Αν θα μπορούσε να θεσμοθετηθεί για μια εφημερίδα το βραβείο του καλύτερου και πιο πιστού αναγνώστη, η εφημερίδα μας η «Εποχή» θα ήταν υποχρεωμένη να το δώσει στον Γιάννη Αναστασάκη. Όχι μόνο γιατί αγοράζει ανελλιπώς την εφημερίδα, αν για κάποιο λόγο δεν μπορεί αναθέτει την αγορά της σε κάποιο κοντινό του πρόσωπο, την ξεκοκαλίζει από την πρώτη μέχρι την τελευταία σελίδα και συχνά-πυκνά στέλνει τα σχόλιά του, διαφωνώντας ή συμφωνώντας με αυτά που διαβάζει. Για τα «Δαιμονικά», μάλιστα, τα σχόλια του Γιάννη αποτελούν ένα βαρόμετρο της απήχησης της στήλης σε έναν κόσμο βαθιά πολιτικοποιημένο αλλά μακριά από κομματικές εντάξεις και δεσμεύσεις.
Ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Γιάννης Αναστασάκης είναι καλός φίλος από τα φοιτητικά μας χρόνια. Η καθοριστική του συμβολή στη δημιουργία της Θεατρικής Συντροφιάς Πανεπιστημίου Ιωαννίνων (ΘΕΣΠΙ) και η άνετη και επικοινωνιακή κινητικότητά του στο συντηρητικό περιβάλλον μιας επαρχιακής πόλης, οδήγησε στον χιουμοριστικό χαρακτηρισμό του ως μελλοντικού «παράγοντα» που θα διαπρέψει στα πολιτιστικά πράγματα της χώρας. Ο Γιάννης δεν έγινε ποτέ «παράγοντας», ήταν αδύνατο λόγω ιδιοσυγκρασίας και πολιτικού ήθους, του δόθηκε όμως η ευκαιρία να διευθύνει τον μεγαλύτερο κρατικό θεατρικό οργανισμό της χώρας, το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος (ΚΘΒΕ). Ήταν μια πρωτότυπη και ακομπλεξάριστη ιδέα του υπουργού Πολιτισμού της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, Νίκου Ξυδάκη, που έδωσε τη δυνατότητα σε έναν αριστερό καλλιτέχνη, χωρίς κομματική ένταξη, να ανέβει στη Θεσσαλονίκη και να συμβάλει στην οικονομική βιωσιμότητα του θεάτρου, να μην φοβηθεί να συγκρουστεί με χρόνιες παθογένειες και να δώσει μια νέα καλλιτεχνική πνοή σε ένα παρηκμασμένο ΚΘΒΕ χαρίζοντας στο κοινό της πόλης σημαντικές παραστάσεις όπως το συγκλονιστικό «Περιμένοντας τον Γκοντό» του Σάμιουελ Μπέκετ!
Δεν θα μπορούσε να ξεφύγει από τον Γιάννη το βιβλίο που διανεμήθηκε πρόσφατα μαζί με την «Εποχή», με τίτλο «Λόγος ύπαρξης» και υπότιτλο «Η παρακαταθήκη του Γιάννη Μπανιά». Έτσι, μου έστειλε το παρακάτω σχόλιο:
«Για τον Μπανιά δεν ήξερα πολλά. Τον συμπαθούσα από μακριά –τον αγαπούσε πολύ ο Φίλος μου Πάνος Δημητρούδης που τον ακολούθησε πιστά στα πολιτικά του βήματα από το ΚΚΕ εσωτερικού στην ΑΚΟΑ. Μου μιλούσε συχνά με θαυμασμό για κείνον. Έντιμος πολιτικός και αγωνιστής, επίμονος στις απόψεις του όταν χρειάστηκε να συγκρουστεί αλλά ταυτόχρονα ευγενής, όπως κατάλαβα διαβάζοντας αυτό το βιβλίο που εκδόθηκε πρόσφατα από το Δήμο Κεντρικών Τζουμέρκων –γιατί από κει, από τους Μελισσουργούς καταγόταν κι οι συντοπίτες του τον θυμούνται με σεβασμό και με καμάρι.
Το βιβλίο που επιμελήθηκε ο δημοσιογράφος Άρης Ραβανός έφτασε στα χέρια μου με την εφημερίδα «Εποχή», που το διένειμε δωρεάν σε όλη την Ελλάδα, τιμώντας τα σχεδόν 15 χρόνια από την αποδημία του Γιάννη Μπανιά (27 Σεπτεμβρίου 1939 – 29 Μαρτίου 2012). Διάβασα πως πριν λίγες μέρες πέθανε κι ο αδελφός του Νίκος Μπανιάς, στέλεχος της Αριστεράς κι αυτός. Άνθρωποι που μας άφησαν παρακαταθήκη τις σκέψεις και τα έργα τους. Μια γενιά με βαρύ ίσκιο, που μας λείπει».
Ο σύντροφος Γιάννης Μπανιάς ήταν ο πολιτικός μέντορας πολλών από μας. Επίσης, ήταν και ο πολιτικός αρχιτέκτονας του πρώιμου ΣΥΡΙΖΑ που τόσες ελπίδες γέννησε στην Αριστερά και στην ελληνική κοινωνία. Παρά τη σημερινή, δραματική κατάντια του ΣΥΡΙΖΑ, αν ζούσε ο Γιάννης Μπανιάς θα επέμενε πάλι, με πείσμα και υπομονή, στην κατεύθυνση της ανασύνθεσης και επανίδρυσης της Αριστεράς, με «τις μεθόδους των διαδοχικών προσεγγίσεων και των ομόκεντρων κύκλων». Εκτός από μια βαριά κληρονομιά πολιτικής σοφίας, αταλάντευτης ενωτικής στάσης, διορατικότητας, ηπιότητας και ευρύτατης αποδοχής στα μήκη και τα πλάτη του δύσβατου τοπίου της Αριστεράς, ο σύντροφος Γιάννης μάς άφησε πολλά ιδιόχειρα σημειώματα υπό την μορφή αποφθεγμάτων. Παραθέτω δύο από αυτά τα οποία γράφτηκαν προς το τέλος της ζωής του, πιο σημαντικά και επίκαιρα παρά ποτέ:
«Ήμουν κομμουνιστής. Μια κόκκινη γραμμή προσδιόριζε σύνορα σ’ ολόκληρη τη ζωή μου».
«Στη σημερινή φάση έχει ιδιαίτερη σημασία η ηθική και αγωνιστική ακεραιότητα και η αξιοπιστία».
Πάνος Δημητρούδης
