Τακτικές των κομμάτων της αντιπολίτευσης πέραν της Δεξιάς

Η εκλογή προέδρου της Δημοκρατίας και τα Τέμπη υπήρξαν πεδία όπου με τους χειρισμούς τους τα κόμματα της αντιπολίτευσης πέραν της Δεξιάς αποκάλυψαν τις τακτικές και τους πολιτικούς σχεδιασμούς τους, γενικότερα. Ιδίως, απάντησαν στο πώς αυτά ασκούν τον θεσμικό και πολιτικό τους ρόλο για να υποχρεωθεί η κυβέρνηση της ΝΔ να απαντήσει στα ζητήματα που θέτει, στις πλατείες πια, η μεγάλη πλειοψηφία της κοινωνίας: αποκάλυψη των αιτιών και της αλήθειας για το έγκλημα των Τεμπών, καταλογισμό πολιτικών ευθυνών. Απάντησαν, και στο πώς βλέπουν τον δικό τους ρόλο για να ηττηθεί η Δεξιά στις επόμενες εκλογές. Η απάντηση δεν γεννά καμιά, για την ώρα, αισιοδοξία.

Εντούτοις, η κυβέρνηση είναι πανταχόθεν στριμωγμένη και θα νόμιζε κανείς ότι η απάντηση δεν είναι δύσκολη. Η επιλογή, κατά πρώτον, από τη ΝΔ να εκλέξει πρόεδρο παραταξιακό, τον κ. Κ. Τασούλα αποκαλύπτει, πέραν της αντίληψής της, την ανάγκη που είχε να συσπειρώσει τον κομματικό της κόσμο. Ο νέος πρόεδρος υπήρξε, εξάλλου, ταπεινός στρατιώτης της όταν συχνά στη Βουλή, με τον θεσμικό του ρόλο, την εξυπηρέτησε. Η κοινή στάση έναντι αυτής της επιλογής ήταν και αναγκαία και εύκολη. Μάλιστα, προσφερόταν παρά το ότι ο ρόλος του προέδρου, και ορθά, δεν είναι ουσιαστικός.

Η υπόθεση, δεύτερον, του εγκλήματος των Τεμπών προσφέρεται ακόμη περισσότερο για κοινή θεσμική και πολιτική στάση. Το κύριο έργο, μάλιστα, της αποκάλυψης αιτιών, παρανομιών και συνεπειών, δεν ήταν των κομμάτων αλλά των συγγενών και εν συνεχεία της κοινωνίας. Πραγματικότητα αρνητική και θετική μαζί, αλλά το αποτέλεσμα καθαρό: η μεγάλη πλειονότητα της κοινωνίας πιστεύει σήμερα ότι υπήρξε συγκάλυψη. Το αντιλήφθηκε και ο πρωθυπουργός όπως φάνηκε στη συνέντευξή του όπου υποκρίθηκε ως και ενσυναίσθηση, ξεχνώντας τον οχετό ύβρεων στελεχών του κόμματός του κατά των συγγενών.

Ενόψει της 28ης Φεβρουαρίου

Αυτό που απέμενε να σχεδιαστεί ήταν το πώς τα κόμματα, από κοινού, θα ασκήσουν τον θεσμικό τους και πολιτικό ρόλο ώστε να πολλαπλασιαστεί η πίεση προς την κυβέρνηση. Το πλήθος ήδη πλημμύριζε τις πλατείες εκφράζοντας και την πολιτική του δυσαρέσκεια για την κοινωνική και οικονομική πολιτική της κυβέρνησης. Προφανώς, διατηρώντας τον πολιτικό ανταγωνισμό τους στο ακέραιο συμπεριλαμβανομένων αντιπαραθέσεων και διαφωνιών. Αυτά δεν έγιναν και αν η εκλογή προέδρου παρήλθε, η υπόθεση Τέμπη, ιδιαίτερα η κινητοποίηση για την επέτειο των δυο χρόνων στις 28 Φεβρουαρίου απαιτεί τη μέγιστη προσοχή να μην υποτιμηθεί, να μην αφαιρεθεί ή να επισκιαστεί η πρωτοβουλία από τα χέρια των συγγενών. Με τα όποια ζητήματα.

Το ΠΑΣΟΚ έδειξε με όλους τους δυνατούς τρόπους, δια του προέδρου του ιδίως, ότι συμπόρευση με τα κόμματα της Αριστεράς αποκλείεται. Ούτε κοινή στάση για να λειτουργήσουν οι θεσμοί του Κοινοβουλίου, να ελεγχθεί πολιτικά η κυβέρνηση. Η επιλογή είναι σαφής: ενδιαφέρεται να προσελκύσει επιρροή από τα δεξιά, και μέσω της προοπτικής, μετά, αυτοδυναμίας να κερδίσει επιρροή από τ’ αριστερά. Προφανώς δεν είναι αυτό τακτική, είναι αντίληψη, της πλειοψηφίας της ηγεσίας του ΠΑΣΟΚ, προκύπτει σε κάθε περίπτωση με τις θέσεις του. Η αντιδεξιά ρητορική, όταν εκφέρεται, είναι προσχηματική. Η άρνηση για κοινούς θεσμικούς χειρισμούς στην υπόθεση των Τεμπών εκθέτει το ΠΑΣΟΚ. Γι’ αυτό και διατυπώνεται όλο και πιο καθαρά στα κομματικά όργανα κριτική στην ηγεσία.

Στον ΣΥΡΙΖΑ δύσκολα κρύφτηκε η αγχώδης προσπάθεια να επανακτηθεί ηγεμονική θέση στον χώρο της ονομαζόμενης προοδευτικής αντιπολίτευσης. Άγχος που τον ώθησε σε μικροκομματικούς χειρισμούς όπως άρνηση της πρότασης της Νέας Αριστεράς για τον κ. Ράμμο, μη επικέντρωση της πίεσης για να γίνει η συζήτηση προ ημερήσιας διάταξης αλλά και εργαλειοποίηση της επιλογής της ΝΑ να ψηφίσει τη Λούκα Κατσέλη, αντί να την ερμηνεύσει ως υπεύθυνη πολιτική στάση σε ένα ζήτημα που επιβάλλει συνεργασία με άλλα κόμματα. Η εργαλειοποίηση έγινε ολοφάνερη από τον τρόπο που αντέδρασαν στελέχη του στην επιλογή της ΝΑ να απέχει από την τελική ψηφοφορία. Θεωρήθηκε «ακατανόητη στάση» (Ο. Γεροβασίλη) ενώ τα φιλικά ρεπορτάζ προχωρούν:  «εκφράζουν τη λύπη τους» που καταστράφηκε η προοπτική συνεργασίας, ή η ανάκτηση – από τον ΣΥΡΙΖΑ βεβαίως – της θέσης της αξιωματικής αντιπολίτευσης! Ο ΣΥΡΙΖΑ και τα στελέχη του γίνονται αυστηροί κριτές, ενώ ξεχνούν ότι ισχύει πάντοτε όλο το θεσμικό άγος που οδήγησε στον εκφυλισμό Κασσελάκη και «είναι καλώς καμωμένα» όλα όσα οδήγησαν στη βαρύτατη ήττα του 2023. Διατηρούνται και τώρα.

Η καλύτερη απάντηση

Την καλύτερη απάντηση στον ΣΥΡΙΖΑ έδωσε η ίδια η Λ. Κατσέλη: «Το ζήτημα δεν είναι αν θα στηρίξουν εμένα προσωπικά, αυτό έχει γίνει, είχα την τιμή να με στηρίξουν και τα δύο κόμματα, ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά, το θέμα που συζητάνε είναι πώς θα εκφράσουν καλύτερα τη μη νομιμοποίηση της εκλογής του κ. Τασούλα». Απάντηση έδωσαν και πηγές της Νέας Αριστεράς. αμέσως μετά τη ψηφοφορία. Αφορούσε τη διαδικασία που επέλεξε η ΝΔ «να μην τη νομιμοποιήσει η ΝΑ με μια συμβολική πολιτική κίνηση  Το μέγεθος των κινητοποιήσεων, το αίτημα του κόσμου για δικαιοσύνη, οι νέες αποκαλύψεις έθεταν ξεκάθαρα θέμα νομιμοποίησης της διαδικασίας και όχι καταγραφής δυνάμεων», τονίζουν. Επισημαίνουν ότι η ΝΑ αποφάσισε να στηρίξει την υποψηφιότητα της Λούκας Κατσέλη «όπως και έπραξε και όχι να την εργαλειοποιήσει». «Αντίστοιχα, αποφάσισε να εκφράσει με τη στάση της την αποδοκιμασία στο πρόσωπο του κ. Τασούλα. Η Νέα Αριστερά στήριξε την κ. Κατσέλη ως μια εξαιρετική επιλογή. Το να διαβάζεται αυτή η ψήφος ως κάτι διαφορετικό εργαλειοποιεί και προσβάλει και την ίδια τη Λούκα Κατσέλη». «Η ΝΑ θα συνεχίσει στον ίδιο δρόμο. Στην ανάγκη να υπάρξει αριστερή και προοδευτική απάντηση στο καθεστώς Μητσοτάκη. Ειλικρινά, ανοιχτά, προγραμματικά. Όχι με επικοινωνιακά παιχνίδια και εργαλειοποίηση». Από σήμερα, ενόψει της 28ης Φεβρουαρίου, Νομαρχιακές Επιτροπές και Οργανώσεις της, οργανώνουν παρεμβάσεις, πανελλαδικά, με συμμετοχή βουλευτών και στελεχών.

Το ΚΚΕ επανέλαβε και με την ευκαιρία της εκλογής προέδρου τη μόνιμη στάση του  ιδιότυπου διμέτωπου: «Είδαμε να εξελίσσεται το γνωστό αποπροσανατολιστικό παιχνίδι: Από τη μία, η επίκληση της κυβέρνησης στην “ενότητα” και “ομαλότητα” για να συγκαλυφθούν όλα τα εγκλήματα σε βάρος του λαού, όπως αυτό των Τεμπών και από την άλλη, η στάση των υπόλοιπων κομμάτων, που έχουν αναγορεύσει την υπεράσπιση των θεσμών του σημερινού σάπιου και διεφθαρμένου κράτους, καθώς και τα κοινοβουλευτικά “σόου” στο άπαν της αντιπολιτευτικής τους γραμμής». Παρακάμπτει, βέβαια την αντίφασή του συμμετέχοντας στους θεσμούς του «σάπιου κράτους». Και επιμένει στην εξίσωση, αντιπολίτευσης και κυβέρνησης. Αν είναι έτσι, άραγε πώς «αυτή τη φορά, όμως, ο λαός με την πάλη του μπορεί να κάνει τη διαφορά» εφόσον «κράτος, κυβέρνηση, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και άλλοι σπρώχνουν την υπόθεση ξανά στο ΄μια από τα ίδια»; (Ριζοσπάστης 12/2/2025). Γίνεται; Πώς το ακούν οι οπαδοί του;

Πώς ανακτάται η εμπιστοσύνη;

Υπάρχει, λοιπόν, ζήτημα αξιοπιστίας και εμπιστοσύνης για την αντιπολίτευση. Τίθεται, πράγματι, στις συζητήσεις των πολιτών και αφορά όλους. Για τη στάση ειδικά των κομμάτων της προοδευτικής αντιπολίτευσης πρόσφατα μίλησε και ο Αλέξης Τσίπρας. Αναρωτήθηκε αν “μπορούν να επαναφέρουν την εμπιστοσύνη”, θέτοντας έτσι το μείζον θέμα που πάντοτε τίθεται για τα κόμματα. Μήπως το θέμα εμπιστοσύνης δεν ήταν κεντρικό ζήτημα στον ΣΥΡΙΖΑ ιδίως όταν ήταν αξιωματική αντιπολίτευση; Είχε θεωρηθεί αχίλλειος πτέρνα του ΣΥΡΙΖΑ από όλους τους έγκυρους πολιτικούς επιστήμονες, επικοινωνιολόγους και αναλυτές, αλλά δεν εισακούστηκαν από την πλειοψηφία της ηγεσίας του κόμματος και από τον ίδιο. Πώς μπορεί να το ξεχνά κανείς αυτό όταν τώρα τίθεται το ίδιο ζήτημα;