Φωτογραφία: Jan-Rune Smenes Reite / Pexels
Είναι καταφανές και επαναλαμβανόμενο γεγονός ότι τα κριτήρια και οι εκτιμήσεις επί σοβαρών θεμάτων που απασχολούν την χωρα, βρίσκονται σε διαφοροποίηση, και συχνα ριζική αντιπαράθεση συμφερόντων μεταξύ της κυβέρνησης των πολιτών και των οργανώσεων που τους εκφράζουν.
Τελευταίο γεγονός της μακράς ακολουθίας, οι κυβερνητικές πρωτοβουλίες για την επανεκκίνηση, μετά από σαράντα χρόνια, της εξόρυξης υδρογονανθράκων και η μακροχρόνια δέσμευση εισαγωγής αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από το 2030. Σε αυτό το πλαίσιο υπεγράφησαν δύο συμφωνίες, καθοριστικής σημασίας: με την Exxon Mobil για την εξόρυξη υδρογονανθράκων στο Ιόνιο, και για την προμήθεια και μεταφορά αμερικάνικου υγροποιημένου φυσικού αερίου στην ανατολική Ευρώπη.
Ο έκδηλος ενθουσιασμός των κυβερνητικών στελεχών και του έλληνα πρωθυπουργού, εκφράστηκε κατά τη διάρκεια του συνέδριου για τη Διατλαντική Συνεργασία στον τομέα της ενέργειας, που πραγματοποιήθηκε στο Ζάππειο την προηγούμενη εβδομάδα, υπό την παρουσία του μισού υπουργικού συμβουλίου και πολυάριθμης εκπροσώπησης της αμερικανικής κυβέρνησης (μεταξύ αυτών και δύο υπουργών) και εκπροσώπων των επιχειρήσεων gas & oil.
Έτσι, ανατράπηκε ο κυβερνητικός «εθνικός ενθουσιασμός» του Μάη του 2021 που συνόδευε την εξαγγελία της πορείας στη πράσινη μετάβαση.
Σε αντίστοιχη πορεία αντιστροφής δεν βρέθηκε μόνο η ελληνική κυβέρνηση, αλλά και ορυκτόφιλες ξένες πολυεθνικές Oil&gas, Total Energies και Repsol που αποχώρησαν από τις σχετικές έρευνες, την άνοιξη του 2022.
Ανομολόγητος λόγος για την αλλαγή πορείας η ανάγκη/σκοπιμότητα προσαρμογής στη νέα γεω-ενεργειακή πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ, που με τυμπανοκρουσίες υιοθέτησε, επέβαλε και νομιμοποίησε την επιστροφή στο ενεργειακό προσκήνιο των ορυκτών καυσίμων, με ρόλο πρωταγωνιστή το ρυπογόνο σχιστολιθικό αμερικάνικο φυσικό αέριο και την πλανητική διάδοση του σε υγροποιημένη μορφή (LNG), σε φίλες, πρόθυμες αλλά και απρόθυμες χώρες.
Το ρώσικο φυσικό αέριο (έως και τέσσερις φορές φθηνότερο από το αμερικάνικο LNG) καταδικάστηκε σε διακοπή και απο-νομιμοποιήθηκε ως πολεμικό/ενεργειακό εργαλείο στην, υποθαλπτόμενη από την ΕΕ, συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία.
Οι εξελίξεις αυτές εντάσσονται στη σχεδιασμένη είσοδο αμερικάνικων εταιριών (πρώτα η Chevron και τώρα η Exxon Mobil), σε παραχωρημένα ελληνικά οικόπεδα έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων.
Παράλληλα, υπεγράφησαν μακροχρόνιες συμφωνίες αγοραπωλησίας (SPA) και εισαγωγής και επανεξαγωγής αμερικάνικου LNG από ελληνικές εισαγωγικές (ΑΚΤΟR, ΔΕΠΑ εμπορίας) για την τροφοδότηση, μετά από επαναεριοποίησης του στους σταθμούς της Ρεβυθούσας και Αλεξανδρούπολης, σε χώρες της ανατολικής και κεντρικής Ευρώπης (Ρουμανία, Ουκρανία κλπ.), μέσω του αγωγού IGB Interconnector Greece-Bulgaria (αρχικής μεταφορικής ικανότητας 3 δισ. m3 μέχρι 5 δισ. m3).
Οικονομικά οφέλη (μη ανακοινωθέντα και ίσως μη ανακοινώσιμα), ασφάλεια και σταθερότητα προμηθειών και γεωπολιτική αναβάθμιση στην περιοχή και κατακτηθέν κύρος (άνευ κόπου), συνθέσανε το πλαίσιο πάνω στο οποίο η κυβέρνηση και τα φιλικά προς αυτήν επικοινωνιακά μέσα, ανέδειξαν και συντηρούν ένα κλίμα εφορίας, ικανό να επισκιάσει, προσωρινά, τα σοβαρά προβλήματα και τις προκύπτουσες περιβαλλοντικές απειλές, που συνοδεύουν τις συμφωνίες.
Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της ΙΕΑ, που παρουσιάστηκε αυτές τις ημέρες στην COP30, προκύπτει ότι η χρήση ορυκτών καυσίμων θα φτάσει στο μέγιστο (peak) σε 14 χρόνια (2035) και μετά θα αρχίσει η αργή, αλλά σταθερή απομειώση. Αντίστοιχα, η πράσινη ενέργεια θα αυξηθεί την ίδια περίοδο κατά +344% φωτοβολταϊκά (Φ/Β) και +178% τα αιολικά. Σε αυτό το σενάριο η υπερθέρμανση του πλανήτη θα ξεπεράσει τους 2,5oC στο τέλος του αιώνα, πολύ μεγαλύτερη των 1,5oC (συμφωνία του Παρισιού).
- Η κυβέρνηση επενδύοντας στα ορυκτά καύσιμα τοποθετείται στην λάθος πλευρά της πράσινης μετάβασης! Η σύγκριση του κόστους παραγωγής μιας κιλοβατώρας από διαφορετικά καύσιμα αναδεικνύει τα φωτοβολταϊκά και τα αιολικά ως μακράν τη φτηνότερη πηγή (58$/MWh και 61$/MWh αντίστοιχα) σε σχέση με τα ορυκτά (φυσικό αέριο από 78 -gas combine cycle- μέχρι 200$/MWh gas peaking).
- Και εδώ η κυβέρνηση κάνει λάθος λογαριασμούς! Όσον αφορά στις εκπομπές CO2 η παραγωγή μιας KWh από ορυκτά καύσιμα εκπέμπει από 2,5 έως 3,5 κιλά CO2, ενώ αντιστοίχως οι ΑΠΕ (φωτοβολταϊκά, αιολικά, υδροηλεκτρικά) εκπέμπουν πολύ λιγότερο από 0,5 έως 1,5 κιλά Co2/KWh.
- Η κυβέρνηση βρίσκεται πάλι σε λάθος δρόμο! Τι οδηγεί τις κυβερνητικές επιλογές αν όχι κάτι μεταξύ περιβαλλοντικής μυωπίας και μιας άκριτης συμπόρευσής σε γεωπολιτικές επιλογές εντός της καλπάζουσας νεοφιλελεύθερης αποικιοκρατικοποίησης της ενέργειας; Ένα πυκνό λόμπικο νέφος (cloud lobbing) καθορίζει τις επιλογές και δεσμεύσεις πολλών κρατών.
Αστήριχτοι-αποπροσανατολιστικοί πανηγυρισμοί
Η Π. Πέρκα, βουλεύτρια της Νέας Αριστεράς, δήλωσε σχετικά: «η Ελλάδα, λίγες μέρες πριν τη Σύνοδο Κορυφής για το κλίμα, COP30, επικυρώνει την προσήλωσή της στα ορυκτά καύσιμα. Η κούφια εξαγγελία απολιγνητοποίησης του 2019 έχει αποδειχθεί πλέον πως, είχε ως τελικό σκοπό την αντικατάσταση των λιγνιτικών ομάδων της ΔΕΗ με μονάδες ορυκτού αερίου. Νέες υποδομές ορυκτού αερίου που θα καταλήξουν λανθάνοντα περιουσιακά στοιχεία (stranded assets), το κόστος των οποίων και πάλι θα επιβαρύνει τους καταναλωτές, καθώς και νέες συμφωνίες καθώς και νέες περιοχές παραχώρησης για έρευνα και εκμετάλλευση κοιτασμάτων υδρογονανθράκων.
Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας έχει επιλέξει ξεκάθαρα πλευρά. Με το δόγμα των εξορύξεων στο πλάι του προέδρου Τραμπ και της Ακροδεξιάς. Με προτεραιότητα την εξυπηρέτηση του λόμπι ορυκτού αερίου, το οποίο γνωρίζει καλά ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νικόλαος Τσάφος».
