Έπειτα από οκτώ εκλογικές αναμετρήσεις την τελευταία πενταετία –πέντε ολόκληρα χρόνια πολιτικής αστάθειας και κοινωνικής αναστάτωσης– η Βουλγαρία ξύπνησε το πρωί της Δευτέρας στον προθάλαμο ενός πολιτικού μέλλοντος που διαγράφεται διαφορετικό.
Ο συνασπισμός Προοδευτική Βουλγαρία του 62χρονου Ρούμεν Ράντεφ, επικριτή των επιλογών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και υπέρμαχου της εξομάλυνσης των σχέσεων με τη Ρωσία, συγκέντρωσε το 44,7% των ψήφων, εξασφαλίζοντας έτσι την απόλυτη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, με 132 έδρες επί συνόλου 240 εδρών.
Ο Ράντεφ, απόστρατος πτέραρχος και πρώην πιλότος πολεμικών αεροσκαφών, διετέλεσε πρόεδρος της Βουλγαρίας από το 2017 έως τον περασμένο Ιανουάριο, αξίωμα από το οποίο παραιτήθηκε για να διεκδικήσει την πρωθυπουργία μετά την παραίτηση της κυβέρνησης του Ρόζεν Ζελιάζκοφ στις 11 Δεκεμβρίου του 2025.
Η Βουλγαρία, μια χώρα με πληθυσμό 6,5 εκατομμυρίων και με το θλιβερό προνόμιο να είναι το φτωχότερο μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει, θυμίζουμε, βιώσει διαδοχικές αλλαγές βραχύβιων κυβερνήσεων από τον Απρίλιο του 2021, οπότε ένα κύμα αγανάκτησης και μαζικών διαδηλώσεων κατά της διαφθοράς και των παραδοσιακών κομμάτων, υποχρέωσε σε παραίτηση τη συντηρητική κυβέρνηση του Μπόικο Μπορίσοφ, η οποία είχε καταθέσει προϋπολογισμό με νέες αυξήσεις στους φορολογικούς συντελεστές και στις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης.
Η συμμετοχή στις εκλογές της περασμένης Κυριακής, που ξεπέρασε το 51%, το υψηλότερο ποσοστό από το 2021, δείχνει ότι ένα σημαντικό κομμάτι των εκλογέων εμπιστεύτηκε την αδιέξοδη αγανάκτησή του σε ένα νεοσύστατο κόμμα. Είναι χαρακτηριστικό το δημοσκοπικό εύρημα, σύμφωνα με το οποίο πολλοί ψηφοφόροι που σε προηγούμενες εκλογές είχαν επιλέξει φιλοδυτικά κόμματα προέκριναν αυτή τη φορά έναν ευρωσκεπτικιστή, που προεκλογικά είχε δηλώσει ότι κατανοεί και συμμερίζεται την άρνηση της Ουγγαρίας και της Σλοβακίας να συμμορφωθούν με την επιλογή της Ευρώπης να στηρίξει εξοπλιστικά την Ουκρανία στον πόλεμο με τη Ρωσία. «Δεν βλέπω», είχε πει, «σε τι ωφελεί αυτό τη φτωχή χώρα μου».
Αλλά και νωρίτερα, όταν ήταν ακόμη πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο Ράντεφ είχε δηλώσει επανειλημμένα την αντίθεσή του στην αποστολή από τη Βουλγαρία στρατιωτικής βοήθειας στην Ουκρανία επικαλούμενος τον κίνδυνο εμπλοκής της χώρας στη σύγκρουση, είχε ασκήσει κριτική στις σχετικές επιλογές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και είχε τονίσει την ανάγκη να επιδιωχθεί ο διάλογος με τον Βλαντίμιρ Πούτιν.
Προς επίρρωση, σε μια εκδήλωση κατά το τελευταίο στάδιο της προεκλογικής του εκστρατείας, προβλήθηκε ένα βίντεο με πλάνα από συνάντησή του με τον πρόεδρο της Ρωσίας, κίνηση για την οποία ο Ράντεφ επικρίθηκε σφόδρα από τους πολιτικούς αντιπάλους του, όπως και η δήλωσή του λίγες μέρες νωρίτερα, όπου επανέλαβε τη «ρεαλιστική», όπως είπε, θέση του ότι η χερσόνησος της Κριμαίας «είναι ρωσική», προκαλώντας έντονες αντιδράσεις στο εσωτερικό αλλά και στο εξωτερικό, που το εγκαλούσαν για «αντιευρωπαϊσμό».
Στις επικρίσεις αυτές ο Ράντεφ απάντησε με μια δήλωσή του το βράδυ των εκλογών. «Η Βουλγαρία», είπε, «θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια να συνεχίσει την ευρωπαϊκή της πορεία, αλλά, πιστέψτε με, μια ισχυρή Βουλγαρία και μια ισχυρή Ευρώπη χρειάζονται κριτική σκέψη και ρεαλισμό, σε έναν κόσμο που διέπεται από νέους κανόνες». Και ολοκλήρωσε λέγοντας: «Αυτό που χρειάζεται σήμερα η Ευρώπη είναι κριτική σκέψη, ρεαλιστική δράση και απτά αποτελέσματα, ιδίως στη δημιουργία μιας νέας αρχιτεκτονικής ασφάλειας και στην ανάκτηση της βιομηχανικής της ισχύος και ανταγωνιστικότητας. Αυτή θα είναι η βασική συνεισφορά της Βουλγαρίας στην ευρωπαϊκή της αποστολή».
Αξιοσημείωτη τοποθέτηση, αλλά που κρίνεται ανεπαρκής για την άντληση συμπερασμάτων αναφορικά με το πώς και το πόσο ο νέος πρωθυπουργός της Βουλγαρίας προτίθεται να αλλάξει την εξωτερική πολιτική της χώρας του, χώρας μέλος του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία εντάχθηκε στην ευρωζώνη τον Ιανουάριο, επιλογή στην οποία, σημειωτέον, ο Ράντεφ δεν έχει επικροτήσει, καταλογίζοντάς της την κύρια ευθύνη για την απότομη αύξηση του κόστους ζωής στη Βουλγαρία.
Αν στα παραπάνω συνυπολογιστεί ότι ο Ράντεφ έχει καταδικάσει επίσημα την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και έχει δηλώσει ότι, αν εκλεγεί, δεν θα προβάλει βέτο στα σχέδια των Βρυξελλών για την οικονομική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς το Κίεβο με εγγύηση τα δεσμευμένα από τη Δύση περιουσιακά στοιχεία της Μόσχας, το ερώτημα ποια γραμμή πλεύσης στα διεθνή ύδατα θα ακολουθήσει επί πρωθυπουργίας του η Σόφια μάλλον δεν θα συναντηθεί με την απάντησή του στο κοντινό μέλλον.
Άλλωστε, αυτό δεν φαίνεται να συγκαταλέγεται στα επείγοντα του Ράντεφ. Για τον οποίο προέχει εύλογα η εδραίωση ενός ευσταθούς κυβερνητικού σχήματος ικανού να παρουσιάσει το συντομότερο δυνατό ένα κοινωνικό έργο που θα απαντά θετικά στις προσδοκίες των λαϊκών στρωμάτων που τον εξέλεξαν, ώστε η διακυβέρνησή του να παγιωθεί ως εξουσία εσωτερικά πριν ξανοιχτεί στις προκλήσεις του διεθνούς ορίζοντα. Πιο συγκεκριμένα, πριν η πολεμική εκκρεμότητα στο ουκρανικό μέτωπο αρθεί τελεσίδικα, υποχρεώνοντας όλους τους εμπλεκόμενους, άμεσα ή έμμεσα, να επανεξετάσουν τις μεταξύ τους σχέσεις στη βάση μιας«νέας αρχιτεκτονικής ασφάλειας», μιας ρεαλιστικής και δίκαιης Συμφωνίας για την Ειρήνη και την Ασφάλεια στην Ευρώπη.
Φωτο: NATO / Flickr
