Το Σάββατο 3 Δεκεμβρίου στα Ιωάννινα εργαζόμενη φοιτήτρια έπεσε θύμα άγριου ξυλοδαρμού από τον εργοδότη της, με το αρμόδιο σωματείο του νομού να κάνει λόγο για συνηθισμένο περιστατικό λόγω των άσχημων συνθηκών εργασίας που ταλανίζουν τη χώρα.
«Αυτή η ακραία συμπεριφορά του συγκεκριμένου εργοδότη, είναι η συνέχεια της συνήθους συμπεριφοράς “δεν πληρώνω”, “δεν ασφαλίζω”, “θα έρχεσαι όποτε σε χρειαστώ”, σεξουαλικές παρενοχλήσεις και άλλα πολλά που συμβαίνουν κατά κόρον στο κλάδο. Αυτά είναι που ανοίγουν την όρεξη στον εκάστοτε εργοδότη να φέρεται στους εργαζόμενούς του σαν να είναι ιδιοκτησία του», αναφέρει χαρακτηριστικά ένα απόσπασμα από την ανακοίνωση – καταγγελία του Σωματείου Επισιτισμού και Τουριστικών Επαγγελμάτων Νομού Ιωαννίνων.
Πράγματι, τα τελευταία χρόνια εξαιτίας της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης, που είναι απόρροια των πολιτικών λιτότητας και της μείωσης του κοινωνικού κράτους, τέτοιου είδους περιστατικά συμβαίνουν τακτικά. Η άνοδος της αδήλωτης εργασίας και οι συνέπειές της (χαμηλότερα συνταξιοδοτικά δικαιώματα, πιθανή παραβίαση των εργασιακών δικαιωμάτων, αθέμιτος ανταγωνισμός, απώλεια φορολογικών εσόδων και εισφορών κοινωνικής ασφάλισης κτλ) οδήγησαν την επιτροπή απασχόλησης της Ευρωβουλής να εγκρίνει τον Απρίλιο του 2014 μια ευρωπαϊκή πλατφόρμα για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της αδήλωτης εργασίας. Σύμφωνα με την έρευνα του ευρωβαρόμετρου «Η αδήλωτη εργασία στην Ευρωπαϊκή Ένωση», υπολογίζεται ότι 15-20% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ είναι το εκτιμώμενο μέγεθος της παραοικονομίας. Επιπλέον, σε 200€ ανέρχεται το ποσό που ξοδεύει κατά μέσο όρο κάθε ευρωπαίος ετησίως για αδήλωτα αγαθά και υπηρεσίες, ενώ 300€ είναι το διάμεσο ετήσιο εισόδημα από αδήλωτη εργασία.
Οι ξυλοδαρμοί της αδήλωτης εργασίας
Μεταξύ των κλάδων που πλήττονται περισσότερο από την αδήλωτη εργασία είναι ο κατασκευαστικός, οι κηπουρικές εργασίες, οι κατ’ οίκον υπηρεσίες, η φύλαξη παιδιών και οι υπηρεσίες εστίασης. Η πρόσφατη εξάμηνη ευρωπαϊκή έκθεση για την αδήλωτη εργασία κάνει λόγο στην Ελλάδα για εκτιμώμενο ποσοστό της τάξεως του 36,3% του ΑΕΠ της αδήλωτης εργασίας για το 2012 και για 46,7% του εκτεταμένου εργατικού δυναμικού όσον αφορά το ποσοστό της άτυπης εργασίας. Η έκθεση εντοπίζει πέντε βασικές έννοιες, με τις οποίες είναι άρρηκτα συνδεδεμένη η αδήλωτη εργασία: διαθρωτικοί – οικονομικοί, συγκυριακοί, νομικοί, θεσμικοί και κοινωνικοί παράγοντες. Παράλληλα, αναφέρεται ότι η αντιμετώπιση αυτού του φαινομένου είναι κυρίως καθήκον των κρατών μελών, τα οποία όμως, όπως στην περίπτωση της Ελλάδας, δεν έχουν μεγάλη ελευθερία κινήσεων.
«Η συναδέλφισσά μας δεν είναι μόνη της, έχει δίπλα της το σωματείο σε όλη αυτή τη διαδικασία. Καλούμε όλη την τοπική κοινωνία να καταδικάσει αυτό το αποτρόπαιο γεγονός. Κανένας μόνος του!», αναφέρει στο κλείσιμό της η ανακοίνωση – καταγγελία του Σωματείου Επισιτισμού και Τουριστικών Επαγγελμάτων Νομού Ιωαννίνων για την εργαζόμενη φοιτήτρια, η οποία αναγκάστηκε να μεταβεί τα ξημερώματα της Κυριακής στο νοσοκομείο για τις πρώτες βοήθειες.
Το περιστατικό των Ιωαννίνων φέρνει για πολλοστή φορά στο φως της δημοσιότητας την ανικανότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αντιμετωπίσει το τρομαχτικό φαινόμενο της αδήλωτης εργασίας. Η δημιουργία της πλατφόρμας κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά δεν φτάνει μόνο αυτό. Χρειάζονται ταχύτερες και αποτελεσματικότερες συλλογικές πρωτοβουλίες, οι οποίες θα στρέφονται προς το κοινωνικό κράτος. Διαφορετικά, οι εργαζόμενοι των κρατών μελών θα συνεχίζουν να βάλλονται από «ευρωπαϊκούς» ξυλοδαρμούς στο πλαίσιο της αδήλωτης εργασίας.
Μίνως-Αθανάσιος Καρυωτάκης
