Στη Θεσσαλονίκη αποκάλυψαν τις εκλογικές τους στρατηγικές Νέα Δημοκρατία και ΕΛΑΣ. Και κάπως σαν να ξεκαθάρισε το τοπίο για το τι θέλουν να γίνουν Μητσοτάκης και Τσίπρας. Κατ’ αρχάς πρωθυπουργοί. Και από εκεί και πέρα βλέπομε το περίβλημα, την κυβέρνηση δηλαδή. Και αν το βρούμε αυτό θα βρούμε και το πρόγραμμα. Ε άμα έχουμε και πρόγραμμα τότε θα έχουμε και ορίζοντα. Κάπως έτσι τα σκέφτονται και τα σχεδιάζουν.
Τα νούμερα
Να πάμε, όμως, πρώτα στα μαθηματικά. Η αυτοδυναμία απαιτεί το 36-38% του εκλογικού σώματος. Εξαρτάται βέβαια από το πόσα κόμματα θα μείνουν εκτός Βουλής, καθώς όσο μεγαλύτερο είναι το συνολικό ποσοστό αυτών τόσο χαμηλότερα πέφτει ο πήχης του ποσοστού που χρειάζεται το πρώτο κόμμα για τις 151 έδρες. Αν επομένως έχουμε μια επτακομματική-οκτακομματική Βουλή τόσο θα απομακρύνεται ο στόχος της αυτοδυναμίας. Αν πάλι έχουμε μια μικρή Βουλή, π.χ. πεντακομματική, το όριο πέφτει στο 33-34%. Το δεύτερο μεγάλο ορόσημο είναι το μπόνους. Εκεί ξεκινά το λίμπο, ο χορός των εδρών. Ο πήχης είναι πάνω από το 25%. Αν τον φτάσει παίρνει μπόνους 20 έδρες. Για κάθε επιπλέον 0,5% στο πρώτο κόμμα, το μπόνους αυξάνεται κατά μία έδρα. Για να φτάσει τις 50 έδρες απαιτείται ένα ποσοστό πλέον του 39,5%.
Τούτων δοθέντων γίνεται σαφές γιατί και η Νέα Δημοκρατία και η ΕΛΑΣ θέλουν να απομονώσουν τη δεξαμενή ψηφοφόρων από τη «βοή» των πολλών κομμάτων. Ίσως γι’ αυτό ακριβώς, βέβαια, πρέπει να έχουμε τα αυτιά μας και τα μάτια μας ανοιχτά. Ένα μικρό κόμμα που δεν διεκδικεί να κυβερνήσει αλλά να λειτουργήσει μέσα στο κοινοβουλευτικό πλαίσιο μπορεί την επόμενη τετραετία να εκπροσωπήσει αιτήματα και διεκδικήσεις που η κυβέρνηση, ακόμα και η αξιωματική αντιπολίτευση θα αγνοεί. Αλλά ας δούμε τι γίνεται στα ψηλά κλιμάκια, εκεί που φτιάχνονται κυβερνήσεις… και όχι απαραίτητα συνειδήσεις.
Της πρώτης Κυριακής
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης διεκδικεί μια τρίτη θητεία. Και το κάνει σαν να μην πέρασε δεύτερη θητεία. Αποφεύγει σαν τον διάολο το λιβάνι τον απολογισμό, να δει και να πει τι έκανε. Αοριστολογεί. Μεταπηδά από τη Συμφωνία Αλήθειας που ξεκίνησε το 2019 στη Συμφωνία Προόδου και Ευημερίας που θα τον φτάσει στο 2030, χωρίς ενδιάμεσους σταθμούς. Θέτει νέους στόχους, χωρίς να δούμε αν έπιασε τους παλιούς παρότι το μότο στο οποίο επιμένει είναι «το είπαμε και το κάναμε».
Η εκλογική τακτική για την τρίτη θητεία είναι να μην πάμε σε δεύτερες – τρίτες κάλπες. Σαφώς θέλει να ξεπεράσει το 28,31% των ευρωεκλογών (με την αποχή το 2024 στο 58,76%) και θα ήθελε πολύ να δει μπροστά το 3 στο ποσοστό του. Δεν έχει κανέναν καημό να χτυπήσει την αποχή, καθώς η χαμηλή συμμετοχή ευνοεί πάντα το πρώτο κόμμα και επομένως δεν θα ακούσετε τον πρωθυπουργό να καλεί στις κάλπες σωρηδόν. Στις τελευταίες εθνικές εκλογές, το 2023, καταγράφηκε αρνητικό ρεκόρ αποχής (41,7%) στη μεταπολιτευτική περίοδο, κάτι που ποσώς απασχόλησε τη ΝΔ. Ομοίως και τώρα, στόχος της είναι η δική της δεξαμενή ψηφοφόρων, να μην έχει διαρροές… διαμαρτυρίας.
Το φόβητρο της ΝΔ είναι το κόμμα Σαμαρά. Όπως είπε ο πρωθυπουργός και στη ΔΕΘ: «θα υπάρξουν πολίτες που ίσως δουν την Κυριακή της κάλπης ως ευκαιρία να στείλουν “μήνυμα διαμαρτυρίας” (…) Με μία τέτοια στάση, τη Δευτέρα μπορεί να μην υπάρχει κάποιος να το παραλάβει». Δυνητικά, το κόμμα Σαμαρά μπορεί να ξεκινήσει από το 5% και να φτάσει έως και διψήφιο ποσοστό, το οποίο θα αντλήσει από τη δεξιά δεξαμενή ψηφοφόρων. Ένας άλλος σημαντικός στόχος για τη ΝΔ είναι να περάσει στους ψηφοφόρους το μήνυμα πως μπορεί να υπάρξει συγκυβέρνηση, αλλά δεν θα είναι μεταξύ δεξιών… κατεργαρέων. Εκεί στρέφεται στο δεκανίκι ΠΑΣΟΚ. “Been there, done that” που λένε στο χωριό μου ή αλλιώς «αυτό το έργο το έχουμε ξαναδεί». Δημοσκοπικά, το ΠΑΣΟΚ κινείται γύρω στο 10-12% που μεταφράζεται σε 36 έδρες. Μπορεί να αποτελέσει τη συγκολλητική ουσία της επόμενης –όποιας– κυβέρνησης. Ο Π. Μαρινάκης δεν έκρυψε τα χαρτιά της ΝΔ: «Μοναδικός μας στόχος είναι η αυτοδυναμία (…) η μοναδική δύναμη με την οποία θα μπορούσαμε να κάτσουμε στο ίδιο τραπέζι θα ήταν το ΠΑΣΟΚ». Το ΠΑΣΟΚ βέβαια έχει συνεδριακή απόφαση πως δεν θα συνεργαστεί με τη ΝΔ, αλλά σάματις οι αποφάσεις είναι γραμμένες σε πλάκα; Έτσι, η ΝΔ θα συνεχίσει να βλέπει μία κάλπη – μία Κυριακή, να οδηγεί τη διαμαρτυρία προς το ΠΑΣΟΚ και σίγουρα όχι στα δεξιά της (να θυμίσουμε πως στις ευρωεκλογές η Ακροδεξιά αναδείχθηκε αθροιστικά σε δεύτερο κόμμα με 18,5%, και αυτό χωρίς να υπάρχει στον ορίζοντα το κόμμα Σαμαρά), να μοιράζει από λίγα σε πολλούς (παλιά δοκιμασμένη συνταγή), να συντηρεί την κοινωνία χαμηλών προσδοκιών και να προσφέρει αφειδώς στο χέρι που την ταΐζει (πες με και Μεγάλο Κεφάλαιο).
Μονομέτωπος αγώνας
Από την άλλη βρίσκεται η ΕΛΑΣ, το κόμμα Τσίπρα, που θέλει να μαζέψει όλο το χαρτί. Θα εντείνει πολύ μέχρι τις εκλογές τη στρατηγική της χαμένης ψήφου. Την εγκαινίασε, άλλωστε, το 2023 όταν ο ίδιος χαρακτήρισε χαμένη την ψήφο στα μικρότερα κόμματα. Έλεγε τότε «Η ΝΔ και ο προπαγανδιστικός της μηχανισμός θέλει πολλά μικρά και αδύναμα κόμματα απέναντί της. Και όχι έναν ισχυρό αντιπαλο που θα την κοιτάει στα μάτια». Έτσι και τώρα, έχει βάλει στο σακούλι του τον δημοσκοπικό αέρα της δεύτερης θέσης και καλεί σε μονομέτωπο αγώνα: «Αντίπαλός μας είναι η Δεξιά. Αντίπαλός μας είναι ο κύριος Μητσοτάκης», δήλωσε στη ΔΕΘ. Το άλλο που έκανε σαφές είναι ότι αν έχει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης θα την εξαντλήσει, με μόνο σίγουρο πως εκείνος θα είναι πρωθυπουργός. «Τους πρωθυπουργούς επιλέγει ο λαός, όχι τα παρασκήνια».
Για την ΕΛΑΣ, επίσης, είναι σαφές ότι χρειάζεται δεύτερες (ίσως και τρίτες) κάλπες. Έχει ανάγκη την πόλωση αυτή, για να φτάσει ποσοστά διακυβέρνησης (με μικρή σαφώς Βουλή). Ήδη αυτή τη στρατηγική τα μικρά κοινοβουλευτικά κόμματα της Αριστεράς επιχειρούν να αντικρούσουν. «Η φτώχεια, κύριε Τσίπρα, προκαλείται από τις πολιτικές του Κυριάκου Μητσοτάκη και από όσους θέλουν να τις ανακυκλώσουν παραλλάσσοντάς τις κατά τι. Η Αριστερά συγκρούεται, δεν υπόσχεται μικρές βελτιώσεις που δεν ενοχλούν το κατεστημένο» δήλωσε η Νέα Αριστερά. «Αυτό που ακούσαμε τις προάλλες από τον Αλέξης Τσίπρα (…) είναι ένα πρόγραμμα που δεν αντιστοιχείται στις πραγματικές ανάγκες της οκονομίας και πάνω από όλα σε εκείνες των συμπολιτών μας, των επιχειρήσεων και του τι θέλουμε να είναι η Ελλάδα μετά από ένα χρονικό διάστημα. Δεν είδαμε τη 13η σύνταξη, τον 13ο μισθό, δεν είδαμε πολλά που ο επικεφαλής του νέου φορέα, ως βουλευτής της αξιωματικής αντιπολίτευσης τα είχε προτείνει και τα είχε ψηφίσει», δήλωσε η πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Ρένα Δούρου.
Σύμφωνα με τη GPO, η ΝΔ είναι στο 25,8%, η ΕΛΑΣ 13,5%, το ΠΑΣΟΚ 10,8%, η Ελληνική Λύση 7,6%, το ΚΚΕ 7,4%, η Πλεύση Ελεθερίας 4,1%, η Φωνή Λογικής 3,1%, η Ελπίδα για τη Δημοκρατία 3%, το ΜέΡΑ25 1,8%, η Νέα Αριστερά 1,2%, ο ΣΥΡΙΖΑ 1,1%, η Νίκη 1%, Άλλο 4%. Οι εξαγγελίες της ΝΔ και της ΕΛΑΣ αξιολογήθηκαν αρνητικά: 61,4% και 63,4%. Μέχρι στιγμής δεν έχει παρουσιαστεί ένα όραμα, αλλά μέτρα. Μοιράζουν ψίχουλα στους ψηφοφόρους να βρουν τον δρόμο για την κάλπη. Η Αριστερά έχει ρόλο σε αυτή τη συγκυρία. Να εμπνεύσει, να χτίσει οράματα που δεν μπορεί να φανταστεί ότι μπορεί να διεκδικήσει μια κοινωνία χαμηλών προσδοκιών σαν αυτή που έχουμε. Η ΝΔ και η ΕΛΑΣ έχουν ορίσει το τερέν τους. Η Αριστερά μπορεί και πρέπει να κινηθεί αλλού και αλλιώς. Με φρέσκες ιδέες, νέα πρόσωπα, συγκλίσεις και συναντήσεις. Θέλει; Μπορεί; Γιατί τους άλλους δύο, ο Βαρδάρης τούς φύσηξε και το τοπίο καθάρισε. Διεκδικούν την εξουσία, ο ένας από τον άλλον. Η Αριστερά ας ανοίξει έναν άλλο δρόμο.
Στην απέξω
* 300.000 ευρώ κόστισε το περίπτερο της ΔΥΠΑ στη ΔΕΘ, όταν του ΕΦΚΑ ή του Κτηματολόγιου κόστισαν 30.000 ευρώ. Το λες και μεγάλο φαγοπότι. Την ίδια ώρα, ο Π. Μαρινάκης εξέφρασε την άποψη ότι δεν θα έπρεπε να υπάρχει επίδομα ανεργίας που να διαρκεί πάνω από δύο μήνες. Πρόσθεσε δε πως το κονδύλι αυτό θα πρέπει αν κατευθυνθεί στις επιχειρήσεις και τη μείωση ασφαλιστικών εισφορών, για να επιδοτηθεί η εργασία.
* Μείωση στο ρεύμα έως 30% ως το 2029 υπόσχεται ο Κ. Μητσοτάκης. Σιωπή γιατί η τιμή του ρεύματος στις 23 Αυγούστου κατέγραψε την υψηλότερη του 2026, σημειώνοντας αύξηση 59% μέσα σε δύο μέρες. Το νέο ράλι στις τιμές ενέργειας αποτυπώνεται ήδη στον πληθωρισμό και αναπάντητο μένει το ερώτημα πόσο θα διαρκέσει το κύμα ανόδου στις διεθνείς αγορές. Για την ιστορία, από το 2019 μέχρι σήμερα το ρεύμα αυξήθηκε κατά 45% και οι οφειλές στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας έχουν φτάσει τα 3 δισ. ευρώ, έχοντας αυξηθεί κατά 40%.
* Κάτοικοι της Κυψέλης εξακολουθούν να ζουν με την αβεβαιότητα για το αν κινδυνεύουν να πέσει το σπίτι πάνω στο κεφάλι τους. Μέχρι πρόσφατα άκουγαν ότι δεν υπάρχουν ζημιές στον φέροντα οργανισμό των κτιρίων από την κατασκευή της Γραμμής 4 του Μετρό. Έκθεση των τεχνικών συμβούλων κάνει λόγο για καθιζήσεις έως τέσσερις φορές πάνω από το όριο, ενώ ο υφυπουργός Υποδομών Νίκος Ταχιάου αναγνώρισε από τη Βουλή ότι έχουν διαπιστωθεί βλάβες στον φέροντα οργανισμό πολυκατοικιών στην Κυψέλη. «Η ασφάλεια και η ζωή των κατοίκων δεν μπορεί να μπαίνει σε δεύτερη μοίρα απέναντι στο κόστος και την ταχύτητα ενός έργου», δηλώνουν από την Πρωτοβουλία Κατοίκων.
Σκίτσο του Βαγγγέλη Χερουβείμ
