Επαναφορά του υπομηχανικού και συμμόρφωση με τη συνθήκη της Μπολόνια;

spathis

Η προσπάθεια για την επαγγελματική εκπαίδευση μεσαίων εξειδικευμένων τεχνικών στελεχών στην Ελλάδα έχει απαρχές στα 1914, με τη δημιουργία των Προσηρτημένων Σχολείων του ΕΜΠ, που οδήγησε σταδιακά στις Σχολές Υπομηχανικών στην Αθήνα και στην περιφέρεια (1941 – 1950) και εντέλει στην ίδρυση των ΚΑΤΕΕ και των ΤΕΙ το 1983. Σχεδόν από την ίδρυσή τους, τα Σχολεία Μέσης Τεχνικής Εκπαίδευσης διεκδικούσαν τη μετατροπή τους σε ανώτερες σχολές και οι ιδρυθείσες ως ανώτερες σχολές την αναβάθμισή τους σε ανώτατες.
Το εσπευσμένο εγχείρημα της συνένωσης και αναβάθμισης των ΤΕΙ της Αττικής σε ΑΕΙ με τη δημιουργία του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, δημιουργεί μια Σχολή Μηχανικών με επτά τμήματα, με «αναβαθμισμένο πρόγραμμα» σπουδών τετραετούς διάρκειας. Τα τμήματα έχουν ίδιους ή παρεμφερείς τίτλους με υπάρχοντα πανεπιστημιακά τμήματα πενταετούς διάρκειας. Εύλογα κανείς θα υποθέσει ότι ο απόφοιτος π.χ. του τμήματος Πολιτικών Μηχανικών του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής έχει μειωμένα προσόντα σε σχέση με τον απόφοιτο κάθε άλλου τμήματος Πολιτικών Μηχανικών Πολυτεχνικής Σχολής και προφανώς θα δημιουργηθεί σύγχυση που δεν συμβάλλει σε σαφή προσδιορισμό επαγγελματικών δικαιωμάτων. Κοντολογίς θα εξακολουθήσει να υφίσταται διαμάχη για επαγγελματικά δικαιώματα, όπως ακριβώς συμβαίνει με τους Μηχανικούς ΤΕ. Νομίζω ότι επιχειρείται η επαναφορά του «Υπομηχανικού», δηλαδή ενός μηχανικού «μειωμένων προσόντων», που αμέσως μετά την αποφοίτησή του εύλογα θα διεκδικεί την εξεύρεση θεσμικού πλαισίου για την αναβάθμισή του.
Η μόνη εφικτή διέξοδος τότε θα είναι η δημιουργία 2ου κύκλου σπουδών που θα οδηγεί σε ένα δίπλωμα επιπέδου κατ’ ελάχιστον μάστερ, προκειμένου να πληρούν οι φοιτητές της Σχολής Μηχανικών του Νέου Πανεπιστημίου τα ακαδημαϊκά κριτήρια των υπολοίπων Πολυτεχνικών Σχολών της χώρας. Οργανώνεται, δηλαδή, εκ των πραγμάτων ο διαχωρισμός της Μπολόνια σε «ανώτερο» και «κατώτερο» κύκλο σπουδών, εφόσον σχεδιάζεται η απεμπόληση του αγώνα χιλιάδων φοιτητών και πανεπιστημιακών, που μόλις πριν δέκα χρόνια πέτυχαν να μην διασπασθούν οι σπουδές των μηχανικών σε δύο κύκλους φοίτησης.

Με προσεχτικά βήματα

Το εγχείρημα της «πανεπιστημιοποίησης» των ΤΕΙ της Αττικής πρέπει να προχωρήσει, αλλά οφείλει να εξελιχθεί έτσι ώστε να μην υποθηκεύει το μέλλον. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να μην ιδρυθεί Πολυτεχνική Σχολή στο ΠΔΑ, που θα παρέχει την εγκύκλια ακαδημαϊκή μόρφωση πενταετούς διάρκειας, αντίστοιχη με όλες τις άλλες Π��λυτεχνικές Σχολές της χώρας.
Επιπλέον, τα τμήματα Μηχανικών Βιοϊατρικής και Μηχανικών Βιοµηχανικής Σχεδίασης και Παραγωγής, οργανωμένα με πενταετές πρόγραμμα σπουδών, μπορούν να αναδειχθούν σε πρωτοπόρα τμήματα, προσελκύοντας διακεκριμένους επιστήμονες ως νέα μέλη ΔΕΠ και ικανότατους φοιτητές. Γιατί είναι προφανές ότι η γεωγραφική θέση του ΠΔΑ θα προσελκύσει μαθητές με υψηλές επιδόσεις, αφού η ζήτηση για πολυτεχνικές σπουδές από τους απόφοιτους των λυκείων είναι μεγάλη. Από τα στοιχεία των Πανελληνίων Εξετάσεων εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση προκύπτει ότι η Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών και η Σχολή Πολιτικών Μηχανικών του ΕΜΠ, μαζί με το τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του Πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης συγκαταλέγονται μεταξύ των δέκα τμημάτων που είναι πρώτα σε ζήτηση από τους υποψήφιους των Πανελληνίων Εξετάσεων, επί τουσυνόλου των ΑΕΙ και των τμημάτων. Θα είναι οδυνηρό για το μαθητή με άριστες επιδόσεις που θα επιλέξει το τμήμα Πολιτικών Μηχανικών του ΠΔΑ να συνειδητοποιήσει μετά την εισαγωγή του ότι θα φοιτήσει σε ένα πανεπιστήμιο που θα του προσφέρει τον «κατώτερο» κύκλο σπουδών, υποδεέστερου από τις υπόλοιπες πολυτεχνικές σχολές.
Τέλος, η ίδρυση Πολυτεχνικής Σχολής στο ΠΔΑ θα δώσει τη δυνατότητα να ενταχθεί σ’ αυτό και το τμήμα Εσωτερικής Αρχιτεκτονικής που εξαγγέλθηκε ως τμήμα της Σχολής Εφαρμοσμένων Τεχνών και Πολιτισμού. Δυστυχώς, δεν είναι γνωστή η μελέτη σκοπιμότητας και βιωσιμότητας του τμήματος Εσωτερικής Αρχιτεκτονικής, αλλά είναι τουλάχιστον περίεργο το ότι ένα γνωστικό αντικείμενο που αφορά και την ασφάλεια των κατασκευών, κατά πρώτο λόγο, δεν συμπεριλαμβάνεται στη Σχολή Μηχανικών, αλλά εντάσσεται σε μια σχολή με τα τμήματα Γραφιστικής & Οπτικής Επικοινωνίας και Φωτογραφίας & Οπτικοακουστικών Τεχνών. Θα είναι απολύτως άστοχο να «πιστοποιηθούν» από ένα ακόμη τμήμα σειρές αποφοίτων χωρίς επαγγελματικά δικαιώματα και με ελάχιστες δυνατότητες εξεύρεσης εργασίας, αντίστοιχης των πανεπιστημιακών σπουδών τους.

Ματθαίος Παπαβασιλείου, επ. καθηγητής Σχολή
Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ, μέλος του τμήματος
Παιδείας ΣΥΡΙΖΑ