Δεν θα πρωτοτυπήσουμε ισχυριζόμενοι ότι το προσφυγικό είναι το κυρίαρχο πολιτικό και κοινωνικό ζήτημα της εποχής μας. Ένα τεράστιο θέμα με ποικίλες παραμέτρους, όπου όλοι δοκιμάζονται, που κλονίζει χρόνιες βεβαιότητες και αποκαλύπτει το πραγματικό πρόσωπο της νεοφιλελεύθερης Ευρώπης. Στην Ελλάδα, βέβαια, έχει πέσει ένα δυσβάσταχτο βάρος διαχείρισης της προσφυγικής κρίσης, απέναντι σε ένα μέτωπο ιδιοτέλειας, ρατσισμού κι οπισθοδρόμησης. Τα αποτελέσματά της πρόσφατης συνόδου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το προσφυγικό οδηγούν νομοτελειακά σε μια Ευρώπη-φρούριο, όπου το κύριο μέλημα είναι να κλείσουν πάση θυσία οι στρόφιγγες εισόδου των προσφύγων στις ευρωπαϊκές χώρες. Έχουμε, λοιπόν, μια τεράστια υποχώρηση στις αξίες της αριστεράς και μια συμφωνία, την οποία η κυβέρνηση θεωρεί θετική κι ως την καλύτερη δυνατή στις παρούσες συνθήκες, επισημαίνοντας και τις ενστάσεις της. Μια τέτοια πολιτική και ανθρωπιστική ήττα, μπορεί να παρουσιαστεί ως διπλωματική επιτυχία της Ελλάδας; Κι όμως, κάπως έτσι παρουσίασε ο γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ, Πάνος Ρήγας, τη συμφωνία Ευρωπαϊκής Ένωσης – Τουρκίας για το προσφυγικό, ο οποίος μιλώντας σε εκδήλωση του κόμματός του στην Καλαμαριά, εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι η συμφωνία αυτή θα έχει και πρακτικό αποτέλεσμα στην επόμενη φάση. Είναι δυνατόν οι ανακοινώσεις του κόμματος να είναι περισσότερο ενδοτικές, από τις ανακοινώσεις της κυβέρνησης και μάλιστα σε ένα τέτοιο ζήτημα;
Όταν ένα κόμμα ασκεί κυβερνητική εξουσία, ο ρόλος του είναι ιδιαίτερα κρίσιμος. Είναι πάρα πολύ σημαντικό να μην ταυτίζεται με την κυβέρνηση, ούτε να παίζει το ρόλο του «αριστερού ψάλτη», αλλά να αποτελεί το αντίβαρο σε αρνητικές αποφάσεις. Ποια είναι, όμως, η κομματική πολιτική γεωγραφία του ΣΥΡΙΖΑ αυτή τη χρονική περίοδο; Ο γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής, Πάνος Ρήγας, αποτελεί τη χαρακτηριστική περίπτωση, άχρωμου και άβουλου, πολιτικού υφιστάμενου της κυβέρνησης. Κλασικός εκπρόσωπος της κομματικής γραφειοκρατίας και μέλος της πιο συντηρητικής τάσης, που πάντα έκανε τα χατίρια του προέδρου, επιλέχθηκε γι’ αυτόν ακριβώς το σκοπό. Το να βγάζει, όμως, το κόμμα δεξιότερα από την κυβέρνηση, αυτό είναι παγκόσμια πρωτοτυπία. Στην Κεντρική Επιτροπή και τις Νομαρχιακές Επιτροπές του κόμματος, μετά την αποχώρηση των περισσοτέρων αριστερών και κινηματικών μελών, επικρατεί σιγή ασυρμάτου, χωρίς πολιτικές διεργασίες και ριζοσπαστικές πρωτοβουλίες. Ο απόλυτος έλεγχος του κόμματος από την ηγετική ομάδα και η ταύτισή του με την κυβέρνηση, το έχουν καταστήσει σχεδόν ανενεργό. Η αποχώρηση, επίσης, της συντριπτικής πλειοψηφίας της νεολαίας, έχει απονευρώσει κινηματικά τον ΣΥΡΙΖΑ και τον έχει απομακρύνει από το φρέσκο αέρα της νεανικής ορμής. Κι αν υποθέσουμε ότι την αριστερή πτέρυγα του ΣΥΡΙΖΑ αποτελούν, πλέον, οι εναπομείναντες από την τάση των 53, η απήχηση κι η αποτελεσματικότητά τους έχουν ήδη υπονομευτεί από τη μέχρι τώρα πορεία της τάσης στις κρίσιμες στιγμές της μνημονιακής προσαρμογής του κόμματος.
Πολύ λίγα χρόνια πριν, στην αριστερά και τις αντιρατσιστικές κινήσεις επικρατούσε και ενέπνεε το σύνθημα «Κανένας άνθρωπος δεν είναι λαθραίος». Λέγαμε ότι δεν υπάρχουν παράνομοι μετανάστες κι ότι το «τείχος της ντροπής» στον Έβρο πρέπει να γκρεμιστεί. Τώρα πια, στη φρασεολογία της κυβέρνησης της αριστεράς έχουν περάσει οι όροι παράνομοι και παράτυποι μετανάστες, η αναγκαιότητα της επαναπροώθησης των μεταναστών και κανείς δεν μιλά για το φράχτη του Έβρου. Άλλη μια τεράστια ήττα, άλλη μια ιδεολογική και πολιτική υποχώρηση για την αριστερά…

t