Το δικαίωμα στη Στέγη είναι δικαίωμα στην Αξιοπρέπεια

Του Θανάση Αλεξάνδρου

Ενα ανάχωμα κατά των πλειστηριασμών έπεσε με την ψήφιση της τροποποίησης του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Οι νέες διατάξεις «απλοποιούν» τις διαδικασίες εκτέλεσης για απαιτήσεις ιδιωτών (τραπεζών, επιχειρήσεων, κ.λπ.) έναντι των οφειλετών τους. Ο νέος Κώδικας θα αρχίσει να εφαρμόζεται από το 2016. Ο ισχύων Κώδικας παρείχε στην πράξη σχεδόν απόλυτη προστασία κάθε είδους ακινήτου μιας και προέβλεπε ότι η τιμή εκκίνησης ενός εκπλειστηριαζόμενου ακινήτου ήταν η αντικειμενική του αξία. Η οποία, όντας κατά πολύ υψηλότερη της εμπορικής, απέτρεπε κάθε επίδοξο «επενδυτή» να «χτυπήσει» το ακίνητο. Γνωρίζουμε και μπορούμε να θυμηθούμε την τεράστια συσσώρευση ακινήτων στα χρόνια της Κατοχής και αμέσως μετά.

Τα αιτήματα του κινήματος

Το κίνημα κατά των πλειστηριασμών είχε εξ’ αρχής επισημάνει ότι τυχόν κατάργηση/τροποποίηση της διάταξης, που όριζε την τιμή εκκίνησης ενός πλειστηριασμού θα άνοιγε τον ασκό του Αιόλου αλλά και την όρεξη κάθε κερδοσκοπικού ομίλου που θα αποζητούσε να δώσει έγγειο αξία στα τεράστια κέρδη από τη χρηματοπιστωτική του δραστηριότητα. Ένα από τα βασικά αιτήματα του κινήματος κατά των πλειστηριασμών ήταν να διατηρηθούν οι διατάξεις του Κώδικα που αφορούσαν τη διαδικασία εκτέλεσης (τιμή εκκίνησης, δυνατότητα απόκρουσης σε διάφορα προδικαστικά ή δικαστικά στάδια μιας κατάσχεσης ή ενός πλειστηριασμού, τήρηση των διατάξεων περί συνάφειας του ύψους της οφειλής με την αξία του ακινήτου).
Να επισημανθεί ότι ο Κώδικας ήταν το κύριο νομικής φύσης «εμπόδιο» στην ολοκλήρωση των πλειστηριασμών, μιας και κάθε άλλη νομική προστασία είχε παύσει να υφίστατο από τις αρχές του 2014. Με την κατάργηση τον Δεκέμβρη του 2013 του «νόμου Παπαθανασίου» του 2008, με τον οποίο απαγορευόταν ο πλειστηριασμός κάθε είδους ακινήτου για οφειλές ανά περίπτωση δανειακής σύμβασης έως 200.000 ευρώ, απέμενε ο «νόμος Κατσέλη», που προστατεύει με αυστηρές προϋποθέσεις την πρώτη μόνο κατοικία όσων δεν έχουν την εμπορική ιδιότητα.
Από τις αρχές του 2014 που έπαυσε η ουσιαστική προστασία των ακινήτων, όσες φορές απειλούνταν σπίτια, το κίνημα κατά των πλειστηριασμών πρωτοστάτησε για την αποτροπή τους. Με παραστάσεις σε υπουργεία, με διαμαρτυρίες έξω από εφορίες, τράπεζες αλλά κυρίως μέσα στα ειρηνοδικεία, το κίνημα έγινε ανάχωμα αλλά και ελπίδα για απελπισμένους συμπολίτες μας. Ακούσθηκε δυνατά η φωνή του «Κανένα σπίτι σε χέρια τραπεζίτη». Η κυβέρνηση της Αριστεράς θα μπορούσε να στηριχθεί σε αυτή τη φωνή και να επιβάλει το κοινωνικό της πρόσημο στις διαπραγματεύσεις με τους δανειστές. Αντί αυτού και ενώ το κίνημα κάμφθηκε λόγω των προεκλογικών υποσχέσεων, η κυβέρνηση κατέληξε να υιοθετήσει πλήρως τις προτάσεις των δανειστών, ψηφίζοντας αυτά που οι προηγούμενες κυβερνήσεις δεν τόλμησαν μα και δεν μπόρεσαν.

Προτεραιότητες και αιτήματα

Μέσα στο νέο πλαίσιο που διαμορφώνεται, το κίνημα κατά των πλειστηριασμών θα πρέπει να επανεξετάσει τις προτεραιότητές του αλλά και τα αιτήματά του. Με μια απλή καταγραφή οι νέες προτεραιότητες είναι:
-Μαζικοποίηση του κινήματος μέσω της απεύθυνσης στα πλατιά λαϊκά στρώματα και κυρίως μέσω της έγκυρης ενημέρωσης.
-Οργάνωση και συντονισμός των κατά τόπους κινημάτων κατά των πλειστηριασμών.
-Έκδοση ενημερωτικών κειμένων αλλά και δελτίων για τους επικείμενους πλειστηριασμούς.
-Κοινωνική και ψυχολογική στήριξη των νοικοκυριών που απειλούνται από πλειστηριασμό.
-Μαζικές κινητοποιήσεις σε ειρηνοδικεία, τράπεζες, εφορίες και ασφαλιστικά ταμεία.
Τα νέα αιτήματα αφορούν την:
-Απαίτηση για διαγραφή/κούρεμα οφειλών με κοινωνικά κριτήρια από τράπεζες, δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία.
-Απαίτηση για πλήρη και χωρίς όρους προστασία της πρώτης κατοικίας εμπορικής αξίας έως 350.000 ευρώ αλλά και κάθε ακινήτου των αδύναμων οικονομικά νοικοκυριών.
-Απαγόρευση πλειστηριασμών πρώτης κατοικίας για οφειλές στο Δημόσιο/Ασφαλιστικά ταμεία ελεύθερων επαγγελματιών.
Η μεθοδευμένη εδώ και χρόνια φτωχοποίηση των νοικοκυριών απέβλεπε σε αυτό: στην αρπαγή και του τελευταίου περιουσιακού του στοιχείου, στην αρπαγή της αξιοπρέπειάς του, της ζωής του. Και αν για τους κερδοσκόπους αυτό είναι το τελευταίο τους ριφιφί, για μας το κάθε σπίτι, το κάθε μαγαζί, ή χωράφι, ας γίνει ένα μετερίζι μάχης.

*Ο Θανάσης Αλεξάνδρου είναι μέλος του Δικτύου Κοινωνικής Αλληλεγγύης Εξαρχείων και της Πρωτοβουλίας Πλειστηριασμοί-Stop