Το «άλλο» γαλλικό ποδόσφαιρο

Ομάδες που παίζουν ποδόσφαιρο για τη συμπερίληψη, τη συμμετοχή και την αλληλεγγύη

Η Παρί Σεν Ζερμέν κατέκτησε για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά το Τσάμπιονς Λιγκ. Πολλοί μίλησαν για την «επιστροφή» του γαλλικού ποδοσφαίρου, υποστηρίζοντας μάλιστα ενόψει και του αμερικάνικου Μουντιάλ ότι η Εθνική Γαλλίας με την παρέα του Εμπαπέ μπορεί να κατακτήσει τον παγκόσμιο τίτλο. Το σίγουρο είναι ότι ο Καταλανός Λουίς Ενρίκε κάνει σπουδαία δουλειά στη Παρί Σεν Ζερμέν η οποία όμως έχει «πίσω» της τα πετροδολλάρια του Κατάρ. Η βιτρίνα του γαλλικού ποδοσφαίρου είναι η Παρί, η Εθνική Γαλλίας με τους μεγάλους σταρ. Στην πίσω… αυλή υπάρχουν ομάδες που επιμένουν να παίζουν ποδόσφαιρο για τη χαρά του αθλήματος, της συμμετοχής, της αλληλεγγύης. Σε διάφορα μέρη της Γαλλίας, υπάρχουν ομάδες που συνδυάζουν την εκπαίδευση από τη βάση και τον ακτιβισμό επιχειρώντας να επανεξετάσουν την πρακτική του ποδοσφαίρου. Η επιδίωξή τους για μέγιστη συμπερίληψη και οι φιλοδοξίες τους για κοινωνικό μετασχηματισμό τούς οδηγούν στο να αμφισβητήσουν την ανταγωνιστική προσέγγιση και να προτείνουν εναλλακτικές λύσεις. Κάποιος μπορεί να αγαπά το ποδόσφαιρο και να θέλει να αμφισβητήσει την κυρίαρχη εκδοχή του.
Στον 21ο αιώνα, έχουν αναδυθεί πολυάριθμοι σύλλογοι που διοικούνται δημοκρατικά από τους οπαδούς τους. Πολλοί επιδιώκουν να αποδείξουν ότι ένα άλλο είδος ποδοσφαίρου είναι δυνατό εντός των επίσημων διοργανώσεων. Οι σύλλογοι αυτοί στεγάζονται στην Ομοσπονδία Εργατικού Αθλητισμού και Γυμναστικής (FSGT). «Η απόλαυση του παιχνιδιού και το πνεύμα της συντροφικότητας υπερισχύουν μόνο του αποτελέσματος. […] Εκτός από τους συμπαίκτες, οι “αντίπαλοι” είναι επίσης συνεργάτες που επιτρέπουν στους παίκτες να αναπτύξουν το παιχνίδι τους και επομένως να βελτιωθούν», εξηγεί η FSGT 75 στην ιστοσελίδα της για να παρουσιάσει το ποδόσφαιρο 7×7 με αυτοδιαιτητή. Αυτή η πρακτική, που κληρονομήθηκε άμεσα από τις καταλήψεις εργοστασίων του Μαΐου 1968, αποτελεί πλέον βασικό στοιχείο του ψυχαγωγικού ποδοσφαίρου. Στην Haute-Garonne, το πρόγραμμα ποδοσφαίρου 7×7 της FSGT είναι πολύ επιτυχημένο με περίπου 120 ομάδες σε επτά πρωταθλήματα. Μια από τις ομάδες είναι η δημιουργημένη από επαναστάτες συνδικαλιστές της CGT, η Bien-être Liberté Solidarité 31 (Ευημερία, Ελευθερία, Αλληλεγγύη 31) γνωστή ως BLS 31 –της οποίας η φανέλα φέρει τα χρώματα της Ρεπουμπλικανικής Ισπανίας (Κίτρινο, κόκκινο, Μωβ)– είναι ιδανική για αυτήν την ομοσπονδία, η οποία ιδρύθηκε τη δεκαετία του 1930 στο πλαίσιο του αντιφασιστικού εργατικού κινήματος.
Ο Μαρτίνεθ, ο οποίος είναι πρόεδρος του συλλόγου εδώ και δύο χρόνια, γνωρίζει ότι οι περισσότερες ομάδες «ερχονται για τη λιγότερο απαιτητική φύση του αθλήματος». Ενώ η αυτοδιαιτησία βοηθά στη διασφάλιση μιας θετικής ατμόσφαιρας, δεν εξαλείφει όλες τις συμπεριφορές που είναι εγγενείς στον ανταγωνισμό. «Παρέχουμε ένα υποστηρικτικό πλαίσιο, αλλά δεν μπορούμε πάντα να ελέγχουμε τις αντιδράσεις των άλλων ομάδων. Είναι ακόμα ένα άθλημα με πολύ δρόμο μπροστά του, ειδικά όσον αφορά τη σχέση του με την αρρενωπότητα».
Η «νοοτροπία BLS» ενισχύεται επίσης από τους οπαδούς της, οι οποίοι ζωντανεύουν τους αγώνες με tifos, πανό και άλλες επιδείξεις. «Αυτή η ατμόσφαιρα βοηθά στη διάσπαση της ανταγωνιστικής δυναμικής. Ενθαρρύνουμε την άλλη ομάδα, κάτι που αλλάζει την ατμόσφαιρα στο γήπεδο. Μας επιτρέπει να εμπλακούμε λίγο περισσότερο στο πραγματικό έργο του FSGT, να δημιουργήσουμε δεσμούς με άλλες ομάδες και να καλλιεργήσουμε μια διαφορετική μορφή ποδοσφαίρου από την καθαρά ανταγωνιστική του εκδοχή», συνεχίζει ο Μαρτίνεθ και αναφέρει: «Πολλοί από εμάς αγαπάμε το ποδόσφαιρο, αλλά έχουμε αηδιάσει από αυτή τη νοοτροπία FFF που αποφεύγουμε σαν την πανούκλα. Ο στόχος είναι να προσφέρουμε μια φιλική προσέγγιση, επικεντρωμένη τόσο στη συλλογική πρόοδο όσο και στη διασκέδαση. Μιλάμε πραγματικά για καθαρό ψυχαγωγικό ποδόσφαιρο».
Στην περιοχή Ταρν, η Spartak Fontgrande επέλεξε να μην συνεργαστεί με καμία ομοσπονδία. «Η σχέση μας με τον ανταγωνισμό είναι αρκετά ασυνήθιστη. Δεν χτίσαμε πάνω στην απόδοση ή στην επιδίωξη αποτελεσμάτων. Αρχικά, αφορούσε κυρίως το να συγκεντρωθούμε και να απολαύσουμε φιλικές στιγμές γύρω από το ποδόσφαιρο, με πολυπολιτισμικές αξίες και διαγενεακή μετάδοση», εξηγεί ο Νικολάς Μίελκο, ένας από τους εμπνευστές του έργου. Η Spartak Fontgrande διοργανώνει το Rino Della Negra Trophy, με την Spartak Arlésien, και το Miner’s Cup. «Υπάρχουν ακόμα κατατάξεις και αποτελέσματα. Μόλις αρχίσεις να θέτεις στόχους χρονομέτρησης, υπάρχει αναπόφευκτα μια ανταγωνιστική πτυχή, αλλά αυτό δεν είναι το πιο σημαντικό πράγμα». Σε αυτά τα μικρά τουρνουά ποδοσφαίρου σάλας, η συντροφικότητα και οι κοινές αναμνήσεις υπερισχύουν όλων των άλλων.
Ο Αστέρας στο Μονπελιέ (για τον αγώνα της απελευθέρωσης του Καμάλ διαβάσατε στην Εποχή της προηγούμενης εβδομάδας) και η Εστρέλα Εσπόρτιβα ντελ Ροσελό κοντά στο Περπινιάν είναι επίσης ομάδες που προσπαθούν να καλλιεργήσουν ένα ποδόσφαιρο που επικεντρώνεται στο παιχνίδι και τη συντροφικότητα. Όλες υποστηρίζουν: «Το θέμα είναι ότι πάντα βλέπαμε τους εαυτούς μας ως χώρο για λαϊκή εκπαίδευση. Χρειάζεται χρόνος. Χτίζουμε αυτό το μονοπάτι αντιμετωπίζοντας αντιφάσεις. Η επιθυμία να κερδίσουμε πάση θυσία δεν είναι κριτήριο για την άρνηση ατόμων που επιθυμούν να ενταχθούν σε εμάς. Μερικοί άνθρωποι στην πραγματικότητα δεν έχουν άλλο μέρος να παίξουν, σκέφτομαι για παράδειγμα τους μετανάστες. Αναζητούμε άλλους τρόπους για να καλλιεργήσουμε αυτήν την μη ανταγωνιστική κουλτούρα».