Κάπως αργά, μια πενταετία μετά την έκδοσή του, διάβασα το βιβλίο του Βασίλη Παλαιοκώστα, με τίτλο «Μια φυσιολογική ζωή» από τις Εκδόσεις των Συναδέλφων. Από τις πρώτες κιόλας σελίδες μού θύμισε σενάριο από τα αγαπημένα μου σπαγγέτι γουέστερν και μάλιστα, όχι τις μεγάλες επιτυχίες με πρωταγωνιστή τον Κλιντ Ίστγουντ, αλλά τα λιγότερο γνωστά με πρωταγωνιστές τον Φράγκο Νέρο, τον Ζαν Μαρία Βολοντέ και τον Τζουλιάνο Τζέμα. Αυτές οι ταινίες ξέφευγαν εντελώς από τα στερεότυπα του αμερικάνικου γουέστερν, όπου πρωταγωνιστούσαν οι γενναίοι σερίφηδες που επέβαλαν τελικά το νόμο και οι ατρόμητοι κάου-μπόις που ξέπλεναν ολίγη από τη ντροπή της γενοκτονίας των ινδιάνων. Στα σπαγγέτι γουέστερν, όπου συνήθως το χρονικό και πολιτικό πλαίσιο ήταν η περίοδος της μεξικάνικης επανάστασης, οι ήρωες ήταν παράνομοι, ληστές και μισθοφόροι που πολύ συχνά έπαιρναν το μέρος της επανάστασης. Και βέβαια τα περισσότερα είχαν μουσική του Έννιο Μορρικόνε!
Σε αντιδιαστολή με τα στερεότυπα που μπορεί να έχει κάποιος στο μυαλό του για έναν περιώνυμο ληστή τραπεζών, καταζητούμενο, με πολλές φυλακίσεις κι άλλες τόσες δραπετεύσεις, το βιβλίο αποκαλύπτει έναν περήφανο κι ευαίσθητο άνθρωπο, με ακλόνητο σύστημα ηθικών αξιών, ανυπότακτο αντίπαλο του κράτους και των εξουσιαστικών του μηχανισμών, με ισχυρή θέληση και ακέραιο χαρακτήρα που ήταν σεβαστός από όλους μέσα και έξω από τις φυλακές. Επίσης, η πηγαία, στρωτή και καλογραμμένη αφήγησή του – αν εξαιρέσουμε κάποιες πομπώδεις μεγαλοστομίες που μάλλον εξηγούνται από τον ιδιαίτερο βίο και την πολιτεία του συγγραφέα – κερδίζουν αμέσως τον αναγνώστη. Η σπουδαιότερη συνεισφορά, όμως, του βιβλίου πιστεύω ότι είναι η συγκλονιστική, ρεαλιστική παρουσίαση εκ των έσω της ζοφερής πραγματικότητας ενός εξοντωτικού σωφρονιστικού συστήματος, της καθημερινής αθλιότητας των φυλακών, της απροκάλυπτης συμπαιγνίας μεταξύ εκτελεστικής και δικαστικής εξουσίας και της εξόφθαλμης διαφθοράς και διαπλοκής των σωμάτων ασφαλείας.
Στις μέρες μας, όπου ζούμε την απροκάλυπτη γενοκτονία των Παλαιστινίων από το κράτος-δολοφόνο του Ισραήλ με την συμπαιγνία σύσσωμου του δυτικού κόσμου, αποτελεί μέγιστη κοινωνική και πολιτική ήττα η απουσία ενός παγκόσμιου νεολαιίστικου κινήματος ειρήνης, κάτι που ζήσαμε παλιότερα στον πόλεμο του Βιετνάμ κι αργότερα στον πόλεμο του Ιράκ. Ο Βασίλης Παλαιοκώστας θέτει αυτό το ζήτημα και το προεκτείνει μιλώντας για τις αποπροσανατολισμένες γενιές του διαδικτύου: «Πού είναι το δυναμικό μαζικό κίνημα ειρήνης στη μεσόγειο, στην Ευρώπη και ευρύτερα στον κόσμο ολόκληρο με πυρήνα νέους ανθρώπους; Ίσως σύντομα αφυπνιστούν οι αποπροσανατολισμένες γενιές του διαδικτύου, που περιπλανώνται υπνωτισμένες σε έναν καλωδιωμένο κόσμο αναζητώντας την εφήμερη ευτυχία σε ψεύτικους καταναλωτικούς παραδείσους… Και ίσως αντιληφθούν ότι μια γιγαντιαία γκιλοτίνα αιωρείται πάνω από τα κεφάλια τους, έτοιμη ανά πάσα στιγμή να τους αποκεφαλίσει. Ίσως κατανοήσουν ότι από το αίμα τους θρέφονται όλα τα πολιτικά, θρησκευτικά, οικονομικά και στρατόκαυλα βαμπίρ του πλανήτη και πάψουν να τούς το παρέχουν σε αφθονία. Καμιά ευθύνη δεν βαραίνει μια γενιά που αργοπεθαίνει σε ιντερνετικούς ιστότοπους, παρά μόνο εκείνους που έχουν το ηθικό χρέος να την αφυπνίσουν. Αν σε κάτι φανεί χρήσιμο για το μέλλον της ανθρωπότητας το διεθνές αυτό μέσο υπο-πληροφόρησης, θα είναι για το συντονισμό μιας παγκόσμιας κλίμακας εξέγερσης-επανάστασης που θα ανατρέψει τα σχέδια των τυφλών και αδίστακτων καθοδηγητών της. Πλαισιωμένοι από ορδές κυμβαλιστών, οι θλιβεροί εξουσιαστές του πλανήτη δεν νοιώθουν άνετα σε μια τέτοια προοπτική. Γνωρίζουν ότι δεν υπάρχουν κατάλληλα εργαλεία ούτε έχουν το σθένος να αντισταθούν στα ενωμένα θέλω της νιότης. Γι’ αυτό, συνεχίζουν να κουνούν ρυθμικά το λίκνο της…»
Πολύ εύστοχο είναι και το σχόλιο του Βασίλη Παλαιοκώστα για το εκσυγχρονιστικό ρεύμα και το αποτύπωμά του πάνω στον σημερινό άνθρωπο: «Κάθε μέρα που περνά, ο σημερινός άνθρωπος χάνει κι ένα μικρό κομμάτι του εαυτού του. Ο άνυδρος βίος που σαν τον υπνοβάτη ακολουθεί, αφυδατώνει την ψυχή του, τον ερημώνει από συναισθήματα, τον καθιστά ψυχικά σακάτη, η ζωή του πια είναι ανούσια, διεκπεραιωτική, γιατί αφέθηκε χωρίς καμιά αντίσταση να τον παρασέρνουν τα κύματα ενός λαθεμένου εκσυγχρονιστικού ρεύματος και βρέθηκε ν’ αρμενίζει με ανοιχτά πανιά σε πελάγη από βούρκο…»
ΥΓ. Πέντε χρόνια μετά, ο Βασίλης Παλαιοκώστας επιστρέφει με το νέο του βιβλίο «Ένα φυσιολογικό παιδί», από τις Εκδόσεις των Συναδέλφων. Αυτή τη φορά, μας παρουσιάζει την ταραγμένη και φορτισμένη από τα τραύματα του Εμφυλίου παιδική και εφηβική του ηλικία. Καλή ανάγνωση!
Πάνος Δημητρούδης
