Τα εργατικά συνδικάτα και ο λαϊκισμός της ακροδεξιάς

Του Πέτερ Σέρερ

Επειδή τα μέλη μας δεν είναι απρόσβλητα από την ξενοφοβική και εθνικιστική προπαγάνδα, η Συνομοσπονδία Ευρωπαϊκών Συνδικάτων (ΣΕΣ) και το Ευρωπαϊκό Συνδικαλιστικό Ινστιτούτο προσπάθησαν σε ένα εσωτερικό εργαστήριο που διοργάνωσαν τον Ιανουάριο 2019, να δώσουν απάντηση στο ερώτημα γιατί έχει αυξηθεί η «ελκυστικότητα» των δεξιών λαϊκιστικών κομμάτων. Επίσης, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή δημοσίευσε πρόσφατα μια ενδιαφέρουσα μελέτη περί της Στρατηγικής των Συνδικάτων της ΕΕ για την αντιμετώπιση της αυξανόμενης τάσης των συνδικαλιστών και των εργατών να ψηφίζουν δεξιούς λαϊκιστές και εθνικιστές. Η μελέτη τονίζει την ανάγκη να γίνουν τα συνδικάτα πιο δραστήρια και να έρχονται σε άμεση επαφή με τα μέλη τους έτσι ώστε να εξουδετερώσουν τα μέσα που χρησιμοποιούν τα λαϊκιστικά κόμματα (ρατσισμός, ξενοφοβία, αποκλεισμός…) προκειμένου γίνουν ελκυστικά.
Εξετάζοντας τις στρατηγικές και τις δράσεις των συνδικάτων για την αντιμετώπιση της αύξησης της δύναμης των κομμάτων της λαϊκιστικής δεξιάς, παρατηρούμε σημαντικές διαφορές μεταξύ των διαφόρων εργατικών οργανώσεων. Κάποιες είναι επικεντρωμένες στην αντίκρουση της κοινωνικής και οικονομικής πολιτικής των λαϊκιστικών κομμάτων, η οποία είναι συχνά εξαιρετικά εχθρική απέναντι στους εργαζόμενους. Κάποιες άλλες ακολουθούν τη στρατηγική «βάζουμε όρια και ανοίγουμε τις πόρτες μας», η οποία σημαίνει ότι υπάρχει η κόκκινη γραμμή της «άρνησης οποιασδήποτε συνεργασίας» στις περιπτώσεις ξενοφοβίας και ρατσισμού, αλλά ταυτόχρονα οι πόρτες των συνδικάτων είναι ανοιχτές για όσους απαιτούν σοβαρές λύσεις στα υπαρκτά προβλήματα. Για να είναι αποτελεσματική και επιτυχής η προσπάθεια απώθησης των λαϊκιστικών ακροδεξιών κομμάτων πρέπει να υπάρξει ένα δίκτυο που θα συνδέει όλα τα συνδικαλιστικά επίπεδα. Ο ρόλος που πρέπει να παίξουν οι ευρωπαϊκές συνδικαλιστικές δομές για τη λειτουργία ενός τέτοιου δικτύου είναι καθοριστικός. Οι κλαδικές και οι διακλαδικές συνδικαλιστικές οργανώσεις πρέπει να συνεργάζονται μεταξύ τους και με τα μέλη τους. Το Ευρωπαϊκό Συνδικαλιστικό Ινστιτούτο μπορεί να προσφέρει πληροφορίες που βασίζονται σε σοβαρές έρευνες και να λειτουργήσει ως η οργάνωση που θα δημιουργήσει μια πλατφόρμα συζήτησης.
Παρά το γεγονός ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και η πρόσωπο με πρόσωπο επαφή έχουν πολύ μεγάλη σημασία, είναι αυτονόητο ότι τα συνδικάτα πρέπει να συμμετέχουν στις συζητήσεις των ΜΜΕ, στις συγκεντρώσεις, στις διαδηλώσεις και στις διαμαρτυρίες κατά της ξενοφοβίας, του ρατσισμού και των εθνικιστικών πολιτικών. Ταυτόχρονα, οι συνδικαλιστές οφείλουν να παίρνουν σαφή θέση στους χώρους εργασίας εναντίον των πολιτικών των δεξιών λαϊκιστών που βασίζονται στον αποκλεισμό και την μισανθρωπία.
Τα συνδικάτα πρέπει να διευκρινίσουν τη θέση τους για μια δίκαιη και βιώσιμη παγκοσμιοποίηση και για μια βαθιά πολιτική μεταρρύθμιση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτό το θέμα πρέπει να είναι αντικείμενο καθημερινού συνδικαλιστικού διαλόγου, εκπαίδευσης και δημόσιων σχέσεων. Το ζήτημα δεν είναι μόνο να επιβάλλουμε μια «Κοινωνική Ευρώπη». Τα συνδικάτα φέρουν την ευθύνη μιας προορατικής διαδικασίας διαλόγου για μια νέα μεταρρύθμιση της Ευρώπης και των θεσμών της. Το 14ο Συνέδριο της ΣΕΣ, που έγινε το Μάιο του 2019 στη Βιέννη, παρείχε μια εξαιρετική πλατφόρμα συζήτησης για μια δομική και θεμελιώδη αναμόρφωση της Ευρώπης. Το πολιτικό/κοινωνικό μανιφέστο (ΣΕΣ-Μανιφέστο 2019-2023) που υιοθετήθηκε από το ευρωπαϊκό συνδικαλιστικό κίνημα είναι μια στέρεη βάση για πολιτική δράση τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε επιχειρησιακό επίπεδο. Ας φροντίσουμε να υπάρξει στην Ευρώπη ελευθερία, αλληλεγγύη και ισότητα για όλους τους ανθρώπους!