Γιατί το εσωτερικό μέτωπο είναι ακόμα πιο σκληρό
Όποιος έχει το κουράγιο να παρακολουθεί τα δελτία ειδήσεων ή τις κατ’ όνομα ενημερωτικές εκπομπές ραδιοσταθμών και καναλιών, διαπιστώνει πως εδώ και μήνες, στη μεγάλη πλειονότητά τους λειτουργούν σαν εργοστάσια προπαγάνδας. Με πολύ μεγάλη δυσκολία πια οι εργαζόμενοι σ’ αυτά τα μέσα μπορούν να διατηρήσουν στοιχειώδη επαγγελματική αξιοπρέπεια και να μην υποχρεωθούν να ταυτιστούν με τα αφεντικά τους.
Ο κ. Αλαφούζος, καταθέτοντας στην εξεταστική επιτροπή της Βουλής, το εξήγησε πολύ καλύτερα. Ως καναλάρχης, δεν νιώθει καμία υποχρέωση να ασκεί αντικειμενική δημοσιογραφία. Έχει απόψεις και αυτές προβάλλει και προωθεί. Και φροντίζει, μάλιστα, γι’ αυτό το σκοπό να υπάρχει ομοιογένεια στο προσωπικό του καναλιού. Δικό του είναι το κανάλι, ό,τι θέλει το κάνει…
Ο συνεταιρισμός ΝΔ-μιντιαρχών
Αν υποθέσουμε ότι ορισμένοι καναλάρχες έχουν ίδιον συμφέρον να συμπεριφέρονται ως απλοί προπαγανδιστές, η αξιωματική αντιπολίτευση και τα κόμματα της ελάσσονος αντιπολίτευσης που την ακολουθούν (ΠΑΣΟΚ, ΔΗΜΑΡ, Ποτάμι), ποιο λόγο έχουν να συντάσσονται με αυτούς; Μια πρόχειρη εξήγηση είναι ότι θέλουν να τα έχουν καλά μαζί τους, γιατί γνωρίζουν ότι από τα κανάλια τους εξαρτάται η ύπαρξή τους σε πολύ μεγάλο βαθμό.
Όμως δεν είναι μόνον αυτό. Δεν τους αρκεί να εξασφαλίσουν μέσα για την προβολή τους και την πολιτική αναπαραγωγή τους. Αν ήταν μόνον αυτός ο λόγος, δεν θα κατέληγαν να ταυτιστούν σε τέτοιο βαθμό μαζί τους, που δεν γνωρίζει πια κανείς ποιος υπηρετεί ποιον. Υπάρχει μια σύμπτωση βαθύτερη, που αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα αυτή τη στιγμή.
Αυτό που κάνουν τα κανάλια για τους δικούς τους λόγους, ταιριάζει γάντι με τις άμεσες επιδιώξεις των κομμάτων αυτών: το κρίσιμο για όλους αυτούς είναι να ενταθεί σε τέτοιο βαθμό ο προπαγανδιστικός πόλεμος, να ακυρωθεί κάθε δυνατότητα ανταλλαγής επιχειρημάτων ή και επιθέσεων ακόμα, αλλά σε μια κοινή γλώσσα. Να αφαιρεθεί, δηλαδή, οποιοδήποτε κοινό έδαφος, πάνω στο οποίο μπορεί να αναπτυχθεί μια πολιτική -και ιδεολογική- αντιπαράθεση, που δεν θα είναι αυτοκαταστροφική και δεν θα καθιστά αδύνατη την αναζήτηση πολιτικών λύσεων στη μοναδική βάση που νοείται σε ένα οποιοδήποτε δημοκρατικό πολίτευμα, δηλαδή στη βάση της πλειοψηφίας, μετά από επαρκή συζήτηση επιχειρημάτων και αντεπιχειρημάτων.
Οι βλαβερές συνέπειες
της προπαγάνδας
Αυτό που κάνουν τα κανάλια και οι ραδιοσταθμοί τού συγκεκριμένου τύπου, είναι η εκμηδένιση του γεγονότος, της πληροφορίας, της είδησης και η επικάλυψή τους κάτω από ένα πυκνό σύννεφο σχολίων, πολεμικής, ανακριβειών, παραπληροφόρησης, σκόπιμης υιοθέτησης και αναμετάδοσης φημών… Μέσα σ’ αυτό το σύννεφο, όποιος θέλει να αντιπαρατεθεί, να τους απαντήσει, δεν βρίσκει τρόπο, γιατί δεν έχει να αποκριθεί σε λογικά και βάσιμα ερωτήματα, σ’ ένα βατό έδαφος, όπου οι απαντήσεις του μπορούν να συναντήσουν και να συγκρουστούν με τα ερωτήματα του αντιπάλου. Σκοπός αυτής της σκηνοθεσίας και στρατηγικής είναι να αφαιρεθεί κάτω από τα πόδια της πολιτικής αντιπαράθεσης το κατάλληλο, το πρόσφορο έδαφος για την εξέλιξη της πολιτικής αντίθεσης, που μπορεί να οδηγήσει σε μια προωθητική σύνθεση στο επίπεδο της συνείδησης των πολιτικών. Στη θέση τής πολιτικής αντίθεσης, που έτσι καθίσταται αδύνατη, τοποθετείται η αντινομία: όλες οι επιδιώξεις υποδεικνύονται ως ασύμβατες μεταξύ τους, ως κινούμενες σε διαφορετικά σύμπαντα και, συνεπώς, μόνο με έναν τρόπο είναι δυνατόν να αντιμετωπιστούν, δηλαδή με την απόλυτη απαξίωση της δύναμης που «χαλάει τη μανέστρα». Αυτοί που ήρθαν να διακόψουν την ομαλή εναλλαγή στην κυβέρνηση, πρέπει να φύγουν απ’ τη μέση. Ό,τι κι αν λένε, ό,τι κι αν κάνουν, είναι ξένο σώμα. Να φύγουν, ακόμα και χωρίς εκλογές…
Το πόσο χρειάζεται η ΝΔ και οι συνοδοιπόροι της αυτή την κατασκευή που τους προσφέρουν οι παραγωγοί προπαγάνδας στα μίντια, μπορεί να το αντιληφθεί κάποιος, όταν παρατηρήσει πώς εξελίσσεται η αντιπαράθεση με την κυβέρνηση σε ένα πεδίο όπως αυτό της εφαρμογής του μνημονίου και της αξιολόγησης.
Κοινός στόχος των συνεταίρων (ΝΔ και μιντιάρχες) είναι σήμερα η καλλιέργεια της πεποίθησης ότι για τη μνημονιακή πολιτική που εφαρμόζεται είναι υπεύθυνη η κυβέρνηση, αυτή έφερε όλα τα δεινά. Επί πέντε χρόνια, όμως, οι ίδιοι άνθρωποι και τα ίδια συμφέροντα καλλιεργούσαν την ακριβώς αντίθετη πεποίθηση: ότι κι αν ακόμα δεν μας είχαν επιβάλει οι πιστωτές τα μνημόνια, θα έπρεπε να τα είχαμε εφαρμόσει εμείς οι ίδιοι.
Το αποτέλεσμα είναι, αφενός, να καλλιεργείται η σύγχυση στον πολύ κόσμο, αφετέρου να φαντάζει αδύνατη οποιαδήποτε ουσιαστική πολιτική συζήτηση με στόχο τον εντοπισμό των υπαρκτών πολιτικών διαφορών, σε μια ατμόσφαιρα όπου κυριαρχεί η προσπάθεια παρουσίασης του άσπρου ως μαύρου. Έτσι, αυτοί που μας καλούν σε «συμφωνία αλήθειας», μας πνίγουν σε ανακρίβειες, ψέματα και συκοφαντίες, που ποτέ δεν αποκαθίστανται, όπως θα επέβαλε στοιχειώδης δεοντολογία.
Η κατασκευή αδιεξόδων
Η κατάσταση όπως διαμορφώνεται έχει σοβαρές επιπτώσεις στη λειτουργία της πολιτικής ζωής, ακόμα και του δημοκρατικού πολιτεύματος. Αν δεν υπάρχει το ελάχιστο κοινά παραδεκτό έδαφος για τη διαπίστωση των πραγματικών διαφορών και την πιθανή άρση τους, ή, έστω, την καταγραφή των αντιθετικών θέσεων με σαφήνεια, τότε η πολιτική αντιπαράθεση οδηγείται σε αδιέξοδα.. Δηλαδή, είτε στην άνευ ουσίας εναλλαγή κομμάτων στην κυβέρνηση, είτε σε μικρούς ή μεγάλους οπισθοδρομικούς συνασπισμούς, είτε σε αποκλεισμό της όποιας εναλλακτικής διεξόδου με θεμιτά και αθέμιτα μέσα, στη βάση των γνωστών «θεωριών» περί αριστερής παρένθεσης. Με αποτέλεσμα πολύ συχνά να ευνοούνται και να ενισχύονται αντιδραστικές, εθνικιστικές και ρατσιστικές δυνάμεις, που εκ πεποιθήσεως αρνούνται τη δυνατότητα των δημοκρατικών πολιτευμάτων να επιλύουν τα πραγματικά και σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι κοινωνίες.
Το περασμένο καλοκαίρι, στην κορύφωση της αντιπαράθεσης με τους δανειστές, πολλοί αναλυτές, και εκτός συνόρων, σημείωναν ότι, παρά τα φαινόμενα, πιο σκληρή και πιο απελπισμένη πολεμική δέχεται και θα δέχεται η νέα κυβέρνηση από το εσωτερικό, από τους ολιγάρχες και τα παγιωμένα οικονομικο-πολιτικά συμφέροντα. Από την πλευρά εκείνων, δηλαδή, που αισθάνονται ότι και με την εφαρμογή τής πολιτικής που οι ίδιοι πιστεύουν βαθύτατα, αυτοί κινδυνεύουν να βρεθούν εκτός του νυμφώνος –και γι’ αυτό νιώθουν ότι δίνουν τον υπέρ πάντων αγώνα. Αν, μάλιστα, αποδειχθεί ότι υπάρχει περιθώριο να εφαρμοστεί και μια πολιτική παράλληλη, που εκείνοι δεν θέλουν ούτε να τη σκέφτονται, τότε μπορεί να καταλάβει κάποιος γιατί η λυσσώδης πολιτική επίθεση δεν πρόκειται να κοπάσει.
Χ. Γεωργούλας
