«Ογδόντα χρόνια μετά την απελευθέρωση της Ιταλίας από τον φασισμό η νέα μας αντίσταση περνά μέσα από τους αγώνες μας για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων της εργασίας, με αιχμή τα πέντε δημοψηφίσματα που προτείνει η CGIL, του Κοινωνικού Κράτους και της ειρήνης, που αποτελούν τα πολύτιμα και κοινά αγαθά μας που κινδυνεύουν από τα σχέδια των επανεξοπλισμών και των πολέμων», τόνισε στην «Εποχή» ο Τζιόρτζιο Αϊράουντο, ο γενικός γραμματέας της CGIL της Περιφέρειας του Πιεμόντε – Τορίνο, πρώην βουλευτής της Αριστεράς Οικολογίας Ελευθερίας (SEL) και πρώην γενικός γραμματέας του Συνδικάτου Εργατών Μετάλλου FIOM στην περιφέρεια του Πιεμόντε – Τορίνο. Ο Τζ. Αϊράουντο ήταν από τους πιο θερμούς υποστηρικτές των αγώνων του ελληνικού λαού και των εργαζομένων ενάντια στη λιτότητα της τρόικας.
Στο Τορίνο γιορτάζετε τα 80χρονα της Απελευθέρωσης, όπου οι εργάτες της FIAT υπερασπίστηκαν με απεργίες και τα όπλα το εργοστάσιο από τους Γερμανούς. Τι έχει απομείνει σήμερα από τους δεκαετείς αγώνες του αντιφασιστικού και εργατικού κινήματος;
Υπάρχει μια ιστορική μνήμη που είναι πάντα ζωντανή, αλλά δεν υπάρχουν οι εργατικοί αγώνες, γιατί απλά δεν υπάρχει η FIAT, γιατί έχει μειωθεί στο ελάχιστο δυνατό. Το βράδυ της 25ης Απριλίου θα κάνουμε την παραδοσιακή πορεία μας, που θα έχει όπως πάντα μεγάλη συμμετοχή. Με τη συμμετοχή πολλών που διαμαρτύρονται για όσο συμβαίνουν στη Γάζα, που θα μας συνδέσουν άμεσα με τη διεθνή πραγματικότητα. Θα υπάρχουν πολλοί ειρηνιστές. Υπάρχει ακόμη ο αντιφασισμός της μνήμης μέσα σε μια διαφορετική ιστορική συγκυρία. Οι απεργίες του 1942, οι απεργίες για την Απελευθέρωση, είναι κομμάτια της συλλογικής μνήμης.
Αναφέρεσαι στη FIAT σαν μια αυτοκινητοβιομηχανία σε παρακμή…
Τα τελευταία 18 χρόνια έβαλαν περισσότερους εργαζόμενους σε υποχρεωτική ανεργία με δημόσια επιδόματα, παρά στην παραγωγή αυτοκινήτων. Την τελευταία διετία κατασκευάζονται περίπου 25.000 αυτοκίνητα τον χρόνο, όταν εάν δεν κατασκευάζεις τουλάχιστον 200.000 αυτοκίνητα ετησίως στο τεράστιο εργοστάσιο της Mirafiori δεν συμφέρει ούτε ν’ ανάψεις το φως. Είναι ένα εργοστάσιο 3 εκατομμυρίων τετραγωνικών μέτρων. Οι περισσότεροι εργαζόμενοι που έχουν παραμείνει πληρώνονται περισσότερες ώρες από το δημόσιο ταμείο ανεργίας παρά για τις ώρες που εργάζονται στο εργοστάσιο. Η πολυεθνική Stellantis, που ελέγχει τη FIAT και έχει έδρα το Άμστερνταμ βρίσκεται υπό τον έλεγχο του γαλλικού τμήματος. Τι να πει κανείς για το τι σκέφτεται ο κληρονόμος της οικογένειας Ανιέλι, ο Τζον Έλκαν; Ο τομέας του αυτοκινήτου στην Ιταλία πρέπει να ανοικοδομηθεί εκ νέου και να μην κατασκευάζει λιγότερα από 300.000 αυτοκίνητα το έτος, όσα δηλαδή κατασκευάζαμε το 1954.
Μιλάμε λοιπόν για την αποβιομηχάνιση μιας από τις ιστορικές βιομηχανικές περιοχές της Ιταλίας και της Ευρώπης;
Νομίζω πως αυτό συμβαίνει. Βρισκόμαστε μπροστά στον κίνδυνο κατάρρευσης του βιομηχανικού τομέα. Κινδυνεύουμε να μετατραπούμε σε κάτι που στην Ελλάδα γνωρίζετε πολύ καλά από την εποχή της λιτότητας, σε μια χώρα για τις διακοπές των άλλων. Ο τουρισμός όμως αντιπροσωπεύει την επισφαλή εργασία, το άκρως αντίθετο από τις διεκδικήσεις των εργατών της βιομηχανίας. Χωρίς αξιοπρεπείς και ικανοποιητικούς μισθούς δεν μπορούμε να πληρώσουμε το κοινωνικό κράτος και τις συντάξεις, τη δημόσια Υγεία και την Παιδεία. Χωρίς καλούς μισθούς στον βιομηχανικό τομέα, χωρίς εργασιακές σχέσεις που να διατηρούνται σε βάθος δεκαετιών δεν θα υπάρξει σοβαρό κοινωνικό κράτος.
Η ανοικοδόμηση του βιομηχανικού και παραγωγικού τομέα αποτελεί στρατηγική επιδίωξη. Καλό θα ήταν να φέρουμε κάποιον νέο παραγωγό στην Ιταλία. Να αντιμετωπίσουμε τη στροφή στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα σαν μια μεγάλη ευκαιρία. Ας έρθει ένας παραγωγός από την Κίνα, γιατί η αλήθεια είναι ότι έρχονται στην Ευρώπη, αποβιβάστηκαν στην Ισπανία, άνοιξαν εγκαταστάσεις στην Ουγγαρία και την Τουρκία.
Αναφέρθηκες στις εργασιακές σχέσεις που θα αποτελέσουν το επίμαχο θέμα των 5 λαϊκών δημοψηφισμάτων του Ιουνίου που στήριξε η CGIL…
Τα δημοψηφίσματα αποτελούν μια από τις προϋποθέσεις για να οικοδομηθούν συμμαχίες. Πρέπει να οικοδομήσουμε τα ελάχιστα θεμέλια που θα στηριχθούν ορισμένα κοινά δικαιώματα που κόσμου της εργασίας.
Πρέπει να κατοχυρωθεί το δικαίωμα του εργαζόμενου μπροστά σε μια άδικη και αδικαιολόγητη απόλυση, που επέβαλε με τη νομοθεσία των Jobs Act η κεντροαριστερή κυβέρνηση του Ρέντσι. Όταν κάποιος απολυθεί αδικαιολόγητα και με οποιαδήποτε αιτία λαμβάνει ως αποζημίωση μόνο 6 μηνιαίους μισθούς. Με το δημοψήφισμα προτείνουμε την επιστροφή του εργαζόμενου που απολύθηκε άδικα, γιατί η θέση εργασίας δεν μπορεί να αξιολογηθεί μονεταριστικά με 6 μισθούς. Εξαιτίας της νομοθεσίας του Ρέντσι ελάχιστοι εργαζόμενοι καταγγέλλουν και διεκδικούν δικαιώματα, γιατί φοβούνται τις εύκολες απολύσεις με 6 μηνών αποζημίωση.
Το δεύτερο δημοψήφισμα που προτείνουμε αφορά το πρεκαριάτο, την επισφαλή και ελαστική εργασία. Ένας μπορεί να έχει στο εργοστάσιό του μηχανήματα που λειτουργούν όλο το έτος, αλλά να απασχολεί περιστασιακά για παράδειγμα τέσσερις εργαζόμενους από τρεις μήνες. Εμείς ζητάμε με το δημοψήφισμα από τους εργοδότες να αιτιολογούν γιατί υπογράφουν σύμβαση περιορισμένου χρόνου. Έχουν μια εργαζόμενη σε εγκυμοσύνη, γιατί έχουν έκτακτες παραγγελίες και θέλεις επιπλέον εργαζόμενους για λίγο καιρό; Εμείς της CGIL επιμένουμε ότι οι βραχυχρόνιες συμβάσεις εργασίες θα πρέπει να αιτιολογούνται και να αποτελούν εξαίρεση. Πρέπει να τεθεί το ζήτημα ότι οι προσλήψεις θα πρέπει να είναι αορίστου χρόνου. Μόνο με εργαζόμενους αορίστου χρόνου και καλούς μισθούς μπορούμε να πληρώνουμε τις συντάξεις, τη δημόσια υγεία, να επιτρέψουμε στους εργαζόμενους να προγραμματίσουν τη ζωή τους.
Η CGIL προτείνει επίσης με δημοψήφισμα να επιβληθεί η υπευθυνότητα του εργολάβου στους υποεργολαβους. Κάθε μέρα στην Ιταλία πεθαίνουν κατά μέσο όρο τρεις εργαζόμενοι στους χώρους εργασίας. Οι περισσότεροι ανήκουν σε εταιρείες που έχουν πάρει υποεργολαβίες από τρεις ή ακόμη και τέσσερις υπερεργολάβους. Ακόμη και αυτοί που κερδίζουν δημόσιες εργολαβίες, όπως στους σιδηροδρόμους, αναθέτουν σε υποεργολάβους με αποτέλεσμα να έχουμε νεκρούς εργαζόμενους ακόμη και στα δημόσια έργα. Οι εργαζόμενοι στους υποεργολάβους είναι τις περισσότερες φορές με εργασιακές σχέσεις περιορισμένου χρόνου με αποτέλεσμα το πρεκαριάτο να θέτει σε κίνδυνο τη ζωή των εργαζομένων. H CGIL ζητά την ευθύνη του πελάτη, του εργολάβου, αυτού που ανέλαβε ένα έργο, η μεγάλη επιχείρηση πρέπει να έχει την ευθύνη για τι συμβαίνει στους υποεργολάβους της, εάν σέβονται τα μέτρα προστασίας στους χώρους εργασίας, εάν εφαρμόζουν την εργασιακή νομοθεσία και τα εργασιακά δικαιώματα, εάν πληρώνουν σωστά και δίκαια τους εργαζόμενους. Εάν συμβεί ένα εργατικό ατύχημα θα πρέπει να αναλάβει την ευθύνη ο αρχικός εργολάβος που πήρε το έργο, γιατί σημαίνει ότι δεν έλεγξε για την ασφάλεια των εργαζομένων από τους υποεργολάβους.
Η CGIL προτείνει ένα άλλο λαϊκό δημοψήφισμα με τις υπογραφές που συγκέντρωσαν κυρίως πολλοί νεαροί εργαζόμενοι που είναι γιοι μεταναστών που γεννήθηκαν στην Ιταλία ζητώντας να μπορεί να αποκτήσει κανείς την ιθαγένεια μετά από 5 αντί για 10 χρόνια παραμονής και εργασίας στην χώρα.
Στους δικούς μας εργασιακούς χώρους, στα εργοστάσια, το ένα τέταρτο των εργαζομένων είναι μετανάστες ή γιοι μεταναστών. Άλλοι έχουν ιθαγένεια και άλλοι όχι. Με εντιμότητα πρέπει να παραδεχθούμε ότι αυτό το θέμα αντιμετωπίζεται διαφορετικά από τους εργαζόμενους. Υπάρχουν εργαζόμενοι που αντιμετωπίζουν τους μετανάστες με φόβο. Ακόμη και στις γενικές συνελεύσεις των εργαζομένων της CGIL μέσα στα εργοστάσια μπορεί να υπάρχουν ενστάσεις για τη μείωση του χρόνου απόκτησης της ιθαγένειας στα 5 από τα 10 έτη, κυρίως από κάποιον που περίμενε αυτά τα 10 χρόνια για να την αποκτήσει, όπως μου συνέβη πριν από λίγες ημέρες σε μια γενική συνέλευση εργαζομένων σε εταιρεία του κατασκευαστικού τομέα. Οι αντιφάσεις και οι εγωισμοί είναι πάντα παρόντες στην ανθρώπινη φύση.
Η CGIL θεωρεί ότι με τα 5 «ναι» στα δημοψηφίσματα του Ιουνίου θα οικοδομήσουμε την ταυτότητα του εργαζόμενου πολίτη. Στην Ιταλία θα είμαστε ίσοι μέσα στην εργασία και θα είμαστε ίσοι και έξω από την εργασία, στην κοινωνία.
Υπάρχουν όμως και μεγάλες δυσκολίες…
Δίνουμε μια δύσκολη μάχη, γιατί θα πρέπει να ψηφίσουν 26 εκατομμύρια πολιτών ή το 51% αυτών που έχουν δικαίωμα ψήφου. Η κυβέρνηση της Μελόνι εκλέχθηκε από 12,6 εκατομμύρια ψηφοφόρους, που σημαίνει ότι θα πρέπει να πάνε στις κάλπες περισσότεροι από τους διπλάσιους ψηφοφόρους από αυτούς που την ψήφισαν. Όλα μαζί τα κόμματα της κεντροαριστεράς φθάνουν στην καλύτερη των περιπτώσεων στα 15 εκατομμύρια ψηφοφόρους.
Καλούμε όλους τους πολίτες να έρθουν στις κάλπες για να νομοθετήσουν αυτοί οι ίδιοι. Η CGIL ζητάει από τους πολίτες να μετατραπούν για μια μέρα σε ένα τεράστιο κοινοβούλιο, μια τεράστια βουλή που θα νομοθετήσει δικαιώματα για όλους τους εργαζόμενους. Η εξουσία των δημοψηφισμάτων είναι να μετατρέπουν άμεσα σε νόμους τα αιτήματά τους χωρίς να περάσουν από κανένα άλλο φίλτρο. Τις τελευταίες εβδομάδες ανακαλύπτουμε ότι και ψηφοφόροι της κεντροδεξιάς βρίσκουν σωστά και δίκαια τα αιτήματα και δηλώνουν ότι θα έρθουν να ψηφίσουν. Άλλοι που απέχουν από τις βουλευτές εκλογές θα έρθουν να ψηφίσουν γιατί αισθάνονται ότι θα αποφασίσουν για κάτι οι ίδιοι. Αυτή είναι τελικά και η δημοκρατία. Στις τελευταίες ευρωεκλογές ψήφισαν λιγότεροι από τους μισούν εκλογείς. Εάν φθάσουμε στο ποσοστό συμμετοχής που νομιμοποιεί τα δημοψηφίσματα θα σημαίνει ότι ενεργοποιήσαμε κάποια αντισώματα της δημοκρατίας και κοινωνική πλατφόρμα.
Οι πολυδάπανοι επανεξοπλισμοί που προτείνει η ΕΕ αποτελούν μια προοπτική για το μέλλον των εργαζομένων;
Αυτό είναι ένα τεράστιο λάθος. Οι προτάσεις της ΕΕ δεν θα δώσουν δουλειά στους ευρωπαίους εργαζόμενους και σίγουρα όχι στους Ιταλούς. Το σχέδιο των επανεξοπλισμών θα δώσει τα χρήματα σε αυτούς που παράγουν όπλα, κυρίως στους Αμερικανούς. Τα όπλα δεν τα αγοράζεις όπως τα αυτοκίνητα πηγαίνοντας στην αντιπροσωπεία της κάθε μάρκας. Η ιταλική κυβέρνηση προγραμμάτισε την αγορά τανκς μέχρι το 2045, για μια 20ετία. Το ίδιο κάνουν και οι άλλες κυβερνήσεις. Με την πολιτική των επανεξολισμών θα υπάρξουν κάποιες συνέπειες στην απασχόληση, αλλά σίγουρα δεν θα είναι σε θέση να ανακτήσουν τις θέσεις εργασίας που χάσαμε για παράδειγμα στον τομέα του αυτοκινήτου. Ή να μετατρέψουν ένα εργοστάσιο κατασκευής αυτοκινήτων σε εργοστάσιο κατασκευής drones ή τανκς. Οι συνέπειες στην απασχόληση από τους εξοπλισμούς θα είναι παρά πολύ περιορισμένες. Η εργασία δεν πρόκειται να κερδίσει. Αντίθετα θα χάσει η κοινωνία, η παιδεία και η υγεία, το κοινωνικό κράτος, γιατί από εκεί θα απορροφήσουν τους πόρους για τους επανεξοπλισμούς. Θα αφαιρέσουν πόρους από κάθε μας προσπάθεια να μειώσουμε τις ανισότητες.
Η CGIL δεν είναι μόνο αντίθετη στο σχέδιο των επανεξοπλισμών, γιατί υποστηρίζουμε την ειρήνη, να σταματήσουν οι πόλεμοι, συμμετέχουμε στα ειρηνιστικά κινήματα, είμαστε με όσες και όσους προσπάθησαν με μεγάλες δυσκολίες να σταματήσουν τον πόλεμο στην Ουκρανία και την σφαγή στην Παλαιστίνη.
Είδαμε τη σύγκλιση πολλών συλλογικοτήτων για την υπεράσπιση της ειρήνης…
Συμμετείχαμε στη δημιουργία μιας ομοσπονδίας πάρα πολλών συλλόγων, τη Via Maestra, τον Κεντρικό Δρόμο, όπου εκπροσωπείται όλο το φάσμα των απόψεων που βασίζεται το ιταλικό αντιφασιστικό, ειρηνιστικό και δημοκρατικό Σύνταγμα μας, που λέει ρητά στο 11ο άρθρο του ότι «Η Ιταλία αποκηρύσσει τον πόλεμο ως όργανο επίθεσης κατά της ελευθερίας των άλλων λαών και ως μέσο επίλυσης των διεθνών διαφορών».
Ακριβώς το αντίθετο από αυτό που συμβαίνει σήμερα, όπου ο πόλεμος έχει μετατραπεί στον τρόπο επίλυσης των διεθνών προβλημάτων. Εμείς υποστηρίζουμε τον «Κεντρικό Δρόμο» γιατί μας επαναφέρει στο Σύνταγμα, τον αντιφασισμό και την ειρήνη, που ήρθε με την Απελευθέρωση, που θα γιορτάσουμε στις 25 Απριλίου. Οι μεγάλες απεργίες που έγιναν στη Βόρεια Ιταλία ήταν απεργίες για το ψωμί και την ειρήνη. Προσπαθούμε να συνδυάσουμε τον αγώνα για τα δημοψηφίσματα, την υπεράσπιση της απασχόλησης και των δικαιωμάτων των εργαζομένων σε βαθιά αντιπαράθεση με τα σχέδιο των επανεξοπλισμών, τον αγώνα για την ειρήνη. Ίσως σήμερα να είναι αυτή η νέα Αντίσταση. Η CGIL ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Συνομοσπονδία Συνδικάτων (CES) να προχωρήσει σε μια πανευρωπαϊκή κινητοποίηση κατά των επανεξοπλισμών, αλλά υπήρξαν διαφωνίες. Ακόμη και τα αμερικανικά συνδικάτα έκλεισαν το μάτι στους δασμούς του Τραμπ. Υπάρχουν αντιφάσεις στον συνδικαλιστικό χώρο όταν πυροδοτούνται μηχανισμού επιβίωσης. Ο «Κεντρικός Δρόμος» έχει στο βάθος του στην εμπειρία των κοινωνικών αγώνων και των Κοινωνικών Φόρουμ, το κίνημα της Γένοβας, που είμασταν πάντα παρόντες. Σήμερα έχει αλλάξει το ιστορικό πλαίσιο. Η CGIL δίνει τη μάχη για τα δημοψηφίσματα του Ιουνίου και θα συνεχίσει να αγωνίζεται για την ειρήνη. Θα έκανα και μια έκκληση σε όσους έχουν ιταλική υπηκοότητα στην Ελλάδα να πάνε να ψηφίσουν. «Η ψήφος είναι η εξέγερσή μας», όπως λέει το σύνθημα της CGIL για θα δημοψηφίσματα.
