Πριν είκοσι χρόνια περίπου σε μια σύσκεψη της ΑΚΟΑ πήρε το λόγο ο σύντροφος Σταμάτης Κοιλάκος, που όπως μας είπε είχε βρεθεί στις αρχές της δεκαετίας του ’90 σε μια παρέα όπου συμμετείχε και ένα ανώτατο στέλεχος μεγάλης παγκόσμιας τράπεζας, όπου σχεδόν βγάζοντας αφρούς από το στόμα μεταξύ άλλων είπε «είναι η ώρα να πάρουμε πίσω τα δικαιώματα των εργαζομένων» που τις προηγούμενες δεκαετίες είχαν κατακτήσει. Μίλαγε με τόσο φανατισμό και εμπάθεια που έκανε το σύντροφο Κοιλάκο να σκεφτεί ότι κάτι δεν πάει καλά με την προσωπικότητά του. «Σήμερα», συνεχίζει ο σύντροφος Κοιλάκος, «βλέπω να εξελίσσεται ένα τέτοιο σχέδιο. Βλέπω να δημιουργούνται εκείνοι οι όροι, ιδεολογικοί και πολιτικοί, που θα επιτρέψουν την επιστροφή στο παρελθόν και στην ακύρωση κατακτήσεων που κάποτε θεωρούσαμε πως δεν επρόκειτο ποτέ να συμβεί». Κάθε φορά που ψαλιδίζονται τα δικαιώματα των πολιτών, είτε είναι εργασιακά, είτε είναι δικαιωματικά κλπ. στο μυαλό μου έρχεται ο σύντροφος Σταμάτης.
Σήμερα πλέον το σχέδιο εξελίσσεται και συνθλίβει κάθε δικαίωμα και ταυτόχρονα ο πλούτος συγκεντρώνεται σε ελάχιστους ανθρώπους.
Την αφορμή γι’ αυτές τις σκέψεις μου έδωσε η προσπάθεια από συγκεκριμένα τμήματα της αγοράς, που για να κερδίσουν μεγαλύτερο κομμάτι από την καταναλωτική πίτα κατά τη διάρκεια των εορτών επεδίωξαν να καταργήσουν την κατ’ έθιμο αργία της 26ης Δεκεμβρίου. Ως γνωστόν, οι επίσημες υποχρεωτικές αργίες στη χώρα μας είναι 6: η 25η Μαρτίου, η Δευτέρα του Πάσχα, η 15η Αυγούστου, η 25η Δεκεμβρίου και η Πρωτομαγιά, καθώς και η 26η Δεκεμβρίου που από κατ’ έθιμο αργίες, ορίστηκαν φέτος επίσημες αργίες από την υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων Έφη Αχτσιόγλου. Επίσης στις επίσημες αργίες ανήκουν και οι Κυριακές. Εκτός των υποχρεωτικών αργιών υπάρχουν και οι κατ’ έθιμο αργίες, που είναι στην ευχέρεια του εργοδότη αν θα λειτουργήσει την επιχείρηση ή όχι. Οι αργίες αυτές είναι η Πρωτοχρονιά, τα Θεοφάνια, η Καθαρή Δευτέρα, η Μεγάλη Παρασκευή, η 28η Οκτωβρίου, η εορτή πολιούχου αγίου της πόλης και η ημέρα απελευθέρωσης της εκάστοτε πόλης. Τέλος, υπάρχουν αργίες για τις ένοπλες δυνάμεις και το χώρο της παιδείας.
Η επίθεση των εργοδοτών
Είναι γνωστό ότι στις χαρακτηρισμένες τουριστικές περιοχές τα καταστήματα είναι ανοιχτά όλες τις Κυριακές του έτους. Οι κατ’ έθιμο αργίες τηρούνταν μέχρι σήμερα χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα. Όχι πως δεν υπήρχαν επιχειρήσεις που παραβίαζαν το έθιμο και καλούσαν τους εργαζόμενους να εργαστούν ή τους χρέωναν την ημέρα αυτή ως κανονική άδεια. Μετά την προσπάθεια να καταργηθεί η αργία της Κυριακής, ήρθε και η προσπάθεια να καταργηθεί και η κατ’ έθιμο αργία της 26ης Δεκεμβρίου. Έτσι λοιπόν έχουμε την καταστρατήγηση της αργίας της Κυριακής στις τουριστικές περιοχές και 8 Κυριακές σε όλες τις περιοχές της χώρας που μπορούν να λειτουργούν οι εμπορικές επιχειρήσεις, εάν το επιθυμούν οι εργοδότες. Απωλέσθη με άλλα λόγια η υποχρεωτική αργία της Κυριακής για ένα μεγάλο τμήμα της χώρας. Η επίθεση, όμως, στις κατ’ έθιμο αργίες θα συνεχιστεί. Ήδη ακούγεται πως η επόμενη προσπάθεια θα γίνει για την κατ’ έθιμο αργία των Θεοφανίων.
Ποιοι είναι, όμως, αυτοί που επιδιώκουν αυτή την καταστρατήγηση; Πρόκειται κυρίως για το εκπτωτικό χωριό και τα malls που επιδιώκουν να ανταγωνιστούν αυτές τις μέρες τα παραδοσιακά κέντρα και τις τουριστικές περιοχές. Ουσιαστικά πρόκειται για καθοδηγούμενη φασαρία από συγκεκριμένα κέντρα. Θυμίζω ότι στη σύμβαση για το Ελληνικό, η τρόικα έδειξε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για να ενταχθεί αυτό στις περιοχές που τα καταστήματα είναι ανοιχτά όλο το χρόνο.
Είναι φανερό ότι η προσπάθεια για την ανατροπή των κεκτημένων των εργαζομένων θα συνεχιστεί. Το ζητούμενο είναι πόσο δυνατοί και οργανωμένοι θα είναι κυρίως οι ίδιοι οι εργαζόμενοι και πόσο οι κυβερνήσεις θα έχουν τη βούληση και την ετοιμότητα που έδειξε η σημερινή υπουργός. Τι θα γίνει εάν αυτό που ήθελαν για την 26η Δεκεμβρίου, προσπαθήσουν να το υλοποιήσουν την Πρωτοχρονιά, τα Θεοφάνια κλπ.; Τι θα γίνει με τους εργαζόμενους που καλούνται να εργαστούν ή τους χρεώνεται η κατ’ έθιμο αργία ως κανονική άδεια από τον εργοδότη; Η μέχρι τώρα λειτουργία των καταστημάτων κατά τις Κυριακές δεν έχει δείξει ενθαρρυντικά αποτελέσματα για τα περισσότερα καταστήματα. Αυτό βεβαίως δεν σημαίνει ότι αυτόματα θα λειτουργήσει αποτρεπτικά. Το πιθανότερο είναι την πίεση να την δεχτούν οι εργαζόμενοι και τέτοια παραδείγματα έχουμε πολλά. Εξάλλου το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας (ΣΕΠΕ) έχει μέχρι τώρα διαπιστώσει πολλές παραβιάσεις και έχει αποκαλύψει τεχνάσματα παραβίασης των δικαιωμάτων των εργαζομένων.
Πέτρος Ζούνης
