Ο Δημοκρατικός Δρόμος για το σοσιαλισμό δίνει άλλες κατευθυντήριες
Οταν τον Ιανουάριο του 2015 ο ΣΥΡΙΖΑ εκλεγόταν πρώτο κόμμα, χωρίς όμως να έχει τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης, είχε όχι μόνο περιορισμένες δυνατότητες επιλογής, αλλά και περιορισμένο χρόνο για τη διερεύνηση δυνατοτήτων συνεργασίας, μιας και σε εκείνη την περίοδο χρειαζόταν αποφασιστικότητα από τη μία και κυβέρνηση που να μην έρχεται σε αντίθεση με την περιρρέουσα ατμόσφαιρα στην κοινωνία για το τότε πολιτικό σύστημα. Ένα σύστημα απαξιωμένο και βυθισμένο στη διαφθορά και τη διαπλοκή. Η πρώτη επιλογή για κυβέρνηση αμιγώς αριστερή είχε φροντίσει το ΚΚΕ να μην μπορεί καν να συζητηθεί. Η δεύτερη επιλογή με τις δυνάμεις του κατεστημένου είχε αποκλειστεί από την εξελισσόμενη δυναμική μέσα στην κοινωνία.
Αυτό που απέμενε, ως «ανορθογραφία» μεν, αλλά πιο κοντά στην περιρρέουσα κοινωνική ατμόσφαιρα, που απαιτούσε έξοδο από τα μνημόνια και χτύπημα στη διαφθορά, τη διαπλοκή και απόδοση δικαιοσύνης, ήταν η συνεργασία με τους Ανεξάρτητους Έλληνες. Μια συνεργασία που δοκιμάστηκε όταν στη Βουλή ψηφίστηκαν νομοσχέδια για δικαιωματικά θέματα και έφτασε στα όριά της με την κατάθεση στη βουλή της «Συμφωνίας των Πρεσπών». Ο απολογισμός στο τέλος αυτής της συνεργασίας έχει θετικό πρόσημο. Το μόνο αρνητικό που θα έλεγε κάποιος ήταν η θολή εικόνα που έδινε για τον ΣΥΡΙΖΑ, κυρίως στο χώρο της Ευρώπης
Θρυαλλίδα πολιτικών εξελίξεων
Αν και όλο αυτό το διάστημα υπήρξαν νομοσχέδια που ψηφίστηκαν από τα άλλα κόμματα της αντιπολίτευσης η «Συμφωνία των Πρεσπών» έμελλε να λειτουργήσει ως θρυαλλίδα πολιτικών εξελίξεων που θα επανατοποθετήσει στον πολιτικό χάρτη τα υπάρχοντα πολιτικά σχήματα ή θα προκαλέσει νέες πολιτικές οντότητες. Η ψήφιση της απλής αναλογικής από την κυβέρνηση που θα μπορούσε να παίξει σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις αφορά τις μεθεπόμενες εκλογές. Η δε τύχη της θα κριθεί από το αποτέλεσμα των επόμενων εκλογών, μιας και πάντα υπάρχει η δυνατότητα η επόμενη βουλή με αυξημένη πλειοψηφία να την ακυρώσει. Μέχρι σήμερα, η ΝΔ κινείται όλο και προς τα δεξιά, πιεζόμενη και από τα ακροδεξιά στοιχεία που έχει στο εσωτερικό της αλλά και από τις συνολικές εξελίξεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Οι ΑΝΕΛ μετά το «διαζύγιο» αφήνουν το κεντρώο τους κομμάτι στην κυβέρνηση και μπαίνουν στη διεκδίκηση κομματιού στο δεξιό εθνικιστικό χώρο, ψαρεύοντας στα ίδια νερά με ακροδεξιά και Νέα Δημοκρατία.
Το ΚΙΝΑΛ αφού προσπάθησε να λειτουργήσει ως προσπάθεια συγκρότησης νέου φορέα στο χώρο της κεντροαριστεράς, τελικά πνίγηκε από τις δεξιόστροφες δυνάμεις του παρελθόντος με αποτέλεσμα την αποχώρηση του Ποταμιού και τη σύγκρουση, απ’ ότι φαίνεται, με τη ΔΗΜΑΡ. Αφορμή η προσέγγιση της «Συμφωνίας των Πρεσπών». Το Ποτάμι, παρά την προσπάθεια να διαμορφώσει ένα προφίλ σοσιαλδημοκρατικού ευρωπαϊκού κόμματος, είναι δέσμιο της φιλοδοξίας των βουλευτών του να επιζήσουν κοινοβουλευτικά και τριχοτομείται. Αυτή η ανάδευση του μεσαίου ή κεντροαριστερού πολιτικού χώρου φέρνει στο προσκήνιο, για πρώτη φορά μετά το 2015, δυνάμεις αυτού του χώρου που συμμαχούν με τον ΣΥΡΙΖΑ. Αυτό φάνηκε και σε επίπεδο βουλής με τη στήριξη στην ψήφο εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση, αλλά και με την εκδήλωση στο Μέγαρο Μουσικής για τη στήριξη της «Συμφωνίας των Πρεσπών». Είναι φανερό πλέον πως στον πολιτικό χάρτη υπάρχει ένα κενό που λέγεται κέντρο-κεντροαριστερά. Είναι γνωστό ότι στη φύση και την πολιτική τα κενά καλύπτονται. Πριν την κρίση στη χώρα μας είχαμε την Κεντροαριστερά και την Κεντροδεξιά που ανάλογα με το ποιος εξέφραζε την πλειοψηφία αυτού του χώρου κυβερνούσε. Με την εμφάνιση της ακροδεξιάς στην περίοδο της κρίσης και την ανάδειξη της Ριζοσπαστικής Αριστεράς στην κυβέρνηση ο ένας πόλος καταποντίστηκε.
Αυτό συνέβη γιατί όχι μόνο έπαψε να εκπροσωπεί τα μεσαία κοινωνικά στρώματα, αλλά γιατί σχεδόν ταυτίστηκε με τον άλλο πόλο. Η κυβέρνηση της Αριστεράς ψηφίζοντας την απλή αναλογική επεδίωξε να ανοίξει το πολιτικό σύστημα σε όλες τις κοινωνικές δυνάμεις, έτσι ώστε να διαμορφωθεί νέος πολιτικός χάρτης και νέες πολιτικές συμμαχίες.
Περί προοδευτικού μετώπου
Το παλαιό πολιτικό σύστημα, αφού επί τέσσερα χρόνια με λυσσαλέο τρόπο προσπάθησε και προσπαθεί να αποτρέψει αυτό ακριβώς, την προσπάθεια δηλαδή να δημιουργηθούν όροι και προϋποθέσεις για την ανατροπή του ως συστήματος διακυβέρνησης της χώρας, για πρώτη φορά αντιλαμβάνεται να φεύγει το έδαφος κάτω από τα πόδια του. Ο ΣΥΡΙΖΑ όχι μόνο άντεξε, αλλά και την ώρα που κατάφεραν να σπάσουν τη συμμαχία του με τους ΑΝΕΛ, είδαν να βρίσκει νέες δυνάμεις για να στηριχθεί. Το μόνο που άλλαξε είναι αντί να τον κατηγορούν για συνεργασία με την «ακροδεξιά», τώρα να τον κατηγορούν για κυβέρνηση κουρελού και για συνεργασία με «γυρολόγους».
Πριν λίγες μέρες στο Μέγαρο Μουσικής ο κ. Τσίπρας κάλεσε για τη συγκρότηση ενός νέου προοδευτικού μετώπου, τη μεγάλη Αριστερά και προοδευτική πλειοψηφία όπως είπε. Το ζητούμενο είναι τι ακριβώς εννοούσε; Να μπουν όλοι στα ψηφοδέλτια του ΣΥΡΙΖΑ και ως πολυσυλλεκτικός πόλος ενός νέου δικομματισμού να καλύψουμε το κενό και να διεκδικήσουμε την κυβέρνηση; Να ιδρυθούν νέα πολιτικά προοδευτικά υποκείμενα με τα οποία θα συμμαχήσουμε; Κάτι διαφορετικό; Γίνονται αυτά με προσκλήσεις; Μήπως γίνονται με κοσμικές συναντήσεις σε χώρους εορταζόντων μεταξύ τυριού και αχλαδιού; Δίνουμε έτσι σωστό σινιάλο στην κοινωνία;
Χωρίς πυξίδα
Η Ανανεωτική Αριστερά είχε κάποτε επεξεργαστεί το Δημοκρατικό Δρόμο για το Σοσιαλισμό. Μιλούσε για πλατιές συμμαχίες στο κοινωνικό (πρωτίστως) και στο πολιτικό επίπεδο. Ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ στο DNΑ της συγκρότησής του φέρει ακριβώς αυτή την αντίληψη. Δυστυχώς, μετά την εμπλοκή του στην κυβέρνηση, για λόγους που έχουν εξηγηθεί πολλές φορές κατά μόνας αλλά και στο τελευταίο συνέδριό του, υποχώρησε η παρέμβαση στο κοινωνικό επίπεδο θεοποιήθηκε η κυβερνησιμότητα και ο πολιτικός τακτικισμός. Αφήσαμε την απλή αναλογική να λειτουργήσει από μόνη της, ξεχάσαμε την παρέμβαση στην κοινωνία και τις κοινωνικές συμμαχίες και πορευόμαστε ως πολιτικά ανάδελφο κόμμα παρά την έγκαιρη διαπίστωση της προσπάθειας να απομονωθούμε πολιτικά.
Πορευόμαστε στις αυτοδιοικητικές εκλογές χωρίς να έχουμε αναλύσει τις δυνατότητές μας σε κάθε Δήμο ξεχωριστά και να διαμορφώσουμε μια στρατηγική νίκης όχι με τον εντυπωσιασμό του χρώματος του χάρτη, αλλά με το μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα σε πραγματικές δυνάμεις που θα υπηρετήσουν την κοινωνία και την αυτοδιοίκηση. Είναι υπαρκτός ο κίνδυνος να καταγράφουμε νίκες των δυνάμεων του ΣΥΡΙΖΑ και στην πράξη να ξαναστήνουμε στα πόδια του το παλαιό πολιτικό σύστημα.
Ο ΣΥΡΙΖΑ οφείλει να ανανεώσει και αναβαθμίσει την παρέμβασή του στο κοινωνικό πεδίο, ιδιαίτερα στην πορεία προς τις αυτοδιοικητικές εκλογές. Στόχος πρέπει να είναι η διαμόρφωση συμμαχιών και κοινωνικών πλειοψηφιών τέτοιων που να διευκολύνουν τη λύση προβλημάτων της τοπικής κοινωνίας και να ωριμάζουν προϋποθέσεις για τη συνεχή αλλαγή των κοινωνικών συσχετισμών και βελτίωση της ζωής των πολιτών σε όλα τα επίπεδα. Κάθε πρωτοβουλία μας στο πολιτικό πεδίο πρέπει να φέρει τη σφραγίδα της κοινωνικής πλειοψηφίας και ταυτόχρονα να ενισχύει και στηρίζει αυτή την κοινωνική συμμαχία. Αυτός ο δρόμος διαμορφώνει σταθερό βηματισμό χωρίς δεσμεύσεις και κινδύνους πισωγυρίσματος. Η διαμόρφωση ενός προγράμματος πρωτοβουλιών από την κυβέρνηση μέχρι τις εκλογές και η ανάλογη παρέμβαση στην κοινωνία από το κόμμα θα αποτελέσει την καλύτερη προϋπόθεση για ένα καλό εκλογικό αποτέλεσμα.
Πέτρος Ζούνης
