Δεν έχει από πού να πιαστεί η ελληνική κυβέρνηση. Βάλλεται πανταχόθεν. Και δεν είναι μόνο η κοινωνική δυσαρέσκεια που τη στριμώχνει και το γεγονός ότι το κομματικό σύστημα ανασυντίθεται, ούτε μόνο τα σκάνδαλά της που έχουν αφήσει πάνω της βαθιές χαρακιές, είναι και η ακρίβεια, οι συνέπειες του πολέμου, η επισφάλεια, είναι το επιτελικό κράτος που έχει καταρρεύσει, είναι οι φυσικές καταστροφές που συχνά αποδεικνύονται ανεξέλεγκτες. Φοβάται ένα θερμό καλοκαίρι και τρέμει έναν δύσκολο χειμώνα, που και οι δύο εποχές εκτιμάται ότι κάπως έτσι θα εξελιχθούν. Και πρέπει να περάσει από αυτές τις συμπληγάδες για να βγει στο ξέφωτο των εκλογών. Δύσκολη η εξίσωση, λοιπόν.
Δύσκολος Μάιος
Ο Μάιος είναι ένας μήνας που θα αφήσει έκθετη τη ΝΔ. Από τη μια το συνέδριο, που θα γίνει χωρίς τον πρώην πρόεδρο και πρώην πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή, ο οποίος θέλησε να αναφερθεί –διόλου τυχαία– στην πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική επί κυβερνήσεώς του από την Ξάνθη, από την άλλη η επιστολή των δέκα πρώην υπουργών και βουλευτών της ΝΔ κατά Μητσοτάκη, που προκάλεσε μια κάποια ένταση στο επιτελείο του Κ. Μητσοτάκη, και η αγωνία για το πότε –και αν– θα μπουμπουνίσει ο άλλος πρώην πρωθυπουργός και πρώην πρόεδρος της ΝΔ, Α. Σαμαράς το νέο του κόμμα. Και είναι και οι εκκρεμότητές της…
Στις 21 Μαΐου θα γίνει η συζήτηση των δύο προτάσεων (ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ με Νέα Αριστερά) για τη σύσταση προανακριτικής επιτροπής για Λιβανό και Αραμπατζή, σχετικά με το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Για αυτή, από τον κανονισμό της Βουλής, απαιτείται η πλειοψηφία 151 βουλευτών και η κυβέρνηση, δια του Π. Μαρινάκη, έχει προϊδεάσει για την απορριπτική στάση της. Το ερώτημα είναι αν θα πέσει ξανά στο ατόπημα να ενεργοποιήσει καταχρηστικά και αντιθεσμικά τις μαζικές επιστολικές ψήφους, για να προλάβει τυχόν διαρροές, όπως έκανε κατά την αντίστοιχη συζήτηση για παραπομπή των πρώην υπουργών Μ. Βορίδη και Λ. Αυγενάκη. Ενδέχεται (έτσι έχει εισηγηθεί ο πρόεδρος της Βουλής Ν. Κακλαμάνης και περιμένει, μετά το συνέδριο, την όποια απόφαση του Κ. Μητσοτάκη) την επόμενη μέρα –στη λογική του «τράβα το τσιρότο με μια ανάσα»– στις 22 Μαΐου να γίνει και η συζήτηση για τη σύσταση Εξεταστικής Επιτροπής για τις υποκλοπές, όπου εκεί προετοιμάζεται ένα άλλο θεσμικό ατόπημα, της βολικής ερμηνείας του κανονισμού της Βουλής, ώστε να μην απαιτείται η υπερψήφιση από 120 βουλευτές, αλλά από 151 και έτσι να απορριφθεί και αυτή. Εν τω μεταξύ, έχει συμπληρωθεί ο απαιτούμενος αριθμός (2/5) μελών της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας για κλήση σε ακρόαση του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, Κ. Τζαβέλλα, και του διοικητή της ΕΥΠ, Θ. Δεμίρη, και αναμένουμε από τον πρόεδρο αυτής, Θ. Μπούρα, την ανακοίνωση της ημερομηνίας διεξαγωγής της συζήτησης. Είναι ανοιχτό το αν θα θελήσουν και σε αυτό το μέτωπο να στηθεί μια ακόμα επιχείρηση προστασίας και συγκάλυψης.
Η συνάντηση δε του πρωθυπουργού με τον ευρωπαίο επίτροπο για τη Δημοκρατία, τη Δικαιοσύνη και το Κράτος Δικαίου στο Μέγαρο Μαξίμου, τι να καταφέρει να σώσει από αυτή την κατάσταση; Ίσως του έδωσε και μία να πάει ακόμα πιο κάτω: «Θα ήθελα να επισημάνω (…) τη σημαντική πρόοδο που έχετε σημειώσει τα τελευταία χρόνια στο κράτος δικαίου. Πιστεύω ότι, χωρίς αμφιβολία, οι μεταρρυθμίσεις που έχουν εφαρμοστεί και το περιβάλλον κράτους δικαίου εδώ στην Ελλάδα σάς έχουν βοηθήσει να αναπτύξετε και να ενισχύσετε την οικονομία (…) Πιστεύω ότι ενισχύει την εμπιστοσύνη των επενδυτών, δημιουργεί ένα περιβάλλον στο οποίο οι επιχειρήσεις επενδύουν, αναπτύσσονται και δημιουργούν θέσεις εργασίας». Ο Μ. ΜακΓκραθ προσπάθησε με έναν σμπάρο να πετύχει δύο τρυγόνια. Και εξαιρετική βελτίωση του κράτους δικαίου και εξαιρετική επίδοση στην οικονομία. Έλα όμως που και εκεί πιέζεται πια η κυβέρνηση.
Ακόμα πιο δύσκολος χειμώνας
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχείρησε να μεταδώσει μια «συγκρατημένη αισιοδοξία» για την ελληνική οικονομία, αλλά και αυτή ενδέχεται να αποδειχθεί πρόσκαιρη, καθώς την Πέμπτη 21 Μαΐου θα δημοσιοποιηθούν οι εαρινές προβλέψεις της Κομισιόν, που μάλλον θα κόψουν φτερά. Ήδη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναθεώρησε την ανάπτυξη από το 2,4% στο 2% αποτυπώνοντας τις πιέσεις που δέχεται η οικονομία, ενώ επισημάνθηκε πως οι επενδύσεις είναι κυρίως δημόσιες και χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, δείχνοντας μια εξάρτηση της αναπτυξιακής δυναμικής από ευρωπαϊκούς πόρους, η οποία έχει ημερομηνία λήξης: το 2027, όταν και θα κοπεί η ροή χρηματοδότησης. Η πρόσφατη απένταξη του έργου εκσυγχρονισμού του αρδευτικού δικτύου «Ύδωρ 2.0» από το Ταμείο είναι ενδεικτική για τις δομικές αδυναμίες του σχεδιασμού, όπως και για το ανύπαρκτο σχέδιο επενδύσεων.
Είναι και η ακρίβεια, από την άλλη, που μαστίζει. Σύμφωνα με τον ΙΟΒΕ, ο δείκτης καταναλωτικής εμπιστοσύνης υποχώρησε στις -54,7 μονάδες τον Απρίλιο από -52,5 μονάδες τον Μάρτιο, με το 71% να εκτιμά ότι η οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού χειροτέρεψε το τελευταίο δωδεκάμηνο, και το 69% να προβλέπει ότι θα επιδεινωθεί τον επόμενο χρόνο. Ούτε σε αυτό το μέτωπο ήταν σωτήρια η δήλωση του Κ. Μητσοτάκη. Αντίθετα δείχνει πώς χρησιμοποιεί αυτή η κυβέρνηση το κράτος για πολιτική επιρροή. Αναφερόμενος στα «μέτρα ανακούφισης» που έλαβε η κυβέρνησή του για τις επιπτώσεις του πολέμου στην οικονομία δήλωσε: «ενδεχομένως να υπάρχουν κι άλλα που θα ακολουθήσουν. Ελπίζω να μην χρειαστεί να τα εφαρμόσουμε. Φυσικά, έχουμε κρατήσει κάποια από τα χαρτιά μας κλειστά, όπως πρέπει να κάνουμε σε τέτοιες περιπτώσεις». Πρόσθεσε δε πως στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ, 18-19 Ιουνίου, θα θέσει στην ατζέντα «το κύριο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι κυβερνήσεις μας στην Ευρώπη, όχι μόνο στην Ελλάδα, που είναι το προσιτό κόστος ζωής», επιχειρώντας να εξασφαλίσει ευρωπαϊκά κονδύλια που θα του διαμορφώσουν το πακέτο της ΔΕΘ, το οποίο θα εξελιχθεί σε προεκλογικό πρόγραμμα.
Πατρίδες και πατριωτισμοί
Δεν έχει πολλά στηρίγματα επομένως. Και ίσως αναγκαστεί να αφήσει και κάποια βαρίδια, που θα της χάσουν παρά θα της δώσουν ψήφους. Όπως στην περίπτωση του ουκρανικού drone, που μέσα σε τρεις μέρες από εκεί που ο υπουργός Ν. Δένδιας έλεγε πως βρέθηκε εκτός ελληνικών χωρικών υδάτων (σε σπηλιά στη Λευκάδα!) το ανήγαγε σε μείζον διπλωματικό ζήτημα (που είναι, μην παρεξηγηθώ, αλλά άργησε τρεις μέρες). Ίσως, εκτιμήθηκε ότι η συμμαχία Αθήνας-Κιέβου δεν είναι πια προς το συμφέρον της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας και χρειάζεται μια απόσταση. Ίσως εκτιμάται ότι ο πατριωτισμός είναι μια σανίδα σωτηρίας για τη ΝΔ, εξού και οι αναφορές της πως περιμένει «θερμό καλοκαίρι με την Άγκυρα», με αφορμή τις διαρροές στον τουρκικό τύπο (και η Τουρκία είναι σε προεκλογική τροχιά, με μια κυβέρνηση να έχει χάσει όλα της τα ερείσματα και να βουλιάζει στην πληθωριστική κρίση) για νέο σχέδιο του προέδρου της Τουρκίας Τ. Ερντογάν να κηρύξει θαλάσσιες περιοχές ειδικού καθεστώτος για αλιεία, προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και άλλους σκοπούς σε περιοχές όπου δεν έχει κηρυχθεί ΑΟΖ. Πρόκειται για εσωτερικό νόμο που –και οι δύο χώρες γνωρίζουν– «δεν δεσμεύει ούτε το κοινοτικό κεκτημένο, ούτε κάποιον διεθνή οργανισμό, ούτε βέβαια προκαταλαμβάνει ή προσθέτει κάτι στο Δίκαιο της Θάλασσας», όπως τονίζει σε άρθρο του στην Καθημερινή ο διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών Υποθέσεων (IGA), Κ. Φίλης, προσθέτοντας: «Ο Ερντογάν, ο οποίος πιέζεται στο εσωτερικό τόσο από τα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων όσο και από την αξιωματική αντιπολίτευση (…) αλλά και από έναν ανερμάτιστο κυβερνητικό εταίρο (…) εύλογα θέλει να ανακτήσει το χαμένο έδαφος, τουλάχιστον σε επίπεδο εντυπώσεων».
Μάλλον, το ίδιο σκέπτεται και ο Κ. Μητσοτάκης και παίζει το χαρτί του πατριωτισμού. Είναι και οι υποτελείς συμμαχίες με το Ισραήλ και με τις ΗΠΑ, που δεν του αφήνουν περιθώρια ελιγμού. Ακόμα η κυβέρνηση δεν έχει απαντήσει πειστικά για την επιχείρηση αναχαίτισης του στόλου ελευθερίας ανοιχτά της Κρήτης, και καθόλου για την παραθεσμική παρουσία του υπουργού Οικονομικών και προέδρου του Eurogroup και του υπουργού Υγείας στο σπίτι της πρέσβειρας των ΗΠΑ, Κ. Γκιλφόιλ για τον καθορισμό των τιμών των φαρμάκων. Βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια του νερού η ελληνική κυβέρνηση και προσπαθεί να παίρνει ανάσες ζωής με το καλαμάκι. Πόσο θα αντέξει;
Στην απέξω
** Η στήλη έκλεισε εν αναμονή της συνεδρίασης της δευτεροβάθμιας επιτροπής ασύλου για την έγκριση ή μη της απόφασης Πλεύρη να ανακαλέσει το άσυλο του Τζαβέντ Ασλάμ, προέδρου της Πακιστανικής Κοινότητας Ελλάδας, ο οποίος ζει στη χώρα επί τριάντα χρόνια, με δράση –που μάλλον ενοχλεί– στους αγώνες των εργαζομένων, ντόπιων και μεταναστών. Ελπίζουμε να ανασταλεί αυτή η επικίνδυνη για τη ζωή του Τζαβέντ απόφαση.
** Τροπολογία για δίκες εξπρές για βουλευτές που έχουν… δικογραφίες αναμένεται να κατατεθεί την ερχόμενη εβδομάδα. Σε τρεις μήνες σε περίπτωση πλημμελημάτων, σε έξι κακουργημάτων. Για να μην βρίσκονται σε ομηρία, είναι το σκεπτικό. Το ότι διαχωρίζει ένα δημόσιο πρόσωπο από έναν πολίτη είναι το μόνο ζήτημα που πρέπει ο νομοθέτης να ξεπεράσει, καθώς είναι φανερά αντισυνταγματικό. Μετά, δεν πειράζει όλοι οι υπόλοιποι να έχουμε δικαστικές εκκρεμότητες για χρόνια.
** Ο Άρειος Πάγος αναίρεσε πρωτόδικες αποφάσεις που καταδίκαζαν σε ποινές φυλάκισης νήπια, βρέφη και μια 11χρονη. Σε περίπτωση που δεν το φαντάζεστε το ηλικιακό όριο της ποινικής ευθύνης βρίσκεται στα 15 έτη, ενώ το όριο για καταλογισμό κάποιας πράξης είναι τα 12 έτη. Κάποιοι δικαστές το αμέλησαν και νήπια δύο και τριών ετών και βρέφη κρίθηκαν ένοχα για πρόκληση πυρκαγιάς και μια 11χρονη βρέθηκε ένοχη για συνέργεια σε απάτη. Πέφτει βαρύς ο πέλεκυς, στον αυτόματο.
Σκίτσο του Βαγγέλη Χερουβείμ
