Λίγες μόλις ώρες μετά την ψηφοφορία στη Βουλή για τη θέση του 4ου αντιπροέδρου της, εν μέσω πολιτικής περιδίνησης και διασταυρούμενων πυρών στον δρόμο προς τη ΔΕΘ, μιλάμε με την Έλενα Ακρίτα, βουλεύτρια Επικράτειας του ΣΥΡΙΖΑ, για τη δημοκρατία και τις σκοπιμότητες στον κοινοβουλευτισμό, τον ΣΥΡΙΖΑ, την Αριστερά αλλά και την προσωπική της εμπειρία στα έδρανα.
Μόλις έληξε μια κοινοβουλευτική διαδικασία που σας έβαλε στο μάτι του κυκλώνα. Η ΝΔ ανέκοψε την εκλογή σας ως αντιπροέδρου της Βουλής.
Η απόφαση της ΝΔ να μπλοκάρει έναν βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ είναι παράσημο για μένα και τον χώρο που εκπροσωπώ. Το γεγονός ότι περιμέναμε να πάρουμε 80- 90 ψήφους και πήραμε δωδεκαπλάσιους από τη δύναμη του κόμματός μας (έχουμε 10 βουλευτές, πήραμε σχεδόν 120 ψήφους) είναι μεγάλη νίκη. Είμαστε πολύ ικανοποιημένοι από το αποτέλεσμα. Να διευκρινίσω ότι κόμματα όπως του κ. Βελόπουλου με ψήφισαν όχι γιατί συμφωνούν με τις ιδέες μου, αλλά γιατί όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης (πλην της Νίκης) έδωσαν έναν αγώνα για την προάσπιση του δικαιώματος των κομμάτων της μειοψηφίας να εκπροσωπούνται από το πρόσωπο που εκείνα επιλέγουν στο προεδρείο της Βουλής. Γι’ αυτό ο κ. Γεραπετρίτης «αδειάζει» ουσιαστικά τη ΝΔ γράφοντας ότι η εκλογή αυτή είναι κανόνας της δημοκρατίας, σεβασμός στα δικαιώματα της μειοψηφίας.
Η στάση αυτή της ΝΔ άνοιξε θέματα. Οι εκπρόσωποί της έβαλαν θέμα ελεύθερης βούλησης και ψήφου των βουλευτών, από το φάσμα των κομμάτων που σας υπερψήφισαν ακούστηκαν κατηγορίες σεξισμού απέναντι στη μοναδική γυναικεία υποψηφιότητα. Το σημαντικό είναι πως η θέση έμεινε κενή. Αυτό δημιουργεί παρενέργειες ισορροπιών και άλλων δυναμικών στην κοινοβουλευτική λειτουργία.
Δεν βλέπω τόσο σεξιστικά κίνητρα. Για λίγη ώρα διέρρευσε από τους περίφημους «κύκλους» της ΝΔ ότι η ρεβανσιστική αυτή στάση οφειλόταν στη διαμάχη μου με τη σύζυγο του πρωθυπουργού. Να υπενθυμίσω σε όσους βολικά το ξεχνάνε ότι η κ. Γκραμπόφσκι είναι ιδιώτης, δεν έχει καμία ιδιότητα πολιτική. Όμως, « η αγία οικογένεια» δεν συγχωρεί. Το ξέρουμε, είναι χρόνια στον δημόσιο βίο αυτοί που ο λαός λέει « το Μητσοτακαίικο». Ο λόγος είναι ότι δεν τα βάζουμε με την οικογένεια Μητσοτάκη και… τις παρυφές της.
Εννοείται πως δεν είναι ντεκόρ –όπως πολύ σωστά το θέσατε– ο αντιπρόεδρος της Βουλής. Έχει πολύ σημαντικό έργο στη Διάσκεψη των Προέδρων, όπως στις ψηφοφορίες για την ανάδειξη των ανεξάρτητων αρχών. Αυτή τη στιγμή που η θέση μένει κενή αφαιρούν μια σημαντική θεσμική δυνατότητα της Αριστεράς, όχι ως προς το πρόσωπό μου, αλλά ως προς την κοινοβουλευτική και πολιτική λειτουργία. Διευκολύνουν έτσι τη διαπλοκή, τη διαφθορά και τον διορισμό ημετέρων.
Είμαστε πάλι στον αστερισμό της ΔΕΘ. Ο Αλέξης Τσίπρας παρουσίασε το οικονομικό του πρόγραμμα, επιδιώκει να αποτελέσει τον μόνο αντίθετο πόλο απέναντι στην κυβέρνηση, να απορροφήσει ψήφους από τη Μαρία Καρυστιανού και το κεντροδεξιό φάσμα, με διαδοχικές μετατοπίσεις. Παράλληλα προσβλέπει στη ρευστοποίηση του ΠΑΣΟΚ και των αριστερών κομμάτων. Σε αυτό το τοπίο πώς ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να διεκδικήσει χώρο και λόγο ύπαρξης;
Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχει κανέναν λόγο να μετακινηθεί προς οπουδήποτε, αλλά να παραμείνει σταθερά στην Αριστερά. Ο Αλέξης Τσίπρας και η ΕΛΑΣ πάλι μετακινούνται σαφώς προς το κέντρο. Αυτό ως πρόθεση ήταν ορατό από το 2019, όταν ο ΣΥΡΙΖΑ ασκούσε πλαδαρή αντιπολίτευση. Ο ΣΥΡΙΖΑ μένει λοιπόν εδώ που μένει. Στις θέσεις του για τα πανεπιστήμια, τα δικαιώματα, τους εργαζόμενους και όλα τ’ άλλα. Οι αριστεροί άνθρωποι οφείλουν να παραμένουν συνεπείς. Εμένα με πλήγωσε η πρόταση για αυτοδιάλυση του ΣΥΡΙΖΑ που κατατέθηκε πριν από λίγο καιρό. Το κόμμα δεν είναι δικό μας για να το διαλύουμε. Προέρχεται από την παράδοση της Αριστεράς του 1968, την παράδοση και την ιστορική διαδρομή του ΚΚΕ Εσωτερικού, με πρόσωπα όπως ο Κύρκος, ο Φιλίνης, ο Μπριλάκης και τόσοι άλλοι. Τώρα, αυτοί που μετακινούνται μπορεί να πάνε και καλύτερα εκλογικά. Εμείς όμως θα μείνουμε, όπως οφείλουμε, σταθεροί στις αρχές και τις αξίες μας.
Όλο το προηγούμενο διάστημα ο ΣΥΡΙΖΑ δέχτηκε ισχυρά πολιτικά και οργανωτικά χτυπήματα. Η νέα συλλογική ηγεσία (όπως μας είχε πει και η Ρένα Δούρου) θα αποτελούσε, ως συνεκτική λύση, μια νέα αρχή γενικής επανεκκίνησης. Ωστόσο, η στάση του Παύλου Πολάκη (διάθεση απουσίας από τη ΔΕΘ, διεκδίκηση μονοπρόσωπης δικής του ηγεσίας από τη βάση) δεν συνάδει με αυτή την εικόνα.
Έχω τοποθετηθεί συχνά με πολλές ενστάσεις απέναντι στον Παύλο Πολάκη κι αυτό το μείγμα ομοφοβίας, τοξικότητας, όπου η συμπερίληψη και η κοινωνική ορατότητα πάνε πακέτο με το υψόμετρο, πάνω ή κάτω από τα τριακόσια μέτρα. Έχουμε ωστόσο αποφασίσει να στηρίξουμε τη συλλογική ηγεσία, βάζοντας το ξίφος στο θηκάρι την κρίσιμη αυτή στιγμή. Εργαζόμαστε και εργαστήκαμε πολύ σκληρά, ακόμα και το καλοκαίρι, για την ανασυγκρότηση του κόμματος και την αναζωογόνηση των μελών μας. Έχουμε μπροστά μας τη ΔΕΘ. Αυτά προέχουν τώρα, χωρίς να θέλω να υπεκφύγω. Οφείλουμε επίσης να ανοίξουμε τους ορίζοντές μας, τον διάλογο με άλλες δυνάμεις της Αριστεράς, πρωτίστως με τη Νέα Αριστερά, τον όμορο χώρο μας. Αν ο Παύλος Πολάκης επιχειρήσει να μην ακολουθήσει και να δυναμιτίσει το θεμελιώδες –κατά τη γνώμη μου– για την Αριστερά, τη δημοκρατική λειτουργία και παράδοση, αυτά που έχουν συμφωνηθεί, τότε βεβαίως όλοι θα τοποθετηθούμε.
Αναφερθήκατε στη Νέα Αριστερά. Πέραν των υπαρκτών πολιτικών διαφοροποιήσεων, υπήρξε ένα κλίμα σοβαρής τοξικότητας με στόχο πολλά μέλη και στελέχη της από τους τότε συντρόφους τους στον ΣΥΡΙΖΑ, πολύ πριν αποχωρήσουν αλλά και μετά. Δεν δυσκολεύει και αυτό τον όποιο διάλογο;
Αν θέλουμε το καλό του τόπου, λέω να κόψουμε τον λαιμό μας να τα βρούμε. Τα κόμματα της Αριστεράς πάντα χορεύαμε πάνω στο φτερό του καρχαρία. Ήμασταν οριακά στο 3%, θα μπούμε δεν θα μπούμε στη Βουλή, συχνά δεν μπαίναμε κιόλας. Θυμάμαι να τρέχουμε να ψηφίσουμε για να μη χαθεί η ψήφος.
Για το θέμα της Νέας Αριστεράς. Και η ΝΑ υπήρξε αδιάλλακτη σε κάποια σημεία, όπως αδιάλλακτοι υπήρξαμε κι εμείς. Να σας πω το εξής: Όταν έφυγαν οι συνάδελφοι της Νέας Αριστεράς, είχα πει πρέπει να δώσουν τις έδρες πίσω. Στη διαδρομή όμως, αυτά τα τρία χρόνια όπου βρεθήκαμε τόσο στα έδρανα της Βουλής όσο και στις Επιτροπές, το κόμμα αυτό με έκανε να αναθεωρήσω την άποψή μου. Τι εννοώ: Σαφώς η έδρα ανήκει στον βουλευτή, όχι στο κόμμα. Να τις φέρουν πίσω, όπως είπα τότε, ήταν μια εύκολη προσέγγιση του κοινοβουλευτισμού. Βλέποντας όμως πόσο μαχητικά ήταν τα στελέχη της Νέας Αριστεράς, πόσο δυναμικά και πώς πάρα πολλές φορές έφερναν σε πολύ δύσκολη θέση την κυβέρνηση, σκέφτηκα: Εμείς τότε κάναμε λάθος με τον Κασσελάκη. Το κάναμε και το έχουμε πληρώσει με το παραπάνω. Μακάρι η ΝΔ να είχε πληρώσει το ένα χιλιοστό από όσο πλήρωσε τα λάθη του ο ΣΥΡΙΖΑ, που αυτή τη στιγμή βρίσκεται στον πάτο του βαρελιού δημοσκοπικά. Από κει και πέρα, όμως, ήταν πάρα πολλές οι φορές που άκουγα συναδέλφους από τη ΝΑ και έλεγα «να τι λένε, έτσι πρέπει να τα πούμε, είναι κρίμα να είμαστε χωρισμένοι».
Δεν με ενδιαφέρουν λοιπόν εμένα ως πολίτη πια, που θέλω το καλό του τόπου μου, οι πικρίες και το παρελθόν. Κληρονόμησα, ξέρετε, έναν Τομέα για την Ισότητα και τα Δικαιώματα, όπου ο Πάνος Λάμπρου –που ήταν στη Νέα Αριστερά και φαντάζομαι παραμένει– έχει κάνει σπουδαίο έργο… Λοιπόν, πρέπει να τα παραμερίσουμε όλα αυτά για το καλό. Και δεν το λέω γιατί η ΝΑ έχει κανένα θηριώδες ποσοστό, ούτε εμείς έχουμε, αλλά για λόγους συνέπειας και λογοδοσίας απέναντι στον αριστερό μας εαυτό. Πρέπει να κάτσουμε να τα βρούμε. Και σ’ όποιον αρέσει τελικά.
Τόσο οι γονείς σας όσο και εσείς η ίδια έχετε μια πολιτική διαδρομή. Ωστόσο, φέρετε τη μακρά διαδρομή σας στη δημοσιογραφία, στη συγγραφή, είστε γνωστή σεναριογράφος. Έχετε δηλαδή και μια άλλη ματιά. Η κοινοβουλευτική μας πρακτική επιτρέπει δημιουργικότερες προσεγγίσεις ή αναγκάζει τους πάντες να υιοθετήσουν συγκεκριμένο πολιτικό «κοστούμι» ώστε να γίνουν αποδεκτοί.
Για το αν είμαι αποδεκτή ή απορριπτέα από το σύνολο της κοινής γνώμης δεν θα περίμενα την κοινοβουλευτική μου θητεία. Έχω δώσει στίγματα δημοσιογραφικά και συγγραφικά. Σε κοστούμια δεν μπαίνω, δε χωράω ούτε κυριολεκτικά ούτε μεταφορικά. Όταν το 2023 με ρώτησαν για τον τρόπο μου, αν θα πρέπει να τον αλλάξω για να μπω στη Βουλή, απάντησα αρνητικά. Λέω πάντοτε άφοβα τη γνώμη μου, ασχέτως ποιος είναι απέναντί μου. Πληρώνεται αυτό βεβαίως. Έχω δικαστική διαμάχη με την κ. Γκραμπόφσκι, τον κ. Γεραπετρίτη, αλλά πηγαίνω επίσης στη δικαιοσύνη όλα αυτά τα άθλια τρολ, τα ακροδεξιά εμέσματα, επώνυμα ή μη, και κερδίζω τις μάχες. Δεν πρόκειται να αλλάξω τώρα, και ούτε θέλω. Όπως λένε οι Άγγλοι, είμαι πολύ μεγάλη πια γι’ αυτές τις ανοησίες.
Με βάση την τωρινή σας εμπειρία, αν γυρνούσε πίσω η στιγμή της απόφασης για μια πιο προβεβλημένη πολιτική εμπλοκή, θα κάνατε την ίδια επιλογή;
Από μικρή είχα θέμα με τα ανθρώπινα δικαιώματα και την προστασία/ευζωία των ζώων. Κανένα κόμμα δεν είχε μέχρι τότε ασχοληθεί με τα ζώα, ούτε ο ΣΥΡΙΖΑ. Όσο για τα δικαιώματα των ευάλωτων, έχω αυτά τα χρόνια επισκεφθεί όλες τις φυλακές, φυλακισμένους μετανάστες, έγκυες κρατούμενες, οικογένειες κρατουμένων που κουβαλούν το κοινωνικό στίγμα. Δούλεψα πάνω στη μαύρη εργασία, τη γυναικεία εργασιακή εκμετάλλευση, τους ξένους εργάτες. Για τους αόρατους ανθρώπους. Δεν θέλω καθόλου να εκληφθεί ως κομπασμός, αλλά είμαι περήφανη για το έργο μου. Δεν θα συνέχιζα στην πολιτική, αλλά χαίρομαι για την ευκαιρία που μου δόθηκε και που πιστώνεται ο ΣΥΡΙΖΑ τις προσπάθειές μου.
Αν υποθέσουμε ότι σας ζητούσαν ένα σενάριο με καμβά την πολιτική μας πραγματικότητα, τι τίτλο θα είχε;
«Θάνατος στο περιστύλιο» ίσως; Δεν θα ξαναέγραφα πλέον σενάρια, αν και είμαι περήφανη για όσα γράψαμε μαζί με τον σύντροφό μου Γιώργο Κυρίτση. Υπάρχει όμως μέσα μου, πιστεύω, ένα βιβλίο που περιμένει να γραφτεί. Εκεί θα μπορούσα πολλά να πω για την πολιτική και κοινοβουλευτική μου εμπειρία.
Φωτό: Γιώργος Κονταρίνης / Eurokinissi – Katrin Bolovtsova / pexels
