Το Χρονικό ενός προαναγγελθέντου Κράτους του Τρόμου

Η ψήφιση από το ισραηλινό κοινοβούλιο του νόμου που καθιστά τη θανατική ποινή προεπιλεγμένη για Παλαιστίνιους στη Δυτική Όχθη δεν αποτελεί μεμονωμένο γεγονός, αλλά την κορύφωση μιας διαδικασίας συστηματικής φασιστικοποίησης και πολιτικής αποανθρωποποίησης. Ο ακροδεξιός υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβίρ εμφανίστηκε δημόσια με καρφίτσα σε σχήμα θηλιάς, συμβολίζοντας την υποστήριξη του κράτους στον θάνατο ως εργαλείο κοινωνικής κυριαρχίας. Η πρόνοια του νόμου να εφαρμόζεται σχεδόν αποκλειστικά στους Παλαιστίνιους, αφήνοντας ανεπηρέαστους τους Εβραίους πολίτες, αποκαλύπτει την απόλυτη διακριτική μεταχείριση: οι Παλαιστίνιοι μετατρέπονται σε αναλώσιμα υποκείμενα, σε αντικείμενα θεσμικής βίας, την οποία το κράτος νομιμοποιεί ως συλλογικό καθήκον και μέσο πολιτικής εξουσίας.

Ψυχαναλυτική διάσταση: Συλλογική νοσηρότητα, βία και σεξουαλική κυριαρχία

Σύμφωνα με τη ψυχαναλυτική θεωρία του Freud, η βία δεν είναι μόνο προσωπική ή ατομική πράξη αλλά αποτελεί εκδήλωση καταπιεσμένων συλλογικών ενστίκτων. Ο Lacan τονίζει ότι η βία ενσωματώνεται σε φαντασιακές ταυτίσεις, επιτρέποντας στην κοινωνία να επιβεβαιώνει τη δύναμή της μέσω της υποταγής του «Άλλου». Στην περίπτωση του Ισραήλ, η στρατιωτική βία, τα βασανιστήρια και οι σεξουαλικές κακοποιήσεις των Παλαιστινίων δεν αποτελούν μεμονωμένα περιστατικά παράνοιας, αλλά θεσμοποιημένη ψυχολογική εκτόνωση. Η κοινωνία επιβεβαιώνει την κυριαρχία της μέσω της αποανθρωποποίησης του «εχθρού», μετατρέποντάς τον σε «απορριπτέο αντικείμενο», του οποίου η ζωή μπορεί να αφαιρεθεί χωρίς ηθικό κόστος, νομιμοποιώντας τη βία ως συλλογικό καθήκον.

Πολιτική και κοινωνιολογική διάσταση: Το κράτος ως μηχανισμός φασιστικής κυριαρχίας

Στην ισραηλινή στρατηγική, η στρατιωτική κατοχή, οι εξωδικαστικές εκτελέσεις, η κατασκευή εποικιστικών δομών και η θεσμοποιημένη βία συνθέτουν μια στρατηγική φασιστικής κυριαρχίας, η οποία νομιμοποιείται μέσω της ρητορικής περί «τρομοκρατίας» και της πολιτικής κατασκευής του Παλαιστινίου ως απειλής για την ύπαρξη του κράτους. Ο Foucault είχε αναδείξει ότι η κυριαρχία λειτουργεί μέσα από τον έλεγχο του σώματος και τη βιοπολιτική. Στο Ισραήλ, η στρατιωτική βία και η θεσμική διάκριση εφαρμόζονται ως εργαλεία βιοπολιτικού ελέγχου: η ζωή των Παλαιστινίων γίνεται αντικείμενο στρατηγικής διαχείρισης, η εξόντωσή τους οργανώνεται νομικά και στρατιωτικά, και η ίδια η κοινωνία συμμετέχει ή παρακολουθεί, ενσωματώνοντας τη βία στην καθημερινή «λογική» της κυριαρχίας.

Ο Bauman είχε επίσης υπογραμμίσει ότι η κανονικοποίηση της βίας σε καθεστώτα ελέγχου είναι γραφειοκρατική και οργανωμένη. Η εξόντωση και ο έλεγχος του σώματος αποκτούν «λογική», καθιστώντας την ίδια τη βία σχεδόν αναπόφευκτη και αμερόληπτη για τον θεσμικό μηχανισμό. Η θεσμοποιημένη βία έτσι αποκτά κοινωνική αποδοχή και ενσωματώνεται στη δομή της κρατικής εξουσίας.

Η στρατηγική του Ισραήλ θυμίζει κλασικά αποικιοκρατικά καθεστώτα, όπως τα καθεστώτα του Apartheid και της ναζιστικής Γερμανίας, όπου η βία, η διάκριση και η αποανθρωποποίηση ήταν κανονικοποιημένες και θεσμοποιημένες. Η Arendt παρατηρούσε την «κοινοτοπία του κακού», όπου η συμμετοχή στη βία και η αδιαφορία της κοινωνίας καθιστούν την τρομοκρατία καθημερινή ρουτίνα. Στην ισραηλινή περίπτωση, τα βασανιστήρια, οι σεξουαλικές κακοποιήσεις, οι εξωδικαστικές εκτελέσεις και οι περιορισμοί μετακίνησης γίνονται «φυσιολογικά» και ενσωματώνονται στη συλλογική φαντασία εξουσίας. Η βία λειτουργεί ως εργαλείο πολιτικής, ψυχολογικής και κοινωνικής κυριαρχίας, με το κράτος να οργανώνει και να νομιμοποιεί την αποανθρωποποίηση των Παλαιστινίων.

Η σιωπηλή συνενοχή

Η Δύση, παρά την κατάργηση της θανατικής ποινής στις περισσότερες χώρες της, λειτουργεί εδώ ως έμμεσος νομιμοποιητής. Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι μεγάλες δυνάμεις καταδικάζουν με λόγια, αλλά δεν ασκούν ουσιαστική πίεση ή κυρώσεις. Η σιωπή τους ή η γεωπολιτική ανοχή τους λειτουργεί ως έμμεση συναίνεση, δίνοντας πολιτική κάλυψη σε ένα καθεστώς συστηματικής βίας και θεσμοθετημένης αποανθρωποποίησης. Η διεθνής ανοχή επιτρέπει την καταπίεση των Παλαιστινίων, ενώ ταυτόχρονα υπονομεύει τις αρχές της δημοκρατικής τάξης και του διεθνούς δικαίου. Η στρατιωτική κυριαρχία και η θεσμοθετημένη βία μπορούν να φτάσουν σε ακραίες μορφές ολοκληρωτισμού, όταν η διεθνής πολιτική μένει αδρανής να κοιτάζει και να υπακούει στο δόγμα Τράμπ.