Το νερό είναι κάτι περισσότερο από μια καθημερινή ανάγκη. Συνδέεται με τη δημόσια υγεία, την ποιότητα ζωής, την οικονομική δραστηριότητα, την προστασία του περιβάλλοντος. Για την Αίγινα, η ασφαλής και επαρκής υδροδότηση απαιτεί σοβαρό σχεδιασμό, συνεργασία και σταθερή μέριμνα για το μέλλον.
Η συζήτηση που έχει ανοίξει στο νησί δεν αφορά μόνο τον φορέα διαχείρισης, την ΕΥΔΑΠ. Αφορά το πώς θέλουμε να οργανώσουμε αυτήν τη βασική υπηρεσία, ποιες ανάγκες πρέπει να καλυφθούν και με ποιους όρους θα διασφαλιστούν το δημόσιο συμφέρον και η ποιότητα ζωής των κατοίκων. Στη συζήτηση έχουν διατυπωθεί διαφορετικές πολιτικές θέσεις, επιφυλάξεις και προτάσεις. Είναι δικαίωμα κάθε παράταξης, συλλογικότητας και πολίτη να εκφράζει γνώμη. Η πολιτική ή κομματική προέλευση μιας πρότασης δεν πρέπει να αποτελεί λόγο για να απορρίπτεται εκ των προτέρων, αλλά πρέπει να εξετάζεται με βάση την τεκμηρίωσή της και το όφελος που μπορεί να προσφέρει στην τοπική κοινωνία. Τα προβλήματα και οι ανάγκες δεν εμφανίστηκαν τώρα: συντήρηση και εκσυγχρονισμός των δικτύων, ποιότητα του νερού, περιορισμός των απωλειών, έγκαιρη αντιμετώπιση των βλαβών, υποθαλάσσια σύνδεση και αποχέτευση αποτελούν βασικές πλευρές της συνολικής διαχείρισης του νερού.
Στις 29 Ιουλίου συζητήθηκε στο Δημοτικό Συμβούλιο το Γενικό Σχέδιο Υπηρεσιών Ύδατος της Αίγινας. Η σχετική εργασία αποτελεί βάση για τη συνέχεια, με αξιοποίηση των διαθέσιμων στοιχείων και επικαιροποίησή τους όπου απαιτείται, σαφή εικόνα για την κατάσταση των υποδομών, τις πραγματικές ανάγκες, το κόστος και τις προτεραιότητες των έργων.
Το θεσμικό πλαίσιο άλλαξε με τον ν. 5325/2026 που εντάσει την Υπηρεσία Ύδρευσης της Αίγινας στις αρμοδιότητες της ΕΥΔΑΠ. Μπροστά σε αυτήν την εξέλιξη, η συζήτηση δεν μπορεί να περιοριστεί σε μια απλή αντιπαράθεση υπέρ-κατά. Χρειάζεται να εξετάσουμε με ψυχραιμία δεδομένα, δυνατότητες, εκκρεμότητες και εγγυήσεις που πρέπει να διεκδικηθούν.
Νερό, κοινωνία, εργαζόμενοι
Το νερό πρέπει να αντιμετωπίζεται ως δημόσιο και κοινωνικό αγαθό. Η διαχείρισή του να υπηρετεί τις ανάγκες της κοινωνίας, με γνώμονα την ασφαλή και αξιόπιστη παροχή του και όχι αποκλειστικά τη λογική του εμπορικού προϊόντος. Η σημασία του δημόσιου ελέγχου έχει αναδειχθεί στη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας (αποφάσεις 190/2022 και 191/2022 για την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ) περί μεταβίβασης μετοχών των δύο εταιρειών και συνταγματικών απαιτήσεων δημοσίου ελέγχου υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες. Οι πολίτες έχουν το δικαίωμα να γνωρίζουν με σαφήνεια τι αλλάζει, πότε, ποιος αναλαμβάνει κάθε αρμοδιότητα, τι σημαίνει αυτή η αλλαγή για την καθημερινότητά τους.
Πίσω από τα δίκτυα υπάρχουν άνθρωποι. Οι εργαζόμενοι της Υπηρεσίας Ύδρευσης διαθέτουν πολύτιμη εμπειρία και γνώση των δικτύων και των ιδιαίτερων αναγκών της Αίγινας, η οποία είναι σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη στον σχεδιασμό της επόμενης ημέρας, με σεβασμό στον θεσμικό ρόλο των εκπροσώπων των εργαζομένων και στις διαδικασίες που προβλέπονται.
Σχέδιο για την επόμενη ημέρα
Πρώτη ανάγκη είναι να υπάρχει πλήρης και τεκμηριωμένος φάκελος για τη μετάβαση, αξιοποιώντας και συμπληρώνοντας τις εργασίες που έχουν ήδη γίνει. Στο πλαίσιο αυτό, η προετοιμασία για τη λογιστική αποτίμηση των παγίων των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης, που προβλέπεται στη μελέτη 46/2026 του Δήμου Αίγινας, αποτελεί ένα συγκεκριμένο βήμα. Η συλλογή τεχνικών στοιχείων και η καταγραφή περιουσιακών στοιχείων μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη οικονομική και λειτουργική εικόνα των δικτύων.
Η γνώση της αξίας των παγίων είναι σημαντική, αλλά εξίσου αναγκαία είναι η σαφής εικόνα για την πραγματική κατάσταση των αγωγών, τις διαρροές, τις βλάβες, τις ανάγκες συντήρησης και αντικατάστασης και τις προτεραιότητες των μελλοντικών έργων. Τα στοιχεία αυτά πρέπει να αξιοποιηθούν συνδυαστικά, ώστε να στηρίξουν έναν ολοκληρωμένο και ρεαλιστικό σχεδιασμό.
Σημαντικό είναι επίσης να υπάρχει ενημέρωση για το αντικείμενο της μελέτης, το χρονοδιάγραμμα και τον τρόπο με τον οποίο τα αποτελέσματα θα αξιοποιηθούν στον σχεδιασμό της επόμενης ημέρας. Η διαφάνεια σε αυτό το στάδιο μπορεί να συμβάλει στην εμπιστοσύνη και στην ουσιαστική συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας.
Εξίσου σημαντικός είναι ο δημόσιος διάλογος. Η εμπειρία του Δήμου Ναυπακτίας μπορεί να προσφέρει χρήσιμα παραδείγματα οργανωμένης ενημέρωσης και θεσμικής προετοιμασίας, χωρίς να σημαίνει ότι οι συνθήκες είναι ίδιες σε κάθε περιοχή.
Η διαφάνεια δεν εξαντλείται σε μία συνεδρίαση ή σε μία ανακοίνωση. Χρειάζεται ένας εύκολα προσβάσιμος χώρος στην ιστοσελίδα του Δήμου, όπου θα συγκεντρώνονται οι αποφάσεις, οι μελέτες, τα χρονοδιαγράμματα και η πορεία των έργων. Έτσι, η ενημέρωση και η λογοδοσία θα αποτελούν σταθερή πρακτική και όχι περιστασιακή διαδικασία.
Συμμετοχή των πολιτών
Η ανάγκη για καλύτερο σχεδιασμό και συνέχεια δεν αφορά μόνο το νερό. Το Κέντρο Υγείας, τα Καποδιστριακά κτίρια, τα οχυρά της Πέρδικας και οι ελλείψεις βασικών υποδομών αναδεικνύουν τη σπουδαιότητα της έγκαιρης αντιμετώπισης των προβλημάτων, της σταθερής διεκδίκησης και συνέχειας στον σχεδιασμό.
Έχει σημασία να μη μένουμε στη διαπίστωση των προβλημάτων, αλλά να επιδιώκουμε συγκεκριμένες λύσεις, με σαφείς προτεραιότητες, χρονοδιαγράμματα, ενημέρωση και παρακολούθηση της πορείας τους. Η ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών, ο δημόσιος διάλογος και η αξιολόγηση των προτάσεων μπορούν να συμβάλουν σε αυτήν την κατεύθυνση, ανεξάρτητα από την πολιτική ή παραταξιακή προέλευσή τους. Το ζητούμενο δεν είναι να επικρατήσει μία άποψη αντί άλλης, αλλά να διασφαλίσουμε ότι οι αλλαγές θα υπηρετήσουν πραγματικά την Αίγινα.
Με τεκμηρίωση, διαφάνεια, σεβασμό στους εργαζόμενους, προστασία του περιβάλλοντος και ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών, μπορούμε να συμβάλουμε ώστε η σημερινή μετάβαση να αποβεί προς όφελος των κατοίκων της Αίγινας και των επισκεπτών της.
φωτό: Aegina Portal
