Είχε προηγηθεί η διάσπαση του ΚΚΕ εσωτερικού. Η ΕΑΡ του Λεωνίδα Κύρκου είχε προχωρήσει στην επιλογή του ενιαίου Συνασπισμού μαζί με το ΚΚΕ. Η ΑΚΟΑ είχε επιλέξει το δύσβατο και μοναχικό δρόμο της κομμουνιστικής ανανέωσης, με βασικό της μέλημα τη στήριξη των κινηματικών διαδικασιών. Σημαντικό στήριγμα αυτής της δύσκολης επιλογής ήταν η «Εποχή», στην έκδοση της οποίας συνέβαλαν πολλοί σημαντικοί σύντροφοι κι ανάμεσά τους κι ο Άγγελος Ελεφάντης. Εδώ στη Θεσσαλονίκη, τον γνωρίζαμε ως διανοούμενο της αριστεράς κι ως εκδότη του περιοδικού «Πολίτης», που μαζί με τον «Θούριο» και το «Αντί» ήταν το βασικό ιδεολογικό μας οπλοστάσιο σ’ εκείνους τους δύσκολους καιρούς. Ανάμεσα στις σοβαρές πολιτικές ανακατατάξεις εκείνης της περιόδου συνέπεσε και η μεγάλη διάσπαση της ΚΝΕ, που υπήρξε το πρόπλασμα της δημιουργίας του σημερινού ΝΑΡ. Τότε, το μεγαλύτερο κομμάτι της ΚΝΕ, με πρωταγωνιστή τον γραμματέα της Γιώργο Γράψα, διαφώνησε με το κόμμα και αποχώρησε. Στην πρώτη δημόσια εμφάνιση, το νέο εγχείρημα οργάνωσε ένα πετυχημένο φεστιβάλ στην παραλία της Θεσσαλονίκης και πολλοί ήταν ενθουσιασμένοι για τις υποσχέσεις που έδινε αυτή η εξέλιξη στην υπόθεση της ριζοσπαστικής αριστεράς. Τις μέρες εκείνου του φεστιβάλ επεδίωξα, με ένα τεφτέρι στο χέρι κι έτοιμες τις ερωτήσεις, να πάρω συνέντευξη από το ηγετικό στέλεχος της νέας προσπάθειας, τον Γιώργο Γράψα. Η συνέντευξη που προέκυψε, χαρακτηριζόταν από υπερβολικό ενθουσιασμό κι έδινε την αίσθηση ότι η καινούργια ΚΝΕ θα έλυνε ότι τα χρόνια προβλήματα της αριστεράς. Όταν στάλθηκε στα γραφεία της εφημερίδας και δεν δημοσιεύτηκε, αναζήτησα στο τηλέφωνο τον Άγγελο Ελεφάντη. Με μια υποβλητική φωνή που ενέπνεε σεβασμό, μου εξήγησε πολλές χρήσιμες, κι άγνωστες σε μένα, λεπτομέρειες για τις ισορροπίες μιας συνέντευξης, έκανε μια μακροσκελή ανάλυση για τη δογματική αφετηρία του νέου εγχειρήματος και πρόβλεψε, προφητικά, την πολιτική εξέλιξη του ΝΑΡ. Ακούγοντάς τον προσγειώθηκαν αρκετές αυθαίρετες νεανικές μου βεβαιότητες, κατάλαβα το βάθος της φιλοσοφημένης σκέψης του και διαπίστωσα ότι ήταν ένας από τους λίγους, πραγματικούς διανοούμενους της αριστεράς.
Για πρώτη φορά τον συνάντησα στα γραφεία του «Πολίτη», σ’ ένα παλιό κτήριο της Πλάκας, ανάμεσα σε στοίβες από βιβλία και δέματα με περιοδικά. Διάβαζε αυτά που έγραφα στην «Εποχή» και μου έκανε καίριες κι εύστοχες παρατηρήσεις. Κι ως κατακλείδα, μου είπε να ακούω και να συνυπολογίζω τις γνώμες ανθρώπων που εκτιμώ, αλλά, τελικά, να γράφω ότι πιστεύω χωρίς συμβιβασμούς και περιορισμούς, διατηρώντας το «κοφτερό» πνεύμα των άρθρων μου. Την επόμενη φορά που τον είδα, ήταν σε μια κοπή πίτας της «Εποχής», όπου με το ακορντεόν του Μιχάλη επιχειρήσαμε να σπάσουμε τα μέχρι τότε ειωθότα σ’ αυτές τις γιορτές. Το γνωστό περιβάλλον υποτονικής μουσικής διανθισμένο με πηγαδάκια πολιτικολογίας, αντικαταστάθηκε με ξεσηκωτικά λαϊκά τραγούδια, γλέντι και χορό. Μάλλον δεν του άρεσε αυτό το κλίμα του Άγγελου, στην αρχή δεν συμμετείχε και μας κοίταγε με αυστηρό, ίσως κι ενοχλημένο ύφος. Αργότερα, όμως, διαπίστωσα ότι κάπως χαλάρωσε και με την άκρη του ματιού μου τον έβλεπα να κρατά το τέμπο της μουσικής, χτυπώντας ρυθμικά το πόδι του…
Ο δικηγόρος του διαβόλου
