Ευοίωνες εξελίξεις για τη δυνατότητα σχηματισμού αριστερόστροφης κυβέρνησης

Σήμερα, διεξάγονται στο ισπανικό κράτος Δημοτικές, Περιφερειακές και Ευρωεκλογές. Ουσιαστικά, όμως, οι εκλογές στις δώδεκα από τις δεκαεπτά Περιφέρειες (Αυτονομίες) διεξάγονται σαν να είναι ο δεύτερος γύρος των βουλευτικών εκλογών που θα κρίνουν τη δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης προς τα αριστερά (28 Απριλίου, ο «πρώτος γύρος»).
Οι στοχεύσεις των κομμάτων, οι δημοσκοπήσεις και οι συζητήσεις στα ΜΜΕ επικεντρώνονται στις Αυτονομίες και σε ορισμένους Δήμους με ιδιαίτερη πολιτικά και συμβολικά βαρύτητα (π.χ. Μαδρίτη, Βαρκελώνη).
Το Εργατικό Σοσιαλιστικό κόμμα (Σ.Κ.-PSOE) προβλέπεται να είναι ο νικητής και των τριών αναμετρήσεων, αλλά να χρειαστεί για να κυβερνήσει (Αυτονομίες) ή να διοικήσει (Δήμοι) τη στήριξη τοπικών κομμάτων κι κυρίως του Ενωμένες Μπορούμε (Ποδέμος – Ενωμένη Αριστερά – Οικολόγοι και άλλα μικρότερα αριστερά κόμματα).
Το Ποδέμος συμμετέχει στις εκλογές στο ενωτικό σχήμα Ε.Μ. με εξαίρεση το Δήμο της Μαδρίτης και ενδεχομένως σε κάποιες άλλες μικρές Περιφέρειες/Δήμους. Παρόλο που δημοσκοπικά υποχωρεί σε σχέση με το 2015, «κρατά το κλειδί» για το σχηματισμό τοπικών αριστερόστροφων κυβερνήσεων σε πολλές Αυτονομίες, με κυριότερη της Μαδρίτης, και σε πολλούς Δήμους.
Μετά το ιστορικά χαμηλό ποσοστό στις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές (16,7%) το Λαϊκό Κόμμα (Λ.Κ.-P.P.) κάνει στροφή προς το κέντρο, εκτιμώντας ότι για την ήττα του ευθύνεται η ακροδεξιά προεκλογική του ρητορική και η αποδοχή του Vox ως εταίρο σε ενδεχόμενη δεξιά κυβέρνηση. Έτσι, ο Π. Κασάδο θυμήθηκε την «Ισπανία του πλουραλισμού και του διαλόγου» και κάνει αυτοκριτική για τους χαμηλούς τόνους απέναντι στο ακροδεξιό Vox. Το Λ.Κ. προσβλέπει στη βελτίωση των αποτελεσμάτων του στις βουλευτικές εκλογές με τον «επαναπατρισμό» ψηφοφόρων από τους Πολίτες (Θιουδαδάνος) και το Vox, ιδιαίτερα στις περιοχές όπου τα δύο αυτά κόμματα δεν έχουν εκπροσώπηση. Δημοσκοπικά, καταφέρνει να αυξήσει την εκλογική του δύναμη, χωρίς όμως να ανατρέπεται η καθοδική του πορεία και κυρίως χάνει Αυτονομίες που κερδίζει η Αριστερά. Αν μάλιστα χάσει την Αυτονομία της Μαδρίτης, το πλήγμα θα είναι βαρύ.
Οι Πολίτες, σε σχέση με το 2015, φαίνεται να αυξάνουν σημαντικά τις δυνάμεις τους, αλλά εκτιμάται ότι ο στρατηγικός τους στόχος να ξεπεράσουν σε ψήφους το Λ.Κ. και να ηγεμονεύσουν στη Δεξιά δεν εκπληρώνεται ούτε και σε αυτές τις εκλογές.
Οι δημοσκοπήσεις, παρά τις διαφορές τους, δείχνουν ότι η ακροδεξιά επανήλθε στο προσκήνιο για να μείνει. Η εκλογική δύναμη του Vox εκτιμάται ότι θα κυμανθεί κάτω από το 10% των βουλευτικών εκλογών. Ωστόσο, σε ορισμένες Περιφέρειες έχει υψηλότερα ποσοστά και κυρίως στο Δήμο της Μαδρίτης, αν επαληθευτούν οι προβλέψεις ενδέχεται να είναι ο ρυθμιστής για να πάρει το Δήμο η Δεξιά.
Στη σύγκλιση της Βουλής με θέμα την εκλογή του προεδρείου της (και αυτό της Γερουσίας) η υποψήφια προεδρίνα των Σοσιαλιστών Μ. Μπάτετ, καταλάνα και υπουργός, εκλέχτηκε στη δεύτερη ψηφοφορία με 175 ψήφους όπως και η α’ αντιπροεδρίνα Γ. Ελίθο του Ποδέμος, με μία δηλαδή ψήφο λιγότερη από την πολυπόθητη πλειοψηφία. Στη Γερουσία εκλέχτηκε πρόεδρος ο επίσης καταλάνος σοσιαλιστής Μ. Κρουθ. Εκτιμάται ότι τα τέσσερα μικρότερα κόμματα που στήριξαν αυτές τις υποψηφιότητες θα στηρίξουν και μια κυβέρνηση Π. Σάντσεθ, ο οποίος επιμένει σε μονοκομματική κυβέρνηση και στήριξη του Ε.Μ. στη βάση προγραμματικής συμφωνίας.
Ήδη έχουν διεξαχθεί εκλογές στην Αυτονομία της Ανδαλουσίας, όπου σχηματίστηκε περιφερειακή κυβέρνηση μειοψηφίας από το Λ.Κ. και τους Πολίτες με στήριξη του ακροδεξιού Vox, και στη Βαλένθια όπου αναμένεται να σχηματιστεί κυβέρνηση τις επόμενες μέρες με την ίδια πολιτική σύνθεση της προηγούμενης: Σ.Κ. (27 έδρες), το τοπικό αριστερό κόμμα Compromis (17 έδρες) και το Ε.Μ. (8 έδρες).
Από τις 12 Αυτονομίες που έχουν εκλογές σήμερα εκτιμάται ότι το Σ.Κ. θα χάσει την πρωτιά μόνο σε 2-3 από αυτές. Αν και βασικό σύνθημα του Π. Σάντσεθ είναι «ή κυβέρνηση του Σ.Κ. με το Ενωμένες Μπορούμε ή θα έχουμε το Λ.Κ., τους Πολίτες και το ακροδεξιό Vox», αρκετά αυτοδιοικητικά στελέχη του Σ.Κ. δεν συμφωνούν με αυτό το σύνθημα και καλούν τον Π. Σάντσεθ να αφήσει την πόρτα ανοιχτή σε συνεργασίες με τους Πολίτες.
Το Ε.Μ., ανεβάζοντας τους τόνους και απέναντι στους σοσιαλιστές, καλεί τους πολίτες να το ενισχύσουν ως εγγύηση για να σχηματιστεί πραγματικά αριστερή κυβέρνηση.
Το ενδιαφέρον αλλά και η αγωνία επικεντρώνεται στην Αυτονομία της Μαδρίτης, προπύργιο της δεξιάς του Λ.Κ. για 24 χρόνια. Οι προβλέψεις «για τη μάχη των μαχών» ανάμεσα σε Δεξιά – Αριστερά είναι στα όρια του στατιστικού λάθους, συνυπολογίζοντας στις δυνάμεις της δεξιάς και το Vox. Το Σ.Κ. αναδεικνύεται πρώτη δύναμη με 33-38 έδρες (37 το 2015), το νέο αυτοδιοικητικό σχήμα «Περισσότερο Μαδρίτη» (διάσπαση του Ποδέμος) με επικεφαλής τον Ινίχο Ερεχόν (συνιδρυτής του Ποδέμος και Νο 2 του Ποδέμος μέχρι πρόσφατα) κερδίζει 23-26 έδρες, δικαιώνοντας την πολιτική επιλογή του Ερεχόν, ενώ το Ε.Μ. 10 έδρες. Από την άλλη μεριά, προβλέπεται: 27 έδρες στο Λ.Κ. (από 48 το 2015) , 25 έδρες στους Πολίτες (από 17 το 2015) και 11-12 έδρες στο Vox.
Αντίστοιχη, αναπάντεχα, η κατάσταση και στο Δήμο της Μαδρίτης όπου το ένα από τα δύο δημοτικά σχήματα του διασπασμένου Ποδέμος δεν κατάφερε να εκλέξει δημοτικό σύμβουλο. Έτσι, η επανεκλογή της Μανουέλα Κάρμενα (υποψήφια του Ποδέμος το 2015) θα κριθεί στο νήμα, σύμφωνα με τις περισσότερες δημοσκοπήσεις. Στη Βαρκελώνη, εξάλλου, η δημαρχίνα Άντα Κολάου δίνει μάχη ψήφο-ψήφο με τον υποψήφιο της Αυτονομιστικής Ρεπουμπλικανικής Αριστεράς (ΕRC).
Στις ευρωεκλογές προβλέπεται αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών σε σχέση με το 2014. Συγκεκριμένα (σε παρένθεση ο αριθμός ευρωβουλευτών-ίνων): Το Σ.Κ. από 23% θα φτάσει το 29-29,9% (17) και αντίστροφα το Λ.Κ από 26,1% θα κατέβει στο18,5-19% (11). Θεαματική η άνοδος των Πολιτών που από 3,2% εκτοξεύεται στο 16,1% (9), ενώ το Vox κάνει είσοδο στην ευρωβουλή με 8,4%. (4-5). Η δύναμη του Ε.Μ. μειώνεται (αθροιστικά δύο χωριστά ψηφοδέλτια) από 18% (11) σε 14,8% (8-9).

Γεωργία Ντούσια