Δημόσιο.
Το νόμιμο και κοινωνικά αποδεκτό και επιβεβλημένο καθεστώς που θα πρέπει στο εξής να τους καθορίζει είναι να χαρακτηρισθούν και τυπικά ως δημόσιες εκτάσεις προορισμένες για την εξυπηρέτηση και μόνο δημόσιων χρήσεων και για την κάλυψη τοπικών κοινωνικών αναγκών, υπό τη διαχείριση των οικείων τοπικών φορέων κι εν προκειμένω των Δήμων όπου ανήκουν. Επ ουδενί δεν μπορεί το ΥΕΘΑ να σφετερισθεί δημόσιες εκτάσεις αποσκοπώντας στην εκποίησή τους με σκοπό το κέρδος.
Είναι βέβαιο ότι ένα συντονισμένο μαζικό κοινωνικό κίνημα είναι ικανό να καταρρίψει με τους αγώνες του σε όλα τα πεδία την προσπάθεια σφετερισμού των δημόσιων αγαθών.
