Η είδηση για την πρόταση του εισαγγελέα του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου για απαγγελία κατηγοριών και έκδοση ενταλμάτων σύλληψης εναντίον 3 ηγετών της Χαμάς και εναντίον του πρωθυπουργού και του υπουργού Άμυνας του Ισραήλ, δεν ήρθε ως κεραυνός εν αιθρία.
Το ενδεχόμενο εξεταζόταν εδώ και καιρό και μάλιστα η κυβέρνηση του Ισραήλ, όσο και οι σύμμαχοί της, είχαν καταφερθεί σε υψηλούς τόνους εναντίον της συγκεκριμένης πρότασης, πολύ πριν αυτή ανακοινωθεί. Μάλιστα, ήταν χαρακτηριστική η αντίδραση ομάδας Ρεπουμπλικάνων γερουσιαστών σε επιστολή τους με την οποία είχαν απειλήσει προσωπικά τον εισαγγελέα του Δικαστηρίου Καρίμ Χαν, καθώς και την οικογένειά του και το προσωπικό του γραφείου του. You have been warned, κατέληγε η επιστολή.
Παρόλα αυτά, ο Καρίμ Χαν ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι προτείνει προς το Δικαστήριο την έκδοση ενταλμάτων σύλληψης για εγκλήματα εναντίον της ανθρωπότητας, με τις αδιάκριτες δολοφονίες, βιασμούς, βασανιστήρια, αρπαγές ομήρων και άλλες απάνθρωπες πράξεις που διεπράχθησαν από τη Χαμάς κατά την επίθεσή της σε ισραηλινό έδαφος στις 7 Οκτωβρίου 2023.
Πέρα όμως από αυτό, η είδηση ήταν ότι ο Εισαγγελέας πρότεινε την έκδοση ενταλμάτων σύλληψης κατά του Μπέντζαμιν Νετανιάχου και του Ιωάβ Γκάλαντ για εγκλήματα πολέμου και κατά της ανθρωπότητας σε σχέση με την κατάσταση στοχευμένου λιμού, όσο και την εκ προθέσεως πρόκληση σοβαρής βλάβης στον πληθυσμό της Γάζας, καθώς και τις επιθέσεις με πρόθεση κατά αμάχων που έχει επιφέρει η ισραηλινή επίθεση από τις 8 Οκτωβρίου 2023.
Η λυσσώδης αντίδραση, τόσο του Ισραήλ, όσο και των ΗΠΑ, στην ανακοίνωση αυτή μαρτυρά τον τεράστιο αντίκτυπο, τουλάχιστον στον δημόσιο λόγο, της ανωτέρω ανακοίνωσης, καθώς είναι η πρώτη φορά που το Δικαστήριο στρέφεται κατά ηγέτη χώρας του λεγόμενου δυτικού κόσμου.
Το Δικαστήριο που ιδρύθηκε το 2000, από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, ήρθε ως αποτέλεσμα δεκαετιών προσπαθειών της διεθνούς κοινότητας να ιδρυθεί ένα διαρκές Δικαστήριο για τη δίωξη εγκλημάτων πολέμου και κατά της ανθρωπότητας. Ας μην ξεχνάμε, κάτι που το υπενθυμίζει σε δημόσιες δηλώσεις του ο εισαγγελέας, ότι το πρόπλασμα μιας τέτοιας Διεθνούς Ποινικής Δικαιοσύνης στις μέρες μας ήταν το Δικαστήριο της Νυρεμβέργης (και του Τόκιο) για τα εγκλήματα του ναζισμού. Ακολούθησε η μακρά περίοδος του Ψυχρού Πολέμου, που κάθε τέτοια προσπάθεια ήταν εκ προοιμίου καταδικασμένη, για να καταλήξει στην εκ νέου ίδρυση ad hoc Διεθνών Ποινικών Δικαστηρίων για εγκλήματα πολέμου και κατά της ανθρωπότητας στην Πρώην Γιουγκοσλαβία το 1993 και για τη γενοκτονία στη Ρουάντα το 1994.
Καλείται, λοιπόν, τώρα το Δικαστήριο να επιβεβαιώσει την αμεροληψία και την πίστη του στις αρχές του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου, που ήρθε ως απόρροια της συνειδητοποίησης της διεθνούς κοινότητας της απειλής εναντίον της ίδιας ανθρωπότητας από εγκλήματα που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου. Και καλείται ταυτόχρονα να αντικρούσει με αυτό τον τρόπο την κριτική που του έχει ασκηθεί για ιμπεριαλισμό, καθώς στην 20χρονη μέχρι τώρα πορεία του, έχει απαγγείλει κατηγορίες μόνο κατά ηγετών κρατών και αντιμαχόμενων δυνάμεων στην Αφρική, ενώ ελάχιστα έχει ασχοληθεί με εγκλήματα στον υπόλοιπο κόσμο, και πιθανόν καθόλου έως τώρα στον δυτικό κόσμο.
Είναι κατανοητό ότι η απόδοση ποινικής δικαιοσύνης αποτελεί τον κεντρικότερο πυρήνα της κρατικής εξουσίας, και όταν μιλάμε για Διεθνή Ποινική Δικαιοσύνη, θα πρέπει αυτή να εδραιώνεται σε μια ευρύτατη συναίνεση της διεθνούς κοινότητας ενάντια σε εγκλήματα που αφορούν και απειλούν όλη την ανθρωπότητα και βέβαια αναγκαία προϋπόθεση είναι επίσης να μη θέτει σε αμφισβήτηση μια διεθνή ισορροπία, που ενίοτε δυστυχώς επιβάλλεται με τα όπλα.
Έτσι, γίνεται εύκολα κατανοητό γιατί μέχρι σήμερα δεν έχει ακόμη εκτελεστεί το ένταλμα σύλληψης εναντίον του ρώσου προέδρου Πούτιν, όσο και άλλων ρώσων αξιωματούχων, παρότι η απαγγελία κατηγορίας μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 ήταν στοχευμένη, καθώς αφορούσε αναγκαστικές εκτοπίσεις και μεταφορές πληθυσμού, ιδίως παιδιών, ουκρανικής εθνικότητας, από τις εμπόλεμες περιοχές.
Δεν είναι η πρώτη φορά που η Διεθνής Δικαιοσύνη ασχολείται με τη μεταχείριση του Ισραήλ απέναντι στους Παλαιστίνιους. Ήδη από το 2004, κατά τη διάρκεια της δεύτερης Ιντιφάντα, το άλλο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης (όργανο του ΟΗΕ χωρίς ποινική δικαιοδοσία) είχε κρίνει ότι η ανέγερση τείχους στα κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη ήταν αντίθετη με τους διεθνείς κανόνες και απηύθυνε από τότε ευχή για την ίδρυση Παλαιστινιακού Κράτους. Ενώ εξάλλου, πρόσφατα, το ίδιο Δικαστήριο έχει απευθύνει δύο φορές προσωρινές διαταγές προς την κυβέρνηση του Ισραήλ να αποφύγει πράξεις που συνιστούν πράξεις γενοκτονίας, όσο και να επιτρέψει την ανεμπόδιστη παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας στον πληθυσμό της Γάζας.
Κάποιοι σημείωσαν ότι και αυτό το Δικαστήριο απέφυγε να διατάξει εκεχειρία, ενώ άλλοι επίσης (όπως η Κριστιάν Αμανπούρ του CNN) σημείωσαν ότι και ο εισαγγελέας του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου απέφυγε να χρησιμοποιήσει τη λέξη γενοκτονία στην πρότασή του.
Κατανοητές οι επιφυλάξεις και οι ενδοιασμοί. Όμως αυτό που είναι σήμερα το διακύβευμα, είναι να αποδείξει ο δυτικός κόσμος ότι πιστεύει στις καταστατικές διατάξεις της διεθνούς κοινότητας, με τις οποίες βγήκε αυτή από τον τελευταίο πόλεμο που απείλησε την ανθρωπότητα, στο σύνολό της σχεδόν. Και αυτή τη στιγμή, αυτός που τις απειλεί δεν είναι η ηγεσία ακραίων ισλαμιστικών οργανώσεων, αλλά η ηγεσία ακριβώς του κράτους που ιδρύθηκε ως απόρροια αυτής της καταστατικής συνθήκης. Δεν είναι αντισημιτισμός, είναι συμμόρφωση με τη διεθνή νομιμότητα, αν θέλουμε να μη ζήσουμε ξανά εικόνες ναζισμού.
