Φωτο: President of Ukraine / Flickr
Μεγαλώνουν ανησυχητικά, κάθε μέρα που περνά, οι αποστάσεις που παίρνουν από την ιδέα της ειρήνης οι ευρωπαϊκές ηγεσίες και μικραίνει δυσοίωνα η απόσταση από το ορατό πλέον ενδεχόμενο της πλήρους απαξίωσης του κοινωνικού κράτους και της δημοκρατίας στη Γηραιά Ήπειρο.
Η περίπτωση της Γερμανίας αποτελεί ασφαλή δείκτη για την εξαγωγή συμπερασμάτων επί του προκειμένου.
Από την ανάρρησή του στην καγκελαρία, ο Φρίντριχ Μερτς κατέστησε σαφές ότι η χώρα του διεκδικεί δυναμικά πρωταγωνιστικό ρόλο στον σχεδιασμό και τη στόχευση του επανεξοπλισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σπεύδοντας να αναρτήσει από τους πρώτους τη σημαία της νέας λιτότητας και των κοινωνικών περικοπών, στο όνομα της «ρωσικής επιβουλής» αυτή τη φορά.
Χαρακτηριστική της πρόθεσής του να καταστήσει, σε απάντηση αυτής της «επιβουλής», την Μπούντεσβερ τον ισχυρότερο συμβατικό στρατό στην Ευρώπη είναι μια πρόσφατη δήλωσή του. Η Γερμανία, είπε ο καγκελάριος, «ζει πέρα από τις δυνατότητές της εδώ και χρόνια». Αν δεν υπάρξουν οικονομικές μεταρρυθμίσεις, η χώρα μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με την καταστροφή.
Για την οποία καταστροφή κατέδειξε απροσχημάτιστα ως βασικό υπόλογο το κόστος του συνταξιοδοτικού συστήματος της Γερμανίας, που η συνέχιση της υπηρέτησής του διακινδυνεύει, όπως είπε χαρακτηριστικά, οποιαδήποτε μελλοντική προοπτική των νέων Γερμανών. Η πρόθεσή του, σαφής: να στρέψει τη μία ηλικιακή ομάδα εναντίον της άλλης για να αποφευχθεί ένα ενδεχόμενο «αντιμεταρρυθμιστικό» κοινωνικό μπλοκ.
Αλλά γιατί οι δυνατότητες της γερμανικής οικονομίας είναι περιορισμένες όταν πρόκειται για την υπηρέτηση του κράτους πρόνοιας και απεριόριστες όταν πρόκειται για τις εξοπλιστικές δαπάνες, τις οποίες η κυβέρνησή του σχεδιάζει να απογειώσει στα 129 δισ. κάθε χρόνο μέχρι το τέλος της δεκαετίας, είναι ένα ερώτημα στο οποίο ο γερμανός καγκελάριος δεν πρόκειται να απαντήσει ποτέ.
Όπως δεν πρόκειται να απαντήσει ποτέ στην πρόκληση οι δυνατότητες της γερμανικής οικονομίας να διευρυνθούν μέσω της φορολόγησης των κερδών των επιχειρηματικών κολοσσών και του μεγάλου πλούτου, ο οποίος παραμένει μακαρίως στο απυρόβλητο.
Γιατί να το πράξει, άλλωστε, όταν ο εξοπλιστικός πυρετός έχει προσβάλει σύμπασα τη ευρωπαϊκή κυβερνώσα ελίτ, με πιο πρόσφατο κρούσμα την κυβέρνηση του Βελγίου και την απόφασή της να διαθέσει 34 δισ. ευρώ για εξοπλιστικές δαπάνες από το 2026 έως το 2034, μειώνοντας παράλληλα τις συνταξιοδοτικές δαπάνες κατά 2,4 δισ. ευρώ το 2029, αλλά πάντα αφήνοντας ανενόχλητο τον μεγάλο πλούτο.
Μια καθαρή ταξική μεροληψία, που στα καθ’ ημάς αποτυπώνεται, σε μικρογραφία, σε δείκτες όπως η φορολόγηση των εισοδημάτων από μερίσματα. Συγκεκριμένα, από τα 1.499 φυσικά πρόσωπα με συνολικό εισόδημα 3,8 δισ. ευρώ από μερίσματα στη χώρα μας, αντλήθηκαν φορολογικά έσοδα που μετά βίας φτάνουν τα 190 εκατ. ευρώ.
Ο λόγος; Η φορολόγηση των μερισμάτων με έναν από τους πιο χαμηλούς φορολογικούς συντελεστές στην Ευρωπαϊκή Ένωση: μόλις 5%, από 10%, με απόφαση της κυβέρνησης Μητσοτάκη, μια από τις πρώτες αποφάσεις της όταν ανέλαβε το 2019. Για να ακολουθήσει η μείωση του συντελεστή φορολόγησης των εταιρικών κερδών από 28% σε 24% το 2020 και σε 22% από το 2021 –όταν, την ίδια στιγμή, η μισθωτή εργασία φτάνει να φορολογείται με συντελεστές μέχρι και 44%, για να μην αναφερθούμε στη φορολογική απομύζηση των χαμηλότερων και μεσαίων εισοδημάτων από την έμμεση φορολογία.
Η απροθυμία των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων να φορολογήσουν τον μεγάλο πλούτο και τους επιχειρηματικούς κολοσσούς αποδίδεται από πολλούς στον φόβο ότι τα συμφέροντα αυτά θα μεταφέρουν τα κέρδη τους σε κάποιον από τους πολλούς φορολογικούς παραδείσους.
Όμως την ευχέρεια αυτή τους την παρέσχε η κυρίαρχη πολιτική. Οπότε ακούγεται πιο πειστική η εξήγηση που λέει ότι –στη βάση του προτύπου που τείνει να καταστεί κανόνας σε Αμερική και Ευρώπη– οι μεγάλοι του οικ0νομικού πεδίου εκπροσωπούνται πλέον στο πεδίο της μεγάλης πολιτικής άμεσα. Τυπικό δείγμα, ο Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος κατέβηκε στο τερέν της πολιτικής κομίζοντας ένα πλούσιο παρελθόν στον στίβο της οικονομίας και της ταξικής επιδραστικότητας: υψηλόβαθμο στέλεχος μεγάλων χρηματοπιστωτικών ομίλων, όπως η BlackRock Germany και η HSBC Trinkaus & Burkhardt, μέλος του ΔΣ του Χρηματιστηρίου της Φρανκφούρτης, μέλος του ΔΣ της ποδοσφαιρικής ομάδας Borussia Dortmund.
Η συνέχεια έχει ανατεθεί σε συντηρητικούς οικονομολόγους και δημοσιολογούντες που πρόσκεινται σε μεγάλα βιομηχανικά και τραπεζικά συμφέροντα. Υπάρχει κίνδυνος οικονομικής κατάρρευσης, διακηρύσσουν σε όλους τους τόνους. «Ξεχάστε αυτά που ξέρατε» πριν εισβάλουν οι Ρώσοι στην Ουκρανία.
Στόχος, τα ασθενέστερα κοινωνικά στρώματα και η ενοχοποίησή τους στα μάτια των «ασφαλέστερων» μεσαίων στρωμάτων για την «παρασιτική» εξάρτησή τους από το κράτος πρόνοιας, επί δική τους, υποτίθεται, ζημία.
Η πρόθεση σαφής και εδώ: η αποτροπή διαμόρφωσης μιας «αντιμεταρρυθμιστικής» συσπείρωσης υπολογίσιμων κοινωνικών δυνάμεων όταν ποτέ έλθει η ώρας της κρίσεως.
Ακόμη πιο σαφές, το κέρδος για την ιθύνουσα τάξη: η πόλωση υπονομεύει την κατεξοχήν συνθήκη της δημοκρατίας, που είναι ο απρόσκοπτος διάλογος, και ωθεί τις ταξικές αποκλήσεις στα όρια του χάους, που οι ιθύνοντες φαίνεται να πιστεύουν ότι μπορούν να ενορχηστρώνουν σύμφωνα με τα συμφέροντά τους στο διηνεκές, κι ας τους έχει διαψεύσει επανειλημμένα η Ιστορία.
Θα τους διαψεύσουν και οι δυνάμεις της δημοκρατίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης, ξαναπιάνοντας στην Ευρώπη το νήμα της Ιστορίας από εκεί όπου ξεκίνησε πριν ογδόντα χρόνια; Από τη μαχητική και ανυποχώρητη υπεράσπιση της Ειρήνης και της Δημοκρατίας την επομένη κιόλας του Μεγάλου Πολέμου.
