φωτογραφία: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ/EUROKINISSI
Η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα (7–8 Ιουλίου) πραγματοποιείται σε ένα ιδιαίτερα τεταμένο διεθνές περιβάλλον, με τον πόλεμο στην Ουκρανία, τη σύγκρουση με το Ιράν και τις πιέσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προς τους Ευρωπαίους συμμάχους να κυριαρχούν στην ατζέντα. Κεντρικός στόχος της συνόδου ήταν να διατηρηθεί η συνοχή της Συμμαχίας, παρά τις έντονες διαφωνίες για τον επιμερισμό του αμυντικού βάρους.
Στο σχέδιο για το τελικό ανακοινωθέν της Συνόδου επιβεβαιώνεται η «σιδερένια δέσμευση» των κρατών-μελών στο Άρθρο 5 περί συλλογικής άμυνας, σύμφωνα με το οποίο οποιαδήποτε επίθεση εναντίον ενός συμμάχου θεωρείται επίθεση εναντίον όλων. Παράλληλα, επαναβεβαιώθηκε η συνέχιση της στρατιωτικής στήριξης προς την Ουκρανία, με δέσμευση για πακέτο βοήθειας ύψους περίπου 70 δισ. ευρώ το 2026 και αντίστοιχη χρηματοδότηση για το 2027. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε επίσης στην αύξηση των αμυντικών δαπανών, με τα ευρωπαϊκά κράτη να παρουσιάζουν σχέδια προσαρμογής προς τον στόχο του 5% του ΑΕΠ που συμφωνήθηκε στη Χάγη το 2025.
Για τα ευρωπαϊκά κράτη και τον Καναδά η επιβάρυνση θα είναι πολύ αισθητή αισθητή, επειδή οι περισσότερες χώρες βρίσκονται σήμερα μεταξύ 2% και 2,7% του ΑΕΠ. Αυτό σημαίνει ότι μέσα στην επόμενη δεκαετία θα πρέπει σχεδόν να διπλασιάσουν τις στρατιωτικές τους δαπάνες. Η συνολική αύξηση θα είναι πάνω από 1 τρις ευρώ το χρόνο. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη εξοπλιστική δέσμευση της Συμμαχίας μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκέντρωσε η συνάντηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Ντόναλντ Τραμπ. Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, το κλίμα ήταν ιδιαίτερα θετικό. Ο Τραμπ ανακοίνωσε την πρόθεσή του να άρει τις κυρώσεις CAATSA που είχαν επιβληθεί στην Τουρκία λόγω της αγοράς των ρωσικών S-400, ενώ δήλωσε ότι θα εξετάσει την επανένταξη της Άγκυρας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35. Παράλληλα, οι δύο ηγέτες συζήτησαν την ενίσχυση των διμερών εμπορικών σχέσεων και την περιφερειακή ασφάλεια, με τον Τούρκο πρόεδρο να εμφανίζεται ως ένας από τους λίγους Ευρωπαίους συμμάχους με τους οποίους ο Τραμπ διατηρεί ιδιαίτερα στενή σχέση.
Παρά τη θετική εικόνα της συνόδου, οι διαφωνίες στο εσωτερικό της Συμμαχίας παρέμειναν εμφανείς. Ο Αμερικανός πρόεδρος επέκρινε αρκετούς Ευρωπαίους ηγέτες για τη στάση τους στον πόλεμο με το Ιράν και επανέφερε τις απαιτήσεις του για σημαντικά υψηλότερες αμυντικές δαπάνες, ενώ άφησε ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο περαιτέρω μείωσης της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη.
σήμερα είναι προγραμματισμένες:
- η ολομέλεια των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων,
- οι τελικές δηλώσεις του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Mark Rutte,
- η συνέντευξη Τύπου μετά το πέρας της συνόδου,
- ενώ στο περιθώριο συνεχίζονται διμερείς συναντήσεις, μεταξύ των οποίων αναμένονται επαφές για τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις, την Ουκρανία και την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή
Πηγές
- Reuters – NATO leaders including Trump to affirm “ironclad commitment” to collective defence in Ankara, summit text says
- Reuters – NATO showcases big arms deals as Trump feels let down
- Reuters – Trump says he will lift Turkey sanctions, decide on selling F-35s
- Associated Press – The Latest: US strikes Iran as Trump meets with NATO leaders in Turkey
- PBS NewsHour – What to know about NATO’s summit in Turkey





