Είχα περίπου δυο ώρες χαλαρές, με τα παιδιά στο ξενοδοχείο να περιμένουν τη βραδινή τους έξοδο. Το σφιχτό πρόγραμμα μιας σχολικής εκδρομής δεν σου αφήνει πολύ ελεύθερο χρόνο. Ευτυχώς βρήκα γρήγορα ταξί. Ο ταξιτζής, εκ πρώτης όψεως ευχάριστος τύπος, της πιάτσας. Αναζητούσε κουβεντούλα κι όλο το γύριζε στις αναμνήσεις του από «το νησί». Όταν όμως φτάσαμε στην Αχαρνών άρχισε να βγάζει τα ρατσιστικά του: «γέμισε ο τόπος μαύρους και σχιστομάτηδες, γέμισαν τις φυλακές, ποιος τους κάλεσε να έρθουν εδώ;». Όταν κατάλαβε ότι δεν τον έπαιρνε να συνεχίζει το ξενοφοβικό του λογύδριο, μαλάκωσε και το γύρισε. Σε τέτοιες περιπτώσεις πρέπει να μιλάμε, να απαντάμε και να μην αφήνουμε τον υφέρποντα ρατσισμό να γίνεται κυρίαρχο εργαλείο ανάλυσης μιας δύσκολης πραγματικότητας.
Ο Περικλής με περίμενε στην πολυθρόνα του, με το ιδιαίτερο χαμόγελό του κι όλα τα σέα και τα μέα στο τραπέζι. Η γάτα ξάπλωνε χαδιάρικα στο κρεβάτι και με την ανάσα της σήκωνε ρυθμικά το εξώφυλλο του Athens Review of Books. Μιλάγαμε δυο ώρες ασταμάτητα και μου έκανε, γι’ άλλη μια φορά, εντύπωση το πνευματικό του σφρίγος, η διεισδυτικότητα στην κριτική του, το ανοιχτό του μυαλό και η ευρύτητά του στο διάβασμα. Ό,τι καινούριο, ενδιαφέρον κι από ποικίλες πηγές υπάρχει, ο Περικλής το έχει στα χέρια του και το επεξεργάζεται. Σκέφτηκα πάλι, αυτή η ριμάδα η Αριστερά γιατί δεν εκμεταλλεύεται ένα τέτοιο κεφάλαιο θεωρητικής και διανοητικής επάρκειας, ελεύθερου πνεύματος και κινηματικής προσήλωσης. Η απάντηση ήρθε άμεσα: γιατί, άνθρωποι σαν τον Περικλή είναι επικίνδυνοι για κάθε εξουσία, πόσο μάλλον για την εξουσία εντός του κόμματος, τις μονοπρόσωπες ηγεσίες και τους επαγγελματίες κομματικούς υπαλλήλους που καιροφυλαχτούν να πνίξουν κάθε καινούρια ανάσα εντός της Αριστεράς.
Και τι δεν είπαμε… Για τα 50 χρόνια από την πρώτη έκδοση των «Ανθρωποφυλάκων» και την εκδήλωση στο «Τριανόν», για την παράσταση στο θέατρο Τέχνης που πάει καλά, για το βιβλίο του Νίκου Γιαννόπουλου, για το βιβλίο του Πέτρου Λινάδρου-Ρυλμόν που κάνει μια καλή προσπάθεια αποτίμησης της κυβερνητικής περιόδου του ΣΥΡΙΖΑ. Όσον αφορά την αποτίμηση, που ο επίσημος ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει τη γενναιότητα να αποτολμήσει, ο Περικλής γράφει εύστοχα στην «Εφημερίδα των Συντακτών»:
«Έξι μήνες μετά την παράδοση της εξουσίας στη Ν.Δ., περιμέναμε από τον ΣΥΡΙΖΑ κάποιον απολογισμό, κάποια ανάλυση, κάποια αποτίμηση. Μέχρι τώρα τίποτα. Περιμένουμε ακόμα. Μεμονωμένες αναλύσεις έχουν δημοσιευτεί. Λίγες όμως έχουν αγγίξει το πρόβλημα στο βάθος. Οι περισσότερες εντάσσονται στη σταλινική παράδοση, όπου κυριαρχεί η στερεότυπη διαπίστωση που ισχύει για κάθε περίπτωση και κάθε εποχή. “Παρά τα λάθη μας και τις παραλείψεις μας, πετύχαμε μια σειρά από θετικά επιτεύγματα” – και αρχίζει η απαρίθμησή τους. Και αν δεν υπάρχουν, επινοούνται. Και όλα βγαίνουν ρόδινα. Ο πάπας και το κόμμα δεν κάνουν ποτέ λάθος, γιατί είναι εντολοδόχοι μιας υπέρτερης δύναμης. Ο Θεός δεν μπορεί να κάνει λάθος, γιατί δεν υπάρχει άλλο κριτήριο του σωστού και του αληθινού. Το κόμμα, σαν εκκλησία μιας επίγειας θρησκείας-επιστήμης, έχει ένα ακόμα πλεονέκτημα. Αυτά που λέει μπορεί να τα αποδείξει, παραποιώντας την πραγματικότητα μέχρι εκείνου του σημείου που επαληθεύει τη θεωρία στις αναλύσεις του».
Έφυγα γεμάτος από το σπίτι του Περικλή. Και χάρηκα πολύ όταν τον είδα να τρώει το τεράστιο μιλφέιγ που μας έφερε η υπέροχη Μαρία. Η τελευταία εντύπωση που μου άφησε ήταν ενός αγωνιστή που παλεύει και τα καταφέρνει σε κάθε δύσκολη μάχη. Στο ταξί της επιστροφής άκουσα θαυμάσια λαϊκά, με κορυφαίο το «Ψυχή μου, καρδιά μου» του Κώστα Καφάση!
Ο δικηγόρος του διαβόλου
