Φωτο: Γιώργος Κονταρίνης / Eurokinissi
Πριν λίγους μήνες, ο πρωθυπουργός αλλά και η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας πανηγύρισαν για την υλοποίηση του προγράμματος αποστολής των Φαρμάκων Υψηλού Κόστους (ΦΥΚ) στα σπίτια των ασθενών. Δεν επρόκειτο για εντελώς νέα διαδικασία, αφού ΦΥΚ έστελνε ο ΕΟΠΥΥ και πριν το 2015 αλλά και στην διάρκεια της θητείας μου (Δεκεμβρης 2015-Ιούλιος 2019) ως αντιπρόεδρος του Οργανισμού -γεγονός που με είχε χαροποιήσει ιδιαίτερα- μόνο που την οργάνωση αυτής της ”επιχείρησης” αναλάμβανε τότε, η Κεντρική Φαρμακαποθήκη στου Ρέντη και τα πακέτα με τα φάρμακα στέλνονταν με ασφάλεια στα περιφερειακά φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ, αρμοδιότητας των ΠΕΔΙ κι απ’ εκεί, είτε τα παραλάμβαναν οι ασθενείς, είτε τα έστελνε το περιφερειακό φαρμακείο στα σπίτια των ασθενών. Κατά συνέπεια, η εμπειρία στον ΕΟΠΥΥ υπήρχε.
Αυτό που άλλαξε με την Νέα Δημοκρατία και την παρούσα Διοίκηση ήταν η επιλογή ιδιώτη επιχειρηματία, ο οποίος –κατά την προσφιλή τακτική της κυβέρνησης– ανέλαβε αυτό το έργο με παχυλή αμοιβή. Έτσι, προκήρυξαν διαγωνισμό, επέλεξαν και εταιρεία logistics που θα υλοποιούσε το φιλόδοξο αυτό σχέδιο, έναντι περίπου 11 εκατομμυρίων ευρώ για 26 μήνες. Μετέφεραν (διέθεσαν δηλαδή) προσωπικό του ΕΟΠΥΥ στα γραφεία της εταιρείας για να οργανώσει και να υποστηρίξει αυτό το εγχείρημα στο ξεκίνημά του και όλοι έδειχναν… ανακουφισμένοι!
Μόνο που η υλοποίηση του σχεδίου παρουσίαζε ενδογενή προβλήματα, όχι εξαιτίας του ΕΟΠΥΥ αλλά, πιθανολογούμε, από αδυναμίες της ίδιας της εταιρείας, αφού όπως αποδείχθηκε, δεν διέθετε δικά της κατάλληλα μέσα, δηλαδή οχήματα-ψυγεία που να είναι κατάλληλα για μεταφορά των φαρμάκων στις ειδικές συνθήκες θερμοκρασίας που απαιτούνται κι έτσι τα ΦΥΚ μεταφέρονταν με αυτοκίνητα υπεργολάβων, κάποιες φορές και με κοινά αυτοκίνητα μεταφορικών εταιρειών.
Η βοήθεια που προσέφεραν οι υπάλληλοι του ΕΟΠΥΥ στην εταιρεία που ανέλαβε το έργο ήταν σημαντική, αλλά τα προβλήματα που αναφύονταν στην διάρκεια υλοποίησης του προγράμματος ήταν αξεπέραστα.
Πρόσφατα (4-7-2025) ο Πανελλήνιος Σύλλογος Εργαζομένων ΕΟΠΥΥ εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία περιγράφεται το μέγεθος της αποτυχίας του συστήματος παράδοσης των ΦΥΚ. Συγκεκριμένα στην Ανακοίνωση του Συλλόγου επισημαίνονται, μεταξύ άλλων, οι δεκάδες χιλιάδες ανεκτέλεστες συνταγές, το γεγονός ότι δεκάδες ασθενείς έχουν μείνει χωρίς φαρμακευτική αγωγή για εβδομάδες, όπως και η απελπισία και οργή των ασφαλισμένων που ξεσπά πάνω στους εργαζόμενους, οι οποίοι ουδεμία ευθύνη φέρουν. Η ανακοίνωση καταλήγει ότι το μοντέλο δεν αποδίδει λόγω ελλιπούς οργάνωσης, τεχνικών αστοχιών και προβληματικής συνεργασίας με ιδιώτες παρόχους διανομής. Χαρακτηριστική είναι άλλωστε και η αναφορά στις 2/7/25 του διευθυντή Νησιωτικής Υπηρεσίας ΕΟΠΥΥ, ο οποίος αποκαλύπτει ότι δεν έχουν παραλάβει ούτε ένα φάρμακο από τις 16 Ιουνίου του 2025.
Η διαδικασία διανομής φαρμάκων υψηλού κόστους στους ασθενείς προϋπήρχε, αλλά αυτή γινόταν από τα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ και τα “αόρατα” σε οργανωτικό επίπεδο “σημεία διανομής”, παρά την υποστελέχωση των φαρμακείων, καθώς ο Οργανισμός αδυνατεί (ή και είναι απρόθυμος) να κάνει προσλήψεις φαρμακοποιών και βοηθητικού προσωπικού από το 2011.
Είναι σημαντικό να γίνει κατανοητό ότι στα ΦΥΚ συγκαταλέγονται πολλές κατηγορίες φαρμάκων με βασικά τα αντικαρκινικά φάρμακα που οι ασθενείς λαμβάνουν δωρεάν από τον ΕΟΠΥΥ. Αντιλαμβάνεται καθένας, τι σημαίνει για αυτούς τους ασθενείς, η καθυστέρηση έστω και μία ημέρα, στη χορήγησή τους.
Με πρόσφατη εγκύκλιο της Διεύθυνσης Φαρμάκου του ΕΟΠΥΥ (ΔΒ4Α/οικ.9329/15-04-2025) που διανεμήθηκε και στα νοσοκομεία, αναθεωρήθηκε ο κατάλογος ΦΥΚ σοβαρών παθήσεων του ν. 3816/2010 που προεγκρίνονται μέσω του ΣΗΠ και περιλαμβάνει 141 σκευάσματα που δεν αφορούν μόνο της θεραπεία καρκίνων αλλά και λοιμωδών νοσημάτων καθώς και άλλων σπάνιων παθήσεων.
Κατά συνέπεια, η χορήγηση των ΦΥΚ στους ασθενείς πρέπει να αντιμετωπιστεί με την δέουσα σοβαρότητα από τον ΕΟΠΥΥ και οι προτάσεις του Συλλόγου Εργαζομένων στοχεύουν σε αυτή την κατεύθυνση:
1. Αξιολόγηση και επανασχεδιασμός της υπηρεσίας αποστολής ΦΥΚ, στα σπίτια των ασθενών.
2. Ενίσχυση της στελέχωσης των φαρμακείων ΕΟΠΥΥ και δημιουργία σταθερού μηχανισμού διανομής.
3. Ενημέρωση του κοινού για τις πραγματικές αιτίες καθυστέρησης ώστε να σταματήσει η στοχοποίηση των υπαλλήλων του οργανισμού.
4. Εξασφάλιση φαρμακευτικής κάλυψης χωρίς αποκλεισμούς, γεωγραφικούς, τεχνικούς, κοινωνικούς.
5. Δημιουργία φαρμακείου ΕΟΠΥΥ σε κάθε νομό, όπως προτείνεται στο σχέδιο οργανογράμματος που έχει σταλεί για έγκριση στο υπουργείο Υγείας καθώς και πρόσληψη 150 φαρμακοποιών σε όλη την Ελλάδα για τη στελέχωση των φαρμακείων ΕΟΠΥΥ. Είναι απορίας άξιο τι θα μπορούσε να πετύχει ο ΕΟΠΥΥ με τα 11 εκατομμύρια ευρώ που δίνει στον ιδιώτη πάροχο, αν τα διέθετε σε προσλήψεις έστω και στα υπάρχοντα φαρμακεία.
