Σε κρισιακή κατάσταση βρίσκεται ακόμη μία φορά το πολιτικό σύστημα της Τουρκίας. Με την πλειονότητα της τουρκικής κοινωνίας να ζει υπό τον ζόφο της φτώχειας και της ακρίβειας, η κυβέρνηση Ερντογάν γίνεται δέκτης της δυσαρέσκειας, γεγονός που αποτυπώνεται και στα δημοσκοπικά ευρήματα, καθώς το κυβερνητικό AKP «νιώθει την ανάσα» του κοσμικού κεμαλικού κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης», CHP (Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος). Διατηρώντας τα αντιδημοκρατικά του αντανακλαστικά, το καθεστώς Ερντογάν έδωσε ακόμη ένα «χτύπημα» στο πολιτειακό σύστημα της γείτονος χώρος.
Το χρονικό ακύρωσης του συνεδρίου
Η δικαστική απόφαση ακύρωσης των αρχαιρεσιών του 38ου Συνεδρίου του CHP, ο διορισμός διαφορετικής ηγεσίας συνάμα με την καθαίρεση του εκλεγμένου, στο προαναφερθέν συνέδριο, πρόεδρου του κόμματος Οζγκιούρ Οζέλ υπήρξε ακόμη ένα μελανό σημείο στην ιστορία της διαχρονικά προβληματικής λειτουργίας της τουρκικής δημοκρατίας. Μετά τη φυλάκιση του δημοφιλούς δημάρχου της Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, με τις κατηγορίες κατασκοπίας και διαφθοράς, η δικαστική εξουσία, υπό τον απόλυτο έλεγχο της κυβέρνησης Ερντογάν, προέβη σε ακόμα ένα ολισθηρό ατόπημα, με ευθεία παρέμβαση στα εσωτερικά του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Αυτή τη φορά, πρόσχημα υπήρξαν οι καταγγελίες μελών του CHP, από τον Νοέμβριο 2023, για χρηματισμό συνέδρων και νοθεία στα αποτελέσματα των επιμέρους ψηφοφοριών. Εκ του αποτελέσματος, δεν αναγνωρίζεται η εκλογή Οζέλ, και επαναφέρεται η προηγούμενη ηγεσία του ηττηθέντα σε δεκατρείς διαδοχικές αναμετρήσεις, από τον Ερντογάν, Κεμάλ Κιλιντσάρογλου. Η αστυνομία, επιπροσθέτως, προχώρησε σε δεκατρείς συλλήψεις στελεχών της «απελθούσας» ηγεσίας του κόμματος.
Αντιδράσεις σε πολιτικό επίπεδο
Ευθείς εξ αρχής έντονες υπήρξαν οι αντιδράσεις από την «απελθούσα» ηγεσία του κόμματος, καθώς ο Οζγκιούρ Οζέλ έστρεψε τα πυρά κατά της κυβέρνησης Ερντογάν. Στο στόχαστρο θέτει ζητήματα λειτουργίας της δημοκρατίας, αλλά αιχμές αφήνει και κατά του νυν προέδρου του κόμματος, Κεμάλ Κιλιντσάρογλου, όπως και άλλων στελεχών του κόμματος, λέγοντας πως λειτουργούν ως άτυποι σύμμαχοι του ΑΚP. Υποστηρίζει πως αυτές οι κινήσεις αποτελούν προάγγελο ήττας του ερντογανικού καθεστώτος και το CHP δύναται να φθάσει τα ποσοστά του 60%. H πλευρά του ζητά άμεσα διεξαγωγή συνεδρίου και προσφυγή σε εθνικές κάλπες.
Ο Οζέλ είναι ιδιαίτερα δημοφιλής στις τάξεις των υποστηρικτών του κεμαλικού κόμματος καθώς ανέλαβε το χρίσμα της ηγεσίας, μετά την φυλάκιση του Εκρέμ Ιμάμογλου, και οι τάσεις εντός κοινωνίας τον ευνοούσαν ιδιαίτερα στις μεγάλες πόλεις της Τουρκίας. Ο κρατούμενος δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης έσπευσε να τον υποστηρίξει, κάνοντας λόγο για πραξικόπημα, ενώ παράλληλα κάλεσε σε αγώνα μέχρι τέλους. Να αναφερθεί ότι στις τελευταίες τοπικές εκλογές, το CHP επικράτησε σαρωτικά έναντι των ερντογανικών υποψηφίων στα μεγάλα αστικά κέντρα της Τουρκίας.
Οι εικόνες που πραγματοποίησαν τον γύρο του κόσμου ξυλοδαρμών και προπηλακίσεων έξω από τα γραφεία του CHP στην Άγκυρα, την τουρκική εθνοσυνέλευση, αλλά και κατά τις συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας και σε άλλες πόλεις της Τουρκίας, όπως η Κωνσταντινούπολη, υπήρξαν πρωτοφανείς. Στόχος των επιθέσεων χειροδικίας από οπαδούς του κόμματος της αντιπολίτευσης υπήρξαν στελέχη που περιτριγυρίζουν το νυν πρόεδρο, αλλά και οι αστυνομικές δυνάμεις. Οι εικόνες ντροπής, όπου ένοπλες αστυνομικές δυνάμεις καταλαμβάνουν τα κτίρια του κόμματος, αναδεικνύουν το κλίμα καταστολής που επιβάλλει το καθεστώς και την πόλωση που επικρατεί στο τουρκικό πολιτειακό σύστημα.
Στήριξη στο CHP έδειξε και το τρίτο κατά τη τάξη κόμμα της τουρκικής εθνοσυνέλευσης, το DEM (Kόμμα για την Ισότητα και τη Δημοκρατία των Λαών). Το φιλοκουρδικό προοδευτικό αριστερό κόμμα δήλωσε πως «η μοίρα των πολιτικών κομμάτων δεν μπορεί να καθοριστεί στους διαδρόμους των δικαστηρίων». Εν συνεχεία, ο γραμματέας του κόμματος Τουντζέρ Μπακιρχάν συναντήθηκε με τον απελθόντα πρόεδρο του ρεπουμπλικανικού κόμματος, Οζέλ. Οργανώσεις του κόμματος, αλλά και άλλες οργανώσεις του ευρύτερου χώρου της τουρκικής αριστεράς στήριξαν τις κινητοποιήσεις που καλούσε το CHP, ζητώντας να απομακρυνθούν οι διορισμένοι, αλλά και διαμαρτυρόμενες για την κατάσταση που επικρατεί σε ότι αφορά το βιοτικό επίπεδο των Τούρκων πολιτών.
Από μεριάς κυβέρνησης, την κυριαρχούσα επιχειρηματολογία αποτελεί ο σεβασμός στις αποφάσεις της δικαιοσύνης, ενώ δια στόματος εκπροσώπου τύπου του κυβερνώντος κόμματος, του Ομέρ Τσελίκ, κάνουν λόγο για εσωτερική σύγκρουση του CHP, την οποία προσπαθεί η αντιπολίτευση να μετατρέψει σε ζήτημα δημοκρατίας. Αποτελούν «κόκκινη γραμμή» οι προσβολές κατά του τούρκου προέδρου και υποστηρίζει πως η αντιπολίτευση, ούσα ανεπαρκής, προσπαθεί να δημιουργήσει αποσταθεροποίηση στο πολιτικό σύστημα.
Το ενδεχόμενο «διάσπασης»
Το ενδεχόμενο διάσπασης του ρεπουμπλικανικού κόμματος βρίσκεται πιο κοντά από ποτέ. Το CHP αποτελεί το μακροβιότερο κόμμα της τουρκικής εθνοσυνέλευσης, καθώς ιδρυτής του υπήρξε ο ιδρυτής της τουρκικής «δημοκρατίας», ο Μουσταφά Κεμάλ, αριθμώντας 103 χρόνια παρουσίας στην πολιτική ζωή της χώρας και στην τουρκική Εθνοσυνέλευση. Μέχρι το 1951, κατά την διάρκεια της μονοκομματικής περιόδου, κατείχε το μονοπώλιο της πολιτικής ζωής της Τουρκίας. Μοναδικό διάστημα απουσίας του υπήρξαν τα χρόνια της στρατιωτικής χούντας, το 1980. Επανιδρύθηκε το 1992, υπό τον «μανδύα» της σοσιαλδημοκρατίας, συντηρώντας τα υπερεθνικιστικά χαρακτηριστικά του. Σήμερα, σε περίπτωση που δεν αποχωρήσει η διορισμένη, από το δικαστήριο ηγεσία, του Κεμάλ Κιλιντσάρογλου και δεν προκηρύξει συνέδριο, η πλευρά της απελθούσας ηγεσίας του Οζέλ είναι αποφασισμένη να λάβει αποφάσεις. Ήδη 110 βουλευτές του κόμματος έχουν δηλώσει απόλυτη στήριξη στον καθηρημένο πρόεδρο.
Απέναντι στην προαναφερθείσα κατάσταση, άξια σχολιασμού αποτελεί η στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθότι παρά τις αρχικές καταγγελίες και την αρνητική κριτική στον τρόπο λειτουργίας του «δημοκρατικού πολιτεύματος στην Τουρκία, η ανοχή της σε αυτές τις πρακτικές τοποθετείται στον ύψιστο βαθμό. Συνομιλεί επί ίσοις όροις με το καθεστώς Ερντογάν, παρά τις διαρκείς παραβιάσεις του Διεθνούς Δικαίου, από μεριάς Τουρκίας, σε μια χρονική συγκυρία όπου στρατιωτικοποιείται η πολιτική συζήτηση εντός ΕΕ και ανοίγει ακόμη περισσότερο η «βεντάλια» με τις συζητήσεις για την ένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα SAFE.
Όλα αυτά συμβαίνουν έπειτα από τις αναθεωρητικές εξαγγελίες του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών και το νομοσχέδιο για τη «Γαλάζια Πατρίδα», το οποίο αναμένεται να έρθει προς ψήφιση στην τουρκική Εθνοσυνέλευση μετά το πέρας της γιορτής του Μπαϊραμιού. Οι εξελίξεις στα ελληνοτουρκικά αναμένονται πυκνές.
Φωτο: CHP / Facebook
