Το περασμένο Σάββατο στις 8 /2, στην αίθουσα Μανόλης Αναγνωστάκης του δημαρχείου Θεσσαλονίκης, πραγματοποιήθηκε μια εκδήλωση μνήμης για τον φίλο και σύντροφο Παύλο Πανταζή που έφυγε από κοντά μας. Την εκδήλωση διοργάνωσαν η Ο.Μ. πανεπιστημιακών Θεσσαλονίκης του ΣΥΡΙΖΑ και των φίλων του Ινστιτούτου Πουλαντζάς. Οι βασικοί ομιλητές της εκδήλωσης ήταν οι πανεπιστημιακοί Δημήτρης Χασάπης, Κλήμης Ναυρίδης και Όλγα Φίγγου, οι οποίοι ανέπτυξαν, σε όλες τις πτυχές του, το επιστημονικό και ερευνητικό έργο του Παύλου. Κι ήταν μια ευχάριστη έκπληξη, για μας που είμαστε μακριά από τα πανεπιστημιακά πράγματα, η διαπίστωση του μεγέθους, της επάρκειας και της πρωτοτυπίας του έργου του. Γιατί ο Παύλος, σε αντιδιαστολή με τη συνήθη έπαρση και διάθεση αυτοπροβολής που είναι κυρίαρχη σ’ αυτούς τους χώρους, μίλαγε ελάχιστα για τον εαυτό του, τις δημοσιεύσεις του και την ερευνητική του δουλειά. Δεν τον ενδιέφερε να αναδεικνύει επικοινωνιακά το επιστημονικό του προφίλ ούτε να πλασάρει κατάλληλα τον εαυτό του στο ακαδημαϊκό σταρ σύστεμ.
Μερικά από τα σπουδαιότερα στοιχεία που αναδείχτηκαν από τις εισηγήσεις ήταν η πρωτότυπη προσέγγιση και μεθοδολογία, η ευαισθησία στις ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, η γείωση της επιστήμης στις ανάγκες της κοινωνίας και ο αριστερός παρονομαστής στην ανάλυση των ζητημάτων και στην επιλογή της επιστημονικής του θεματολογίας. Όσοι γνώριζαν από κοντά τον Παύλο, θα θυμούνται ότι η επωδός σχεδόν σε κάθε κουβέντα του ήταν: «Μπορούμε να κάνουμε αλλιώς; Αριστεροί δεν είμαστε;». Κι αυτό έκρυβε τη διαρκή αγωνία του, οι πράξεις και η στάση ζωής του να συμβαδίζουν με τις αξίες και τα ιδανικά της Αριστεράς.
Μετά τις εισηγήσεις των κυρίως ομιλητών, πήραν το λόγο αρκετοί φίλοι και σύντροφοι του Παύλου στις ομιλίες των οποίων αναδείχτηκε περισσότερο η ανθρώπινη διάσταση και τα ιδιαίτερα στοιχεία της προσωπικότητάς του. Παρότι, όμως, η συντριπτική πλειοψηφία των συμμετεχόντων στην εκδήλωση ήταν από τον πανεπιστημιακό χώρο, αποσιωπήθηκε μια πολύ ουσιαστική παράμετρος: η αντιμετώπιση που του επιφύλαξε η πανεπιστημιακή κοινότητα εδώ και αρκετά χρόνια. Ο Παύλος δεν ήταν άνθρωπος της ίντριγκας και των συναλλαγών. Δεν επέλεξε να συνταχθεί με ηγετικές ομάδες που θα του εξασφάλιζαν εύκολη και απρόσκοπτη ακαδημαϊκή εξέλιξη με αντάλλαγμα την πειθήνια και συμβιβασμένη στάση του. Αντίθετα στάθηκε απέναντι σε τέτοιες, πολύ συνηθισμένες στα πανεπιστήμια, πρακτικές και στις σχέσεις εξουσίας στις οποίες έπρεπε να υποταχθεί. Έτσι, ο Παύλος βρέθηκε στο μάτι του κυκλώνα μιας αδυσώπητης διαμάχης μέσα στο τμήμα που εργαζόταν και δεν διάλεξε την ομάδα των ισχυρών. Αυτό έμελλε να το πληρώσει με έναν ανηλεή πόλεμο που είχε ως αποτέλεσμα το πάγωμα της ακαδημαϊκής του εξέλιξης, τον εξαναγκασμό σε αποχώρηση από τη σχολή που εργαζόταν και την καταστροφή, για μεγάλο διάστημα, της καθημερινότητάς του. Ήταν η εποχή που το μόνιμο χαμόγελο είχε παγώσει στα χείλη του Παύλου, τον κυριαρχούσαν απόλυτα οι απώλειες του ακήρυχτου πόλεμου που στοίχειωνε τη σχολή του και δεν μπορούσε να σκεφτεί τίποτε άλλο πέρα από αυτό. Κι είναι ιδιαίτερα τραγικό να σκεφτεί κανείς ότι οι πρωταγωνιστές εκείνου του ακήρυχτου πολέμου ήταν μέλη της οργάνωσης πανεπιστημιακών του Συνασπισμού και μετέπειτα του ΣΥΡΙΖΑ, άσπονδοι σύντροφοι της ίδιας αριστερής οργάνωσης…
Φεύγοντας από την εκδήλωση μνήμης για τον Παύλο, μια σκέψη κυριαρχούσε στο μυαλό μου. Ο Παύλος ήταν το απλό λαϊκό παιδί που μας πήγαινε για μπάνιο με το κατσαριδάκι του στη θάλασσα και για τσίπουρα στο χωριό του στα Τζουμέρκα. Αθόρυβος κι ανθωποκεντρικός στην επιστήμη του, δοτικός στις σχέσεις του, πάντα με ένα γλυκό χαμόγελο άσβεστο στα χείλη του. Με το συμπάθιο, αλλά δεν έμοιαζε σε κανέναν από σας σύντροφοι πανεπιστημιακοί…
Ο δικηγόρος του διαβόλου
